Er is sprake van een veranderende situatie langs de Oekraïense kust, in Moldavië, de westelijke buur, en op de Krim in het oosten. Deze situatie vormt een grotere bedreiging voor de nietsvermoedende Russische indringer dan voor de landen die door Rusland zelf bedreigd worden.
Rusland heeft zijn luchtaanvallen op Odessa, de belangrijkste kuststad en zeehaven van Oekraïne, opgevoerd vanaf december 2025 tot en met 2026. De stad heeft een aanzienlijke strategische waarde als belangrijkste doorvoerhaven voor de Oekraïense buitenlandse handel, goed voor 65% van de import en export. De spoorverbindingen strekken zich bovendien uit over het hele land en zorgen voor een efficiënte concentratie van goederen voor de export en een snelle distributie van geïmporteerde goederen. Zoals gebruikelijk heeft Rusland woongebouwen, ziekenhuizen, elektriciteits- en verwarmingsstations, waterleidingen en bruggen verwoest , met tot nu toe meer dan 60 doden, langdurige stroomuitval en blootstelling aan de extreme kou van de huidige winter tot gevolg.

Stanislaw1999
Naast de poging om de Oekraïense vastberadenheid te verzwakken, streeft Rusland ernaar de Oekraïense economie te ruïneren door de haveninfrastructuur van Odessa te vernietigen en koopvaardijschepen te bedreigen. Dit zal echter mislukken, aangezien Rusland geen operationele land- of zeemacht in de buurt heeft om een dergelijke taak uit te voeren. Bovendien heeft Oekraïne de afgelopen vier jaar een aanzienlijke veerkracht getoond door zich, met westerse hulp, aan te passen en een groot deel van zijn functionerende infrastructuur te herbouwen en de activiteiten ervan succesvol te hervatten. Waarom besteedt Rusland dan zijn steeds schaarser wordende munitie en financiële reserves aan Odessa, terwijl het aanzienlijke militaire verliezen heeft geleden aan het front in Oost-Oekraïne met een verwaarloosbare territoriale winst als resultaat?

Peter Hermes Furian
Aan de zuidwestelijke grens van Oekraïne, iets verder landinwaarts vanaf de Zwarte Zee, ligt Moldavië met zijn afgescheiden, pro-Russische administratieve regio Transnistrië, een smalle strook land langs de linkeroever van de Dnjestr. Deze regio is ongeveer 4500 vierkante kilometer groot, relatief gezien nauwelijks groter dan Rhode Island, en beslaat zo'n 450 kilometer van de 1220 kilometer lange grens van Moldavië met Oekraïne. Er is een Russische militaire aanwezigheid van ongeveer 1000 of meer troepen, grotendeels bestaande uit lokale rekruten, met een aanzienlijk wapenarsenaal uit het voormalige Sovjettijdperk. Het dient ook als lokale operationele basis voor de Russische Federale Veiligheidsdienst (FSB). De economische situatie hier, als een nauwelijks gesubsidieerde Russische enclave, is zo precair dat herintegratie met Moldavië een reële mogelijkheid zou zijn, ware het niet voor de diepgewortelde Russische militaire aanwezigheid.

Die aanwezigheid roept vragen op over de potentiële dreiging die het vormt voor buurland Oekraïne en met name Odessa, dat slechts 40 kilometer ten oosten van Transnistrië ligt. Vladimir Poetins Rusland probeert al geruime tijd de Moldavische politiek te ondermijnen , onder meer door in 2023 een couppoging te ondernemen met behulp van buitenlandse agenten die met hem verbonden waren om de regering omver . Dit deed Rusland niet alleen om zijn aanwezigheid in Oost-Europa verder te versterken, maar ook om zijn positie aan de westelijke grens van Oekraïne te consolideren.
Ondanks de aanhoudende Russische inmenging won de pro-Europese regeringspartij van Moldavië de parlementsverkiezingen van september 2025, wat de voortdurende inspanningen om Moldavië tot de Europese Unie (EU) toe te laten treden onderstreept. Nog erger voor Rusland is het aanhoudende debat over de vraag of Moldavië zou moeten overwegen zich bij buurland Roemenië aan te sluiten vanwege de gedeelde taal en culturele overeenkomsten. Dit zou Moldavië niet alleen EU-lidmaatschap opleveren, maar ook de veiligheidsbescherming van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO).
De situatie heeft de pogingen van het Kremlin om Moldavië te intimideren en zijn beperkte regionale invloed in Transnistrië te behouden alleen maar verergerd. Er bestaat bezorgdheid dat een Russische militaire bezetting van Moldavië, of alleen die van Transnistrië, de Oekraïense economie zou kunnen verstikken door Odessa te bedreigen en mogelijk een einde aan de oorlog zou kunnen maken. Het nadeel van zo'n overambitieus plan zou een herhaling kunnen zijn van de rampzalige Russische "speciale militaire operatie" in Oekraïne, maar dan in een ander land. Het doel zou zijn om een luchtcorridor te creëren, ogenschijnlijk van het bezette Krim naar Transnistrië, voor de overdracht van troepen en bewapening om een aanval op Odessa te lanceren. De realiteit is echter dat de vooruitzichten voor een dergelijk plan er onder de huidige omstandigheden somber uitzien, gezien wat er op de Krim is gebeurd.
De afstand tussen Transnistrië en de oblast Cherson, die direct ten noorden van de Krim ligt, bedraagt ongeveer 210 kilometer. De Russen bezetten het grootste deel van de oblast ten oosten van de rivier de Dnjepr, ofwel ongeveer 70% van het grondgebied. Zeer smalle landbruggen lopen van Transnistrië naar de Krim en kunnen gemakkelijk worden aangevallen met artillerie, drones of raketten om zowel het weg- als het spoorverkeer te vernietigen. Het Krim-schiereiland vormt het oostelijkste uiteinde van de Oekraïense Zwarte Zeekust en beslaat ongeveer 1000 kilometer; de rest van de kustlijn strekt zich nog eens ongeveer 480 kilometer westwaarts uit tot aan de grens met Roemenië.

Van al het gebied dat momenteel door Russische troepen in Oekraïne wordt bezet, blijft de Krim Vladimir Poetins meest waardevolle bezit in zijn voortdurende streven om heel Oekraïne als zijn nalatenschap op te eisen. De bezetting en haastige annexatie van de Krim in 2014 verzekerde Rusland een strategische militaire basis met toegang tot de Middellandse Zee, totdat Oekraïne vernietigde en de rest dwong te vluchten naar de Russische marinehaven Novorossiysk aan de Zwarte Zee in het oosten van het vasteland. Daar wordt de vloot nog steeds aangevallen zij het van grotere afstand.
Oekraïne heeft sindsdien een methodische aanval op de Krim zelf ingezet, waarbij Russische luchtafweersystemen, vliegvelden, militaire installaties, munitiefaciliteiten, brandstofdepotsen commandocentra, evenals aangrenzende gebieden, werden aangevallen. Dit heeft het vermogen van Rusland om zichzelf te verdedigen, zowel binnen de Krim als vanuit nabijgelegen Russisch grondgebied, ernstig aangetast. Onder deze omstandigheden lijken spoorverbindingen via de landroute door bezet Oekraïne en via de Kerch-brug vanuit het Russische vasteland steeds kwetsbaarder te worden voor aanvallen. Dit zou tienduizenden Russische militairen en burgers kunnen insluiten op een schiereiland dat door een gebrek aan adequate bevoorrading effectief kan worden afgesloten.

Naarmate de situatie in Moldavië en Oekraïne verandert en Rusland de last van zijn oorlog steeds zwaarder voelt wegen in eigen land, zullen zijn imperialistische plannen wellicht moeten worden opgegeven, aangezien zijn ambities in te veel gebieden worden gedwarsboomd door zijn avonturisme. Moldavië zal zich binnenkort formeel terugtrekken uit het door Rusland geleide Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), dat in 1991 werd opgericht na de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Destijds was het een wanhopige poging om de controle over een deel van Ruslands invloedssfeer in de nabije omgeving te behouden. Nu worstelt het om de cohesie tussen de negen overgebleven lidstaten te waarborgen vanwege de afnemende territoriale invloed van het Kremlin. Georgië trok zich in 2009 terug na de Russische invasie van zijn grondgebied in 2008, terwijl Oekraïne het lidmaatschap nooit heeft geratificeerd en in 2018 vertrok na de Russische invasie van de Krim in 2014.
Hoewel de huidige trends er wellicht toe zullen leiden dat Moldavië en Oekraïne binnenkort lid worden van de EU , de Russische bezetting van de Krim zal instorten en het Russische front in Oost-Oekraïne zal verzwakken , zou er elders nog een onverwachte gebeurtenis kunnen plaatsvinden die de zelfingenomenheid van het Kremlin definitief aan het wankelen kan brengen. De wereld heeft met lede ogen gezien hoe Ruslands steun mislukte door de terughoudende reacties op de val van het Assad-regime in Syrië , het verlies van Nagorno-Karabach aan Azerbeidzjan, de vernietiging van het Iraanse luchtverdedigingssysteem en de ontvoering van Francisco Maduro uit Venezuela, samen met de confiscatie van de Venezolaanse olie-industrie. Dit zou landen die veiligheid zoeken door een bondgenootschap met het falende Russische regime tot nadenken moeten stemmen en hen ertoe moeten aanzetten elders te kijken. Het zou het Kremlin zelfs kunnen doen beseffen dat zijn toekomst in deze langdurige oorlog op het spel staat, nu de EU en andere delen van de wereld – Japan , Australië , Canada , enzovoort – hun steun opvoeren, terwijl de eigen financiële vooruitzichten in vrije val zijn.
Copyright @Kost Elisevich, MD, PhD 2026. Alle rechten voorbehouden. Elke illegale reproductie van deze inhoud zal leiden tot onmiddellijke juridische stappen.