De Europese Unie (EU) heeft Rusland onlangs uitgeroepen tot een staat die terrorisme steunt. Te vaak wordt een misdaad tegen de menselijkheid, hoewel overduidelijk voor iedereen zichtbaar, niet universeel veroordeeld. Verborgen motieven, minder nobel, maken het mogelijk dat de misdaad voortduurt, terwijl de internationale gemeenschap verlamd blijft door economische, geopolitieke en juridische overwegingen. De Russische inval in Oekraïne is zo'n misdaad. Acceptatie van de huidige stand van zaken lijkt het gedrag van de dader te normaliseren en een zekere rechtvaardiging voor de misdaad te bieden. Het idee dat er ook maar enigszins ruimte is voor flagrante criminaliteit blijft natuurlijk volstrekt ondenkbaar. Uiteindelijk zijn het de slachtoffers, de overlevenden van de misdaad, die de dupe zijn. Het verlies aan mensenlevens kan niet worden vergeten. De ontvoering van kinderen blijft verwerpelijk en onvergeeflijk.

De haat zal nu, meer dan ooit, generaties lang voortduren. De wil van Oekraïne om zich te blijven verzetten en een manier van leven te herstellen die geworteld is in zijn geschiedenis, cultuur en geloof, valt niet te ontkennen. Wat overblijft zijn de materiële verliezen – die elementen van het leven die het mogelijk maken een burgermaatschappij te herstellen in een land dat simpelweg wilde blijven bestaan binnen een Europese gemeenschap waarin het een toekomst meende te hebben.
Of Rusland, met zijn huidige regime, ervoor kiest om terug te keren naar de internationale gemeenschap als een eerbare en welwillende deelnemer aan internationale aangelegenheden, of dat het als een paria zal blijven worden beschouwd, hangt grotendeels af van de grillen van één individu. Momenteel lijkt hij niet in staat om terug te komen op de koers die hij met zijn land noodlottig heeft ingeslagen. Terwijl de misdaad zich blijft ontvouwen, zijn er recentelijk een aantal belangrijke kwesties met betrekking tot de achtergrond van het huidige conflict en de noodzakelijke herstelbetalingen besproken die nader onderzoek verdienen om een weg naar een oplossing te banen.
De schuld
De voornaamste aantijging waarvoor geen aanvaardbare rechtvaardiging bestaat, betreft de invasie van Oekraïne, een soevereine natie, door een dominant regionaal autocratisch regime, Rusland. Men hoeft slechts naar dit ene punt te verwijzen om het argument kracht bij te zetten.
Rusland heeft bij drie gelegenheden overeenkomsten ondertekend waarin het de soevereine rechten van individuele naties respecteert om in vrede binnen hun vastgestelde grenzen te bestaan. Het Handvest van de Verenigde Naties was de eerste hiervan in 1945. De tweede betrof de Akkoorden van Belovezh in 1991, waarmee het Gemenebest van Onafhankelijke Staten werd opgericht, dat de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken (USSR) zou vervangen. De laatste was het Memorandum van Boedapest uit 1994, waarbij Oekraïne toetrad tot het Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens. Oekraïne heeft zijn belofte nagekomen om alle kernwapens van zijn grondgebied te verwijderen, met de garantie van handhaving van zijn grenzen, onafhankelijkheid en soevereiniteit door de Russische Federatie, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. In de oprichtingsakte van de NAVO-Rusland uit 1997 beloofde Rusland opnieuw geen bedreigingen te zullen uiten aan het adres van NAVO- of niet-NAVO-landen. Toch bemoeide het zich in 2004 met de Oekraïense verkiezingen, wat leidde tot de Oranje Revolutie , en voerde het in 2007 cyberaanvallen uit op Estland. In 2008 viel Rusland Georgië binnen en in 2014 annexeerde het de Krim. Een zeer controversieel referendum op de Krim leidde tot absurde uitkomsten, zoals alleen bij Russische presidentsverkiezingen te zien is. Zoals gebruikelijk bij Rusland, werd dit gevolgd door de onrechtmatige annexatie van de Krim.
Het brute optreden van de Russische indringers in Oekraïne is zodanig dat het aanleiding geeft tot vervolging voor oorlogsmisdaden, waarvan er verschillende zijn: de massale verdrijving van de bevolking; gedwongen deportatie; willekeurige bombardementen op burgergebouwen; opzettelijke aanvallen op gezondheidszorginstellingen en energie-infrastructuur; marteling; massa-executies; verkrachting; ontvoering van kinderen; confiscatie van natuurlijke hulpbronnen; en diefstal van persoonlijke bezittingen. Dit is schandelijk gedrag, onwaardig voor elke natie die zichzelf als beschaafd beschouwt, en zeker niet voor een natie die een invasie probeert te rechtvaardigen.

Ondanks Vladimir Poetins verklaring dat Rusland de geopolitieke realiteit na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie had geaccepteerd, dat hij Oekraïne niet zou bezetten en dat hij de Oekraïense soevereiniteit respecteerde, hebben zijn intenties het tegendeel bewezen. De discrepantie tussen wat Poetin zegt en wat hij doet is eens te meer pijnlijk duidelijk geworden met zijn annexatie van de Donetsk, Luhansk, Cherson en Zaporizja, net zoals hij eerder met de Krim had gedaan.
discussie ontstaan over de vraag of het Westen, en met name de Verenigde Staten, verantwoordelijk gehouden moeten worden voor de reeks gebeurtenissen die tot deze catastrofe hebben geleid. De drang om hier de schuld te leggen sluit aan bij een eerder door Rusland geuite mening dat de NAVO zijn grenzen had overschreden en dat dit als een bedreiging voor de Russische veiligheid werd beschouwd. Het is zeker zo dat de meeste Oost-Europese landen, samen met de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen, om veiligheidsredenen lid zijn geworden van de NAVO. Er waren zorgen geuit over de reactie van Moskou hierop. Sommige commentatoren hebben George Kennan aangehaald, de Amerikaanse diplomaat die eind jaren veertig pleitte voor een beleid van inperking van de expansionistische intenties van de Sovjet-Unie, wat leidde tot de Truman-doctrine. Opmerkelijk genoeg waarschuwde Kennan later dat het een vergissing.
Maar Zweden en Finland , laatstgenoemde met zijn 1340 kilometer lange grens met Rusland, beloofden zich bij de NAVO aan te sluiten, wat in Rusland nauwelijks een wenkbrauw heeft doen fronsen . Wat is dan het argument over de NAVO-inmenging? Dat lijkt te zijn vervaagd als weer een mislukte poging om een illegitieme oorlog te rechtvaardigen. Wat hier wel duidelijk is, is de tegenovergestelde bewering: dat het juist de wens is van naburige soevereine staten om zich te verzetten tegen intimidatie door een steeds autoritairder en oorlogszuchtiger regime.
Polen, Hongarije en Tsjechië waren de eerste Oostbloklanden die in 1999 lid werden van de NAVO. Bulgarije, Roemenië, Slowakije en Slovenië volgden in 2004, evenals Estland, Letland en Litouwen. Rusland, zich bewust van de benarde situatie, waarschuwde zijn voormalige Warschaupact-leden voor een dergelijke stap, maar het was voor iedereen duidelijk dat een grotere integratie met Europa wenselijk was gezien de ervaringen uit het verleden met een dominant Rusland en de dreiging die het nog steeds kon vormen. Er was hier geen sprake van dwang door de NAVO. Rusland had tijdens de Koude Oorlog meer tijd en energie gestoken in militaire of politieoperaties tegen zijn eigen Warschaupact-leden dan elders. In plaats van deze veranderende dynamiek te beschouwen als een reden om de positie van Rusland binnen de Europese gemeenschap te heroverwegen, verhardde Poetin zijn standpunt toen hij in 2004 zag dat de Oekraïense sentimenten zich naar het Westen en democratisering keerden.
De Russische inmenging in de Oekraïense politieke en bestuurlijke aangelegenheden was al stevig verankerd ten tijde van de presidentsverkiezingen van 2004. De pro-Russische kandidaat Viktor Janoekovitsj en zijn Partij van de Regio's vormden een van de kanalen van die invloed. Janoekovitsj werd beschuldigd van verkiezingsfraude, wat leidde tot nationale protesten die bekend werden als de Oranje Revolutie. Dit leidde tot een tweede verkiezing, waarbij zijn tegenstander, Viktor Joesjtsjenko, president werd. Joesjtsjenko had tijdens de campagne een dioxinevergiftiging opgelopen , een gebeurtenis die, hoewel niet bewezen, aan Poetin werd toegeschreven . De gewoonte om mensen te vergiftigen is echter onverminderd doorgegaan als een van de meest gebruikte methoden van het Poetin-regime om mensen te liquideren .
financierden de oppositie tegen de pro-Russische factie niet . Wat het via sponsoring van het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling (USAID) en de National Endowment for Democracy gedurende meerdere jaren had gefinancierd, was steun voor onderzoek naar democratische processen, onafhankelijke media, het houden van vrije en eerlijke verkiezingen en verkiezingsmonitoring. Dit gebeurde in samenwerking met agentschappen in de EU. De steun was volledig partijonafhankelijk.
De Amerikaanse inmenging in de Oekraïense politiek werd later duidelijk met de aanstelling van Paul Manafort als politiek adviseur door de Partij van de Regio's in 2005. Manafort zou later opduiken als campagneleider voor Donald Trumps presidentscampagne. In zijn rol als lobbyist voor een pro-Russische politieke factie in Oekraïne kreeg hij de taak om het imago van Janoekovitsj om te vormen tot dat van een fictieve, pro-westerse, democratische hervormer. Tegen die tijd waren Russische inlichtingendiensten al geïnfiltreerd in diverse Oekraïense overheidsinstellingen met de duidelijke intentie om pro-Russische sentimenten te beïnvloeden.
De Partij van de Regio's, die toen al bekendstond om haar pro-Russische sympathieën, werd ervan beschuldigd een "toevluchtsoord voor gangsters en oligarchen uit Donetsk" te zijn geworden, een trend die typerend was voor de Russische politieke arena gedurende Poetins bewind. Manafort zette vervolgens een lastercampagne tegen Joelia Tymosjenko, de oppositieleider bij de presidentsverkiezingen van 2010, waarbij hij haar partij beschuldigde van het aanmoedigen van antisemitisme en het plegen van moord. Bovendien leidde een politiek gemotiveerde veroordeling van Tymosjenko voor machtsmisbruik en verduistering tot een gevangenisstraf van zeven jaar. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde later dat haar arrestatie en veroordeling onrechtmatig waren. Janoekovitsj won de presidentsverkiezingen van 2010 met een programma dat toetreding tot de EU bevorderde.
Het presidentschap van Janoekovitsj werd gekenmerkt door zijn persoonlijke excessen, zijn ontkenning van Stalins genocide in Oekraïne in de jaren 30 en ten slotte zijn weigering om in 2013 de Associatieovereenkomst met de EU te ondertekenen. Hoewel deze overeenkomst aanzienlijke handelsvoordelen met West-Europa bood, waaronder toegang tot rechtbanken en banksystemen, was deze onaanvaardbaar voor Poetin en daarom onhoudbaar voor Janoekovitsj. Wat volgde was het Euromaidan-protest , ook wel bekend als de "Revolutie van de Waardigheid". Janoekovitsj vluchtte naar Rusland en het Oekraïense parlement riep op tot nieuwe presidentsverkiezingen, zoals de grondwet hen toestond.
Poetin voelde zich uiteraard gerechtigd om dit als een staatsgreep te bestempelen en binnen twee dagen waren er pro-Russische demonstraties aan de gang, werd de Krim binnengevallen door onofficiële, in uniform geklede Russische troepen en werden overheidsgebouwen bezet. Een soortgelijk proces voltrok zich binnen twee maanden in de Donbass-regio in Oost-Oekraïne; ditmaal met door Rusland gefinancierde separatistische strijdkrachten, gesteund door Russische eenheden, aan het roer. Deze gebeurtenissen weerspiegelen opzettelijke inmenging door Rusland gedurende een langere periode, ruim vóór Poetins aangekondigde "staatsgreep".
Misschien is het tijd dat Rusland zijn positie in de wereldpolitiek heroverweegt en stopt met het proberen om vroegere glorie te herbeleven of te luisteren naar autocratische leiders die beloven de glorie van voorbije eeuwen te herstellen. Zonder enige controle en zonder verantwoording af te leggen, zal de Russische autocratie haar internationale intimidatie voortzetten met haar bekende zelfingenomen retoriek. Ze moet ter verantwoording worden geroepen voor haar grove misdaden, zoals elke crimineel zou moeten worden gedaan. Misschien is deze les uit de geschiedenis dan eindelijk aangebroken.
Copyright @Kost Elisevich, MD, PhD 2022. Alle rechten voorbehouden. Elke illegale reproductie van deze inhoud zal leiden tot onmiddellijke juridische stappen.
Nog een uitstekende bijdrage! De vervolging van Rusland voor oorlogsmisdaden zal een test zijn voor de vastberadenheid van de westerse democratieën. En in tegenstelling tot het verleden (Neurenberg), kunnen we het ons niet veroorloven te wachten tot Rusland deze oorlog verliest (wat ze zullen doen) voordat er een vorm van vervolging plaatsvindt.
Uitstekend geschreven en WAUW, ik heb er veel van geleerd!
Dankjewel.
Een zeer uitgebreide blog. Het was makkelijk te lezen, te begrijpen en de omvang van het Russische gedrag te doorgronden! Bedankt.