Przegląd aktualnych globalnych i regionalnych aspektów wojny Rosji na Ukrainie.
Część II: Rosja i Europa

„Być wolnym to nie znaczy być nieskrępowanym – to znaczy być niezłomnym”                          
– Lina Kostenko, ukraińska poetka

Rosja od dawna prowadzi kampanię dezinformacji, ingerencji w rząd i wybory oraz jawnego sabotażu w Europie. Czyni to, próbując osłabić determinację i podważyć koordynację obronną NATO. Rozczarowujące wyniki rosyjskiej armii w ciągu ostatniego roku i niepewny stan jej gospodarki prawdopodobnie jeszcze bardziej uwypuklają potrzebę odniesienia sukcesu w jej złowrogich działaniach w całej Europie. Musi to zrobić, aby nie narażać się na to, co postrzega jako jeszcze większe zagrożenie dla Zachodu. Wiele z tego to raczej wyobrażenie niż rzeczywistość, ale Rosja wciąż tkwi we własnej propagandzie, że Zachód stanowi wieczne zagrożenie dla jej istnienia. W rzeczywistości to sam reżim, bardziej niż naród, którym rządzi, czuje się zagrożony i jest gotowy podjąć wszelkie niezbędne działania, aby utrzymać się przy życiu, bez względu na konsekwencje dla swoich obywateli.

Robert Fico, premier Słowacji, i Viktor Orban, premier Węgier, na spotkaniu UE w listopadzie 2024 r. Zdjęcie: Rada Europejska Unii Europejskiej

Węgry Orbana i Słowacja Ficy                                                             
Zarówno Węgry, jak i Słowacja wyróżniają się wśród krajów Unii Europejskiej (UE) jako zwolennicy Rosji i wojny Władimira Putina na Ukrainie, pomimo deklarowanej lojalności wobec UE. Z kolei Rosja z kolei angażuje się w udzielanie wsparcia swoim reżimom, kultywując długoterminową zależność .Przywódcy w obu krajach UE wybrali ścieżki prowadzące do nieliberalnej demokracji, a centralizacja władzy ułatwia Kremlowi współpracę z partnerami o podobnych poglądach. Wiadomo, że taki model rządzenia przekształca się w model pozbawiony odpowiedzialności, co prowadzi do korupcji i poniżania społeczeństwa, co jest widoczne we współczesnej Rosji.

Indeks Percepcji Korupcji (CPI) Transparency International za lata 2025–26 umieścił Węgry Viktora Orbana na czwartym miejscu z rzędu jako najbardziej skorumpowany naród w Unii Europejskiej (UE). W skali globalnej Węgry plasują się obecnie na 84. miejscu wśród 182 krajów sklasyfikowanych przez CPI, nadal plasując się lepiej niż Rosja, która zajmuje 157. miejsce. Jednakże, przez 16 lat urzędowania Orbana jako premiera od 2010 roku , kiedy Węgry zajęły 50. miejsce na 178 krajów, status Węgier według CPI jako skorumpowanego przedsiębiorstwa stale się pogarszał . Nieustannie notowane są nepotyzm, ataki na wolność prasy i organizacje pozarządowe, brak nadzoru sądowniczego i ogólnie kiepski stan rządów. Węgry wyraźnie podążają w kierunku Rosji, przechodząc od obecnego stanu orbańskiej nieliberalnej demokracji do despotyzmu naśladującego przede wszystkim Rosję.

Mapa Europy Wschodniej przedstawiająca Słowację i Węgry dzielące 422-milową granicę. Oba kraje graniczą z Ukrainą od wschodu. Autor mapy: Peter Hermes Furian

Wybory parlamentarne zaplanowano na 12 kwietnia i zadecydują, czy Orbán i jego proputinowska partia Fidesz pozostaną u władzy, czy też jego proeuropejski przeciwnik, Peter Magyar, i jego partia Cisa przejmą władzę w kraju, w którym 57% dorosłych nie ma zaufania do systemu wyborczego. 42% Węgrów popiera przywództwo UE, podczas gdy 29% opowiada się za Rosją. Orbán skupił swoją kampanię na demonizowaniu Ukrainy, wysuwając absurdalne twierdzenia, że ​​stanowi ona zagrożenie dla bezpieczeństwa Węgier, a nawet demonstracyjnie wzmacniając ochronę kluczowych obiektów infrastruktury energetycznej w obawie przed nieuchronnym atakiem. Orbán posunął się nawet do obwiniania Ukrainy o zakłócenia w dostawach ropy naftowej na Węgry po tym, jak Rosja zbombardowała kluczowy rurociąg Przyjaźń pod koniec stycznia. Ukraina zaproponowała alternatywne rozwiązania w postaci dostaw ropy własnym rurociągiem Odessa-Brody lub drogą morską ale reżim Orbána odmówił. W innym przypadku Ukraina przyjęła ofertę UE o pomocy w odbudowie poważnie uszkodzonego rurociągu Przyjaźń, ale ponownie została ona odrzucona przez reżim Orbana jako „gra polityczna”, który bezpodstawnie twierdził, że Ukraina w jakiś sposób blokuje przesył rosyjskiej ropy.

Aby ostatnio wywołać panikę, Orbán zarzucił kolejny spisek mający na celu zniszczenie rurociągu transportującego rosyjski gaz przez granicę serbsko-węgierską, sugerując, że za operacją stoi Ukraina. Zarzut ten został obalony jako oszustwo pod fałszywą flagą, mające na celu opóźnienie nadchodzących wyborów. Podniesiono również kwestię możliwego związku z operacją mającą na celu wsparcie planu Orbána.

Podobnie jak miało to miejsce w innych częściach Europy i na świecie, Rosja ingerowała w wybory na Węgrzech, wspierając Orbána. Zaproponowała nawet misterny plan przeprowadzenia zamachu na Orbána, aby zwrócić większą uwagę na jego twierdzenia, że ​​Ukraina jest wrogo nastawiona do niego, jego rodziny i bezpieczeństwa państwa. Powiązana z Kremlem agencja, specjalizująca się w prowadzeniu operacji wywierania wpływu, opracowała plan zalewania węgierskich mediów społecznościowych wiadomościami, które miały przedstawiać lidera opozycji Orbána jako marionetkę UE. Rosyjska Służba Wywiadu Zagranicznego poszła o krok dalej , ogłaszając, że posiada informacje wskazujące na współpracę Komisji Europejskiej z Ukrainą nad planem zmiany reżimu na Węgrzech.

Masowy protest w Budapeszcie (Plac Bohaterów) 15 marca 2026 roku zorganizowany przez opozycyjną Partię Cisa pod przewodnictwem Petera Magyara. Zdjęcie: Istvan Csak

Pomimo tej aktywności, sondaże pokazują, że partia Cisa Węgier zwiększyła przewagę nad partią Fidesz Orbána, uzyskując przewagę 56% do 37%. Inny niedawny sondaż wskazał, że 65% wyborców poniżej 30. roku życia planuje głosować na 45-letniego Węgra, podczas gdy tylko 14% popiera 62-letniego Orbána. Węgrzy skrytykowali przywiązanie Orbána do Putina i Rosji i zasugerowali, że przyjmą bardziej pragmatyczne podejście, podkreślające suwerenność Węgier i ich oderwanie od wewnętrznych spraw Rosji. W tym kontekście Węgrzy przywołali dziedzictwo rewolucji węgierskiej z 1956 roku , która rzuciła wyzwanie represjom Rosji Sowieckiej w mrocznych czasach Układu Warszawskiego. Skrytykowali Orbána za zdradę tej pamięci i podporządkowanie się obecnie bardzo podobnemu reżimowi rosyjskiemu, który dąży do uczynienia z Węgier kolejnego państwa zależnego, takiego jak Białoruś.

Ujawnia to niedawne oskarżenia o to, że reżim Orbána działał jako agent rosyjskiego wywiadu od dawna, a także zarzuty o udostępnianie Kremlowi treści obrad UE. Podobne obawy skłoniły Grupę Dziewięciu z Bukaresztu, składającą się z państw NATO tworzących wschodnią flankę sojuszu, do rozważenia wykluczenia Węgier ze swoich szeregów, aby nie doszło do naruszenia planów obronnych przed ewentualną agresją ze strony Rosji.

Słowacja była poddana podobnym rosyjskim ingerencjom w swoje wybory, w tym w te, które przywróciły Roberta Ficę do władzy w 2023 roku na czele koalicyjnego rządu. W związku z tym Fico skrytykował sankcje UE wobec Rosji, cofnął słowacką pomoc wojskową dla Ukrainy i sprzeciwił się przyszłej pomocy UE. Zgodził się również z Putinem, że Ukraina nie powinna zostać członkiem NATO. Podobnie jak w przypadku Węgier, Słowacja pod rządami Ficy stała się bardziej zależna od Rosji w zakresie energii, co utrudniło dywersyfikację poza to źródło . Paliwo jądrowe z Rosji dostarcza 60% energii elektrycznej dla kraju, a 50% słowackiego gazu ziemnego dociera rurociągami z Rosji. Rafineria Slovnaft jest zaprojektowana do przetwarzania rosyjskiej ropy naftowej, ale obecnie przechodzi również zmiany w celu przetwarzania nierosyjskich alternatyw, aby uniknąć dalszych trudności gospodarczych spowodowanych sankcjami międzynarodowymi.

Inwazja Kremla na Czechosłowację w 1968 roku, a w szczególności na stolicę Słowacji, Bratysławę, pozostaje centralnym tematem debat na temat słowackiej polityki zagranicznej. Kwestia wojny Rosji na Ukrainie spolaryzowała dyskusję na temat suwerenności i rosyjskich wpływów na Słowacji. To z kolei wzmogło obawy dotyczące uległości Ficy wobec Putina, co znalazło odzwierciedlenie w oskarżeniach o zdradę słowackich interesów narodowych i relacji z UE, w tym w wypowiedziach o zdradzie słowackiej opozycji. Był on wielokrotnie upominany za propagowanie rosyjskiej propagandy.

Wybory parlamentarne na Słowacji odbędą się w 2027 roku, a sprzeciw społeczny wobec reżimu Fico nasilił się w kwestiach gospodarczych i polityki zagranicznej , a nieufność do niego wzrosła do 62% po zaledwie roku urzędowania. Podobnie jak w przypadku Węgier Orbána, wskaźnik CPI dla Słowacji pogorszył się o 14 pozycji w rankingu za rządów Fico, plasując ją na 61. miejscu wśród 180 krajów w ciągu zaledwie 2,5 roku. W kontekście samej UE, wskaźnik korupcji na Słowacji plasuje się obecnie zaledwie o dwa miejsca wyżej niż Węgry, które znajdują się na samym dole rankingu. Mając na uwadze tę tendencję spadkową, nastroje społeczne mogą wpływać na modele wyborcze opublikowane w marcu 2026 roku, pokazujące remis opozycji, Postępowej Słowacji i partii Fico Smer.

Aktualizacja gospodarki Rosji
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że Rosja jest beneficjentem globalnego kryzysu energetycznego wywołanego zamknięciem Cieśniny Ormuz przez Iran i wynikającym z tego wzrostem cen ropy naftowej i gazu. Szacowano, że Rosja otrzyma 8,5 mld USD dochodu miesięcznie po tym, jak cena ropy Urals podwoiła się do 90 USD za baryłkę wkrótce po tym zdarzeniu, chociaż cena wzrosła z czasem dalej do obecnego poziomu 121 USD za baryłkę. Europejskie sankcje i limity cen stały się mniej skuteczne po dostosowaniu sankcji i tymczasowych zwolnień w celu poprawy globalnej podaży. Europejski import rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) jest w trakcie wycofywania przez UE, chociaż może to zostać przezwyciężone, jeśli rynek nie będzie już nadpodaży tego globalnie handlowanego surowca. Niedawne zbombardowanie przez Iran katarskiego obiektu LNG, który dostarczał prawie 17% globalnej zdolności produkcyjnej, może mieć wpływ na te obliczenia, chociaż ponad 80% z nich zwykle trafia na rynki azjatyckie.

W bardziej stabilnym i pokojowym świecie stosunków handlowych Rosja byłaby gotowa maksymalnie wykorzystać tę sytuację, ponieważ jej zasoby paliw kopalnych są znaczne. Posiada około 25% światowych zasobów gazu ziemnego i jest drugim co do wielkości producentem gazu ziemnego. Szacuje się, że zasoby ropy naftowej wynoszą około 80 miliardów baryłek, co plasuje Rosję w pierwszej trójce producentów ropy naftowej i odpowiada za 14% jej globalnego podaży. Zasoby węgla są wystarczające, aby zająć drugie miejsce na świecie. Liczby te tłumaczą zależność Rosji od eksportu paliw kopalnych jako głównego źródła bogactwa, które generuje od 30% do 50% budżetu federalnego i stanowi od 15% do 20% jej PKB.

Świat stał się jednak bardziej skomplikowany dla Rosji od czasu jej inwazji na Ukrainę. Przed wojną w Iranie gospodarka Rosji wykazywała znaczny spadek, głównie w wyniku międzynarodowych sankcji na eksport paliw kopalnych, coraz częstszego przejmowania floty tankowców-cieni oraz ukraińskiej kampanii niszczenia rosyjskich rafinerii, składów, rurociągów, portów i tankowców. Ta ostatnia rozpoczęła się w 2022 roku, ale znacznie nasiliła się w 2025 roku, wzrastając o 48% w porównaniu z 2024 rokiem i powodując prawie 20% redukcję zdolności rafineryjnych. Około 60% ukraińskich ataków zostało przeprowadzonych przez krajowe drony Fire Point FP-1 o zasięgu prawie 1000 mil. Nowe ukraińskie pociski manewrujące o rzekomym zasięgu przekraczającym 1000 mil i przenoszące głowicę bojową o masie 2500 funtów weszły na teatr działań w połowie sierpnia 2025 roku.

Nasiliły się przypadki przejmowania rosyjskich tankowców przez państwa UE, posługujące się sfałszowaną dokumentacją, aby uniknąć ograniczeń cen ropy. Ostatnie działania w marcu i kwietniu podjęły Belgia i Szwecja . Wielka Brytania, Francja i Niemcy podjęły wzmożone działania nadzorcze po tym, jak Zachód nałożył ponad 900 sankcji w 2025 roku . Począwszy od 2026 roku, same Stany Zjednoczone przejęły co najmniej siedem statków, głównie na Karaibach i Północnym Atlantyku.

Oprócz przejmowania statków, Ukraina przeprowadziła fizyczne ataki na nie na Czarnym i Śródziemnym , a także na Atlantyku. Około 200 ukraińskich oficerów i specjalistów stacjonuje obecnie w Libii , zajmując bazę udostępnioną im przez ten kraj w celu monitorowania ruchu na Morzu Śródziemnym i rzekomo w celu wystrzeliwania dronów powietrznych i morskich przeciwko tankowcom rosyjskiej floty szpiegowskiej.

Wojna w Iranie spowodowała, że ​​Ukraina nasiliła ataki na rosyjski eksport paliw , kładąc szczególny nacisk na tamtejsze obiekty portowe. Gigantyczny kompleks petrochemiczny to główny zakład frakcjonowania kondensatu gazowego i węzeł przeładunkowy, położony przy porcie Ust Ługa nad Zatoką Fińską, około 110 kilometrów na zachód od Sankt Petersburga. Kondensat gazowy jest tam przetwarzany na paliwo lotnicze i naftę, a także inne produkty. Port zazwyczaj przeładowuje dziennie około 700 000 baryłek ropy naftowej na eksport. Kompleks został zaatakowany przez ukraińskie drony 25, 27 i 29 marca, niszcząc jednostki przetwórcze, w tym kluczową wieżę frakcjonowania kondensatu gazowego, zbiorniki magazynowe i urządzenia załadunkowe, co spowodowało wstrzymanie działalności.

Port Ust Ługa i sąsiadujący kompleks petrochemiczny Novatek stały się celem ataków ukraińskich dronów pod koniec marca 2026 r. Zdjęcie: media społecznościowe.

Kolejny duży terminal naftowy i port w Zatoce Fińskiej znajduje się w Primorsku, 108 km na północny zachód od Sankt Petersburga. Podobny atak miał miejsce 23, 25 i 27 marca. Port przeładowuje około miliona baryłek ropy naftowej i 300 000 baryłek oleju napędowego dziennie. Według zdjęć satelitarnych , kilka zbiorników paliwowych zostało podpalonych, co spowodowało wstrzymanie operacji przeładunkowych . Zakłócenia w obu portach spowodowały unieruchomienie około 40 rosyjskich tankowców floty cieni w Zatoce Fińskiej i zmniejszenie eksportu ropy o co najmniej 40%, czyli około 2 milionów baryłek dziennie. Zniwelowało to korzyści osiągnięte przez Rosję dzięki częściowemu zniesieniu sankcji naftowych przez USA.

Cena złota spadła o ponad 15% w miarę zaostrzania się wojny w Iranie, a proces ten może się pogłębiać wraz ze wzrostem cen ropy naftowej. Bojownicy Huti w Jemenie powrócili do ataków na Izrael i mogą ponownie zagrozić przepływowi tankowców przez wąskie gardło 18-milowej cieśniny Bab el-Mandab, między Morzem Czerwonym a Zatoką Adeńską. Dzieje się tak w momencie, gdy Arabia Saudyjska niedawno ukończyła budowę rurociągu naftowego Wschód-Zachód do portu Janbu nad Morzem Czerwonym, aby uniknąć przyszłych problemów w Cieśninie Ormuz. Eskalacja konfliktu, naznaczona atakami Iranu na infrastrukturę energetyczną w państwach Zatoki Perskiej, przedłuży globalny kryzys i tym samym zachęci Ukrainę do dalszego demontażu rosyjskiej infrastruktury wydobywczej paliw kopalnych i jej przemysłu eksportowego. Okoliczności te mogą powodować dalszy spadek cen złota przez nieokreślony okres czasu i poważnie uszczuplać rosyjski Narodowy Fundusz Dobrobytu (NWF), co zmusi go do sprzedaży większej części rezerw złota w celu pokrycia pogłębiającego się deficytu budżetowego, gdy jego płynne aktywa spadły już do około 50 miliardów dolarów.

Przychody z ropy naftowej i gazu w 2025 roku spadły do ​​około 108 miliardów dolarów, najniższego poziomu od 2020 roku, co stanowi niedobór w wysokości 32 miliardów dolarów w stosunku do prognoz Ministerstwa Finansów. Głębokie ataki Ukrainy na rosyjskie rafinerie ropy naftowej, przeprowadzone w ciągu ostatnich czterech tygodni, nadal wyczerpują moce produkcyjne, nawet zanim dotrą one do portów. Ataki na odległe obiekty, takie jak w Nowo-Ufimskim (1450 km), w Nowokujbyszewsku (900 km), w Kiriszach (800 km), w Norsi (800 km) i w Afipskim (400 km), potwierdziły utrzymującą się niestabilność Rosji w zabezpieczaniu tych aktywów.

Ukraińskie drony zaatakowały główny terminal eksportu ropy naftowej w największym rosyjskim porcie nad Morzem Czarnym w Noworosyjsku 5 kwietnia 2026 r. Zdjęcie: media społecznościowe

skutki ukraińskiej kampanii powietrznej skierowanej przeciwko przemysłowi naftowemuuniemożliwiły Rosji wykorzystanie tego, co uważano za znaczący dobrodziejstwo dla jej gospodarki w obliczu obecnego kryzysu naftowego. Dochody Rosji z podatku w marcu 2026 r. spadły w ujęciu rok do roku o 48%, a łączne przychody z ropy naftowej i gazu spadły o prawie 43%. Do utrzymujących się problemów z produkcją przyczyniły się również wymagane sezonowe prace konserwacyjne rafinerii.

Deficyt budżetowy Rosji w styczniu i lutym 2026 roku osiągnął już 90% prognozowanego na cały rok. W styczniu Kreml podniósł podatek od wartości dodanej (VAT) o 2% do 22%, zmuszając małe i średnie przedsiębiorstwa do wnoszenia większych wkładów do budżetu. Putin zapowiedział dalszą walkę o przejęcie kolejnych terytoriów we wschodniej Ukrainie i zażądał od swoich oligarchów przekazania odpowiednich kwot na rzecz Funduszu Narodowego Zachodu, co jest kolejnym sygnałem utrzymującego się niepokoju związanego z deficytem.

Aktualizacja rosyjskiego wysiłku wojennego.
Rosyjska ofensywa jak dotąd nie przyniosła oczekiwanych efektów. Pod koniec 2025 roku Rosja utraciła dostęp do terminali Starlink, a sam Kreml zdecydował się na zablokowanie dostępu do popularnej platformy społecznościowej Telegram. Spowodowało to poważne problemy komunikacyjne, spowalniając rosyjskie postępy na Ukrainie. Pod koniec 2025 roku Ukraina odzyskała ponad 180 kilometrów kwadratowych terytorium w kierunku Kupjańska w obwodzie charkowskim. Na początku 2026 roku wyzwoliła ponad 380 kilometrów kwadratowych terytorium w południowych obwodach donieckim i zaporoskim. Zmusiło to Rosjan do przeznaczenia zasobów na nieprzewidziane operacje, szczególnie na południu, gdzie ukraińskie postępy mogą zagrozić rosyjskiej kontroli nad mostem lądowym na Krym.

Stan desperacji Kremla jest tak duży, że obecnie domaga się on wycofania wojsk ukraińskich z obwodu donieckiego lub stawienia czoła zagrożeniu militarnemu, jakiego nie napotkano w ciągu ostatnich czterech lat. Zagrożenie to pojawia się w momencie, gdy rosyjscy nacjonaliści i blogerzy lamentują nad porażką swoich sił zbrojnych na polu bitwy, a niektórzy wzywają do zakończenia wojny. Poza utratą terytorium na Ukrainie w marcu, armia rosyjska nadal ponosi ciężkie straty, przekraczające 89 000 ofiar w pierwszym kwartale 2026 roku. Jest to kontynuacja szacowanych 415 000 ofiar w całym 2025 roku, co daje średnio 35 000 ofiar miesięcznie. Liczba ofiar w marcu 2026 roku, przekraczająca 35 000, ponownie przypisana głównie atakom dronów i artylerii, świadczy o nieustannym wyniszczaniu wojsk rosyjskich.  

Są to nie do utrzymania straty, na które rekrutacja za pomocą zwykłych, dobrowolnych środków jest niewystarczająca. Bezpośrednia mobilizacja wojskowa w Rosji nie cieszy się poparciem społecznym, co zauważono po częściowej mobilizacji Kremla we wrześniu 2022 r. Posunięcie to doprowadziło do masowego exodusu młodych Rosjan i tysięcy aresztowań po powszechnych protestach. Kreml zwrócił się następnie w stronę mniejszości etnicznych w bardziej odległych częściach Federacji Rosyjskiej (FR), kusząc rekrutów wysokimi pensjami i świadczeniami dla rodzin. Wydaje się, że to się wyczerpało po śmierci nieproporcjonalnie dużej liczby członków tych społeczności etnicznych, co pozostawiło Kremlowi wprowadzenie nowego schematu przymusowej, tajnej mobilizacji, wymagając od średnich i dużych przedsiębiorstw w FR udziału. Obecnie wymaga się od nich wybrania określonej liczby pracowników, proporcjonalnej do wielkości przedsiębiorstwa, do podpisania umów na służbę wojskową. W ten sposób winę za coraz bardziej niepopularną wojnę przerzuca się na przedsiębiorstwa, a nie na rząd.

Rekrutacja cudzoziemców do rosyjskiego wojska trwa od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku i również to podejście stało się obecnie problematyczne. Rekrutowani często pochodzili z ubogich społeczności Afryki, Bliskiego Wschodu, Azji Środkowej i Południowej oraz Ameryki Łacińskiej. Zazwyczaj odbywała się pod fałszywymi pretekstami , z obietnicą zatrudnienia w cywilnych zawodach i szybkiego uzyskania obywatelstwa. Proces ten szybko przerodził się w przymusowe metody zmuszania nowo przybyłych do służby wojskowej. Ponad 24 000 cudzoziemców zostało rzekomo sprowadzonych do rosyjskiego wojska z 44 krajów różnymi sposobami i często umieszczanych na wysuniętych pozycjach na linii frontu. Spośród 11 157 zrekrutowanych z samej Azji Środkowej ponad 1400 (13%) zginęło, a spośród 751 Lankijczyków, 275 (37%), nie znających niekiedy surowych zim Ukrainy, zmarło.

Społeczność międzynarodowa zareagowała na te nieetyczne działania, ponieważ skandal uświadomił krajom Afryki , Azji i Ameryki Łacińskiej , że wojna Rosji nie jest już odległym problemem geopolitycznym. Zagraniczny rynek zbytu dla Rosji zmniejszy się zatem, ponieważ kraje będą podejmować kroki prawne ograniczające lub ścigające agencje krajowe zaangażowane w tę haniebną działalność. Całe przedsięwzięcie tylko dodało Rosji kolejnych powodów do nieufności ze strony większości krajów. Bardziej niepokojące dla Kremla będą jednak malejące możliwości rekrutacji personelu, ponieważ straty poniesione na polu bitwy stały się aż nazbyt oczywiste dla rosyjskiej opinii publicznej.

Straty rosyjskiego uzbrojenia naziemnego i powietrznego w okresie od 24 lutego 2022 r. do 30 marca 2026 r. obejmują obecnie 11 824 czołgi, 24 317 opancerzonych wozów bojowych, 39 049 systemów artyleryjskich, 1337 systemów obrony powietrznej, 435 samolotów i 350 śmigłowców. Ataki na strategiczne rosyjskie aktywa na Krymie, wykorzystywane do wystrzeliwania amunicji powietrznej na Ukrainę, były kontynuowane. Niedawny atak na lotnisko Kirowskie zniszczył samolot transportowo-patrolowy AN-72P, mobilną stację radarową P-37 Mech oraz cztery cenne bezzałogowe statki powietrzne rozpoznawczo-uderzeniowe Orion. Dwa dni wcześniej rozbił się samolot transportowy AN-26, w którym zginęło 29 osób, w tym generał porucznik Ołeksandr Otroszczenko. W rezultacie łączna liczba rosyjskich generałów zabitych od początku pełnej inwazji wzrosła do co najmniej 20.

Na początku kwietnia nad Krymem utracono również myśliwiec Su-30SM i bombowiec myśliwski Su-34 . Poprzedni Su-34 został zestrzelony nad Morzem Czarnym pod koniec stycznia. W tym samym okresie w obwodach donieckim i ługańskim zniszczono odpowiednio system rakiet ziemia-powietrze Tor-M2 i system rakiet ziemia-powietrze Buk-M3. Systemy obrony powietrznej były głównym celem ataków Ukrainy przez całą wojnę, co sprzyjało kolejnym atakom lądowym i powietrznym zarówno we wschodniej Ukrainie, jak i na Krymie. Skala zniszczeń rosyjskich systemów obrony powietrznej wzrosła – w ciągu ośmiu miesięcy, od czerwca 2025 r. do lutego 2026 r., przeprowadzono 492 ataki, a także przeprowadzono setki ataków na elementy wspierające, takie jak instalacje walki elektronicznej, systemy dowodzenia i jednostki rakietowe. Strategia ta ujawnia głębiej położone miejsca ważne nie tylko dla rosyjskiego wojska prowadzącego wojnę, takie jak mosty, węzły kolejowe i fabryki amunicji, ale także te, które mają kluczowe znaczenie dla finansowego wsparcia wojny, w szczególności dla przemysłu paliw kopalnych.

Viktor Orban i Władimir Putin spotykają się na Kremlu 28 listopada 2025 r. Zdjęcie: The Kremlin.

Epilog                                                                                                            
Prawdziwa demokracja opiera się na sporach między wybranymi przedstawicielami ludu, którzy są zaangażowani w sprawiedliwe i zrównoważone rządy. Nieporozumienia mogą prowadzić do niewygodnych kompromisów i niedoskonałości, aby rozsądne rozwiązania zwyciężyły dla większości. Zaangażowanie w wojny zagraniczne czasami wynika z przyczyn ideologicznych, gdy dochodzi do oczywistych niesprawiedliwości, których nie można tolerować. Przed podjęciem takich działań konieczne jest przeprowadzenie narad między przedstawicielami ludu a władzą wykonawczą kraju. Kiedy demokracje dyscyplinują się, aby zaakceptować takie zasady postępowania, kierując się konstytucyjnymi mechanizmami kontroli i równowagi, narody prosperują i nadal się rozwijają.

Odwrotnie jest w przypadku reżimów autorytarnych, w których scentralizowana władza wykonawcza jest utrzymywana w takim stopniu, że prawa i wolności ich obywateli są wypierane przez iluzję bezpieczeństwa. Często przetrwają one dekady, stosując coraz bardziej represyjną politykę tłumienia pragnienia indywidualnej ekspresji. Szukają niewiele lub wcale rady, a raczej wymagają lojalności ponad wszystko. Dążą do konfliktu z innymi narodami, czasami nie po to, by naprawić niesprawiedliwości, ale by wykorzystać nadarzającą się okazję, i zawsze bez niezbędnej wizji, by zrozumieć konsekwencje swoich działań. Sprowadzają ruinę i cierpienie na własny naród i naród innych narodów. W końcu ponoszą porażkę i pozostawiają swoje narody zawstydzone tym, co się wydarzyło. To powtarzająca się historia Rosji.

Copyright @Kost Elisevich, MD, PhD 2026. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie nielegalne powielanie tych treści będzie skutkować natychmiastowym podjęciem kroków prawnych.