Overzicht van actuele mondiale en regionale aspecten met betrekking tot de Russische oorlog in Oekraïne
Deel II: Rusland en Europa

"Vrij zijn betekent niet ongebonden zijn, maar onbreekbaar."                          
– Lina Kostenko, Oekraïense dichteres

Rusland voert al lange tijd een campagne van desinformatie, inmenging in regeringen en verkiezingen, en regelrechte sabotage in Europa. Dit doet het om de vastberadenheid te verzwakken en de defensieve coördinatie van de NAVO te ondermijnen. De teleurstellende prestaties van het Russische leger in het afgelopen jaar en de precaire staat van de Russische economie zullen de noodzaak om in ieder geval te slagen in zijn kwaadaardige pogingen in Europa als geheel waarschijnlijk alleen maar vergroten. Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat het land zichzelf blootstelt aan wat het ziet als nog grotere kwetsbaarheden ten opzichte van het Westen. Veel hiervan is meer perceptie dan realiteit, maar Rusland blijft verstrikt in zijn eigen propaganda dat het Westen een eeuwige bedreiging vormt voor zijn voortbestaan. De realiteit is echter dat het regime zelf, meer nog dan de natie die het regeert, zich bedreigd voelt en bereid is alle nodige maatregelen te nemen om zichzelf te behouden, ongeacht de gevolgen voor zijn bevolking.

Robert Fico, premier van Slowakije, en Viktor Orbán, premier van Hongarije, tijdens een EU-vergadering in november 2024. Foto: Europese Raad van de Europese Unie

Het Hongarije van Orbán en het Slowakije van Fico:                                                             
Zowel Hongarije als Slowakije hebben zich, ondanks hun verklaarde loyaliteit aan de EU, onderscheiden van andere landen binnen de Europese Unie (EU) door hun steun aan Rusland en Vladimir Poetins oorlog in Oekraïne. Tegelijkertijd heeft Rusland op zijn beurt steun verleend aan hun respectievelijke regimes, waardoor er op de lange termijn. De leiders in beide EU-landen hebben gekozen voor een illiberale democratie, waarbij de centralisatie van de macht het voor het Kremlin gemakkelijker maakt om met gelijkgestemde partners samen te werken. Dit bestuursmodel staat erom bekend dat het ontaardt in een gebrek aan verantwoording, wat leidt tot corruptie en de aantasting van de samenleving, wat allemaal duidelijk zichtbaar is in het huidige Rusland.

Volgens de Corruption Perceptions Index (CPI) van Transparency International voor 2025-2026 is Hongarije onder leiding van Viktor Orbán voor het vierde jaar op rij het meest corrupte land in de Europese Unie (EU). Wereldwijd staat het momenteel op de 84e plaats van de 182 landen die door de CPI worden beoordeeld, nog steeds beter dan Rusland op de 157e plaats. Echter, gedurende Orbáns 16-jarige ambtstermijn als premier sinds 2010, toen Hongarije op de 50e plaats van de 178 landen stond, is de CPI-status van Hongarije als corrupt land gestaag verslechterd. Het nepotisme, de aanvallen op de persvrijheid en niet-gouvernementele organisaties, het gebrek aan rechterlijk toezicht en de over het algemeen slechte staat van bestuur zijn onophoudelijk. Hongarije beweegt zich duidelijk in de richting van Rusland, nu het zich ontwikkelt van een huidige illiberale democratie naar een despotisme dat in de eerste plaats Rusland navolgt.

Kaart van Oost-Europa waarop Slowakije en Hongarije een grens van 688 kilometer (422 mijl) met elkaar delen. Beide landen grenzen in het oosten aan Oekraïne. Kaartcredit: Peter Hermes Furian

De parlementsverkiezingen staan ​​gepland voor 12 april en zullen bepalen of Orbán en zijn pro-Poetin Fidesz-partij aan de macht blijven of dat zijn pro-Europese tegenstander, Peter Magyar, en zijn Tisza-partij de controle overnemen in een land waar 57% van de volwassenen geen vertrouwen meer heeft in het kiesstelsel. Een meerderheid van 42% van de Hongaren is voorstander van EU-leiderschap, tegenover 29% die Rusland steunt. Orbán heeft zijn campagne gericht op het demoniseren van Oekraïne met bizarre beweringen dat het een veiligheidsrisico voor Hongarije. Hij maakte zelfs de schijn op door de beveiliging van cruciale energie-infrastructuurlocaties te versterken uit angst voor een dreigende aanval. Orbán ging zelfs zo ver dat hij Oekraïne de schuld gaf van de verstoring van de olietoevoer naar Hongarije nadat Rusland eind januari de belangrijke Druzhba-pijpleiding . Oekraïne bood alternatieven voor olielevering aan via de eigen pijpleiding Odessa-Brody of een maritieme route maar het regime van Orbán weigerde. Daarnaast accepteerde Oekraïne een aanbod van de EU om te helpen bij het herstellen van de zwaar beschadigde Druzhba-pijpleiding, maar dit werd door het regime van Orbán opnieuw afgedaan als een "politiek spel", waarbij zonder enige rechtvaardiging werd beweerd dat Oekraïne op de een of andere manier de doorvoer van Russische olie blokkeerde.

Om recentelijk paniek te zaaien, beweerde Orbán dat er een nieuw complot gaande was om een ​​gaspijpleiding te vernietigen die Russisch gas over de grens tussen Servië en Hongarije transporteert, waarbij hij suggereerde dat Oekraïne achter de operatie zat. Deze beschuldiging werd ontkracht als een valse vlag-operatie bedoeld om de komende verkiezingen te vertragen. Ook werd een mogelijke Russische en Servische connectie met de operatie, ter ondersteuning van Orbáns plan, geopperd.

Net als elders in Europa en wereldwijd heeft Rusland zich bemoeid met de Hongaarse verkiezingen ter ondersteuning van Orbán. Het heeft zelfs een uitgebreid plan bedacht om een ​​moordaanslag op Orbán te plegen, om zo meer aandacht te vestigen op zijn bewering dat Oekraïne vijandig stond tegenover hem, zijn familie en de staatsveiligheid. Een aan het Kremlin gelieerde dienst, bedreven in het uitvoeren van beïnvloedingsoperaties, bedacht een plan om de Hongaarse sociale media te overspoelen met berichten die Orbán, de oppositieleider, afschilderden als een marionet van de EU. De Russische buitenlandse inlichtingendienst ging nog een stap verder door aan te kondigen dat ze informatie had waaruit bleek dat de Europese Commissie samenwerkte met Oekraïne aan een plan voor een regimeverandering in Hongarije.

Een massaprotest in Boedapest (Heldenplein) op 15 maart 2026, georganiseerd door de oppositiepartij Tisza onder leiding van Peter Magyar. Foto: Istvan Csak

Ondanks deze activiteiten laten peilingen zien dat Magyars Tisza-partij de voorsprong op Orbáns Fidesz-partij heeft vergroot, met 56% tegen 37%. Een andere recente peiling gaf aan dat 65% van de kiezers onder de 30 van plan was om op de 45-jarige Magyar te stemmen, terwijl slechts 14% de voorkeur gaf aan de 62-jarige Orbán. Magyar heeft Orbán bekritiseerd vanwege zijn gehechtheid aan Poetin en Rusland en heeft aangegeven een pragmatischer aanpak te willen volgen, waarbij de nadruk ligt op de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de interne aangelegenheden van Rusland. In dit verband heeft Magyar verwezen naar de erfenis van de Hongaarse revolutie , die de repressie van Sovjet-Rusland tijdens de duistere jaren van het Warschaupact aanvocht. Hij heeft Orbán bekritiseerd voor zijn verraad van die herinnering en zijn onderdanigheid aan een nu zeer vergelijkbaar Russisch regime dat Hongarije wil veranderen in een afhankelijkheidsgebied zoals Wit-Rusland.

Dit brengt recente beschuldigingen dat het regime van Orbán al lange tijd als agent voor de Russische inlichtingendienst zou optreden, met aantijgingen dat de inhoud van EU -besprekingen met het Kremlin zou worden gedeeld. Een soortgelijke zorg was voor de Groep van Negen in Boekarest, bestaande uit de NAVO-landen die de oostelijke flank van het bondgenootschap vormen, aanleiding om te overwegen Hongarije uit de groep te verwijderen, zodat de defensieplannen tegen eventuele Russische agressie niet in gevaar zouden komen.

Slowakije is vaker het slachtoffer geweest van Russische inmenging in zijn verkiezingen, waaronder die welke Robert Fico in 2023 aan het hoofd van een coalitieregering brachten. Fico heeft dan ook kritiek geuit op de EU-sancties tegen Rusland, de militaire steun van Slowakije aan Oekraïne teruggedraaid en zich verzet tegen toekomstige EU-hulp. Hij was het ook eens met Poetin dat Oekraïne geen NAVO-lid zou moeten worden. Net als Hongarije werd Slowakije onder Fico steeds afhankelijker van Rusland voor zijn energievoorziening, waardoor diversificatie naar een andere bron moeilijk te realiseren was. Kernbrandstof uit Rusland levert 60% van de elektriciteit in het land en 50% van het Slowaakse aardgas komt via een pijpleiding uit Rusland. De raffinaderij is ontworpen voor de verwerking van Russische ruwe olie, maar wordt momenteel omgebouwd om ook niet-Russische alternatieven te verwerken en zo verdere economische problemen als gevolg van internationale sancties te voorkomen.

De invasie van Tsjecho-Slowakije en met name de Slowaakse hoofdstad Bratislava door het Kremlin in 1968 blijft een centraal thema in debatten over het Slowaakse buitenlandbeleid. De Russische oorlog in Oekraïne heeft de discussie over soevereiniteit en de Russische invloed binnen Slowakije zelf gepolariseerd. Dit heeft op zijn beurt de bezorgdheid vergroot over Fico's onderdanigheid aan Poetin, met beschuldigingen van verraad aan de Slowaakse nationale belangen en de relaties met de EU, waaronder uitspraken van verraad door de Slowaakse oppositie. Hij is bovendien herhaaldelijk bekritiseerd voor het verspreiden van Russische propaganda.

In 2027 vinden er parlementsverkiezingen plaats in Slowakije. De oppositie tegen het regime is gegroeid vanwege economische en buitenlandse beleidskwesties, waarbij het wantrouwen jegens hem na slechts een jaar in functie is opgelopen tot 62%. Net als in Hongarije onder Orbán is de corruptie-index (CPI) van Slowakije onder Fico's bewind met 14 plaatsen gedaald, waardoor het land in slechts 2,5 jaar tijd op de 61e plaats van 180 landen staat. Binnen de EU alleen staat de corruptiescore van Slowakije nu slechts twee plaatsen boven die van Hongarije, dat onderaan de lijst staat. Gezien deze neerwaartse spiraal zou het publieke sentiment wel eens van invloed kunnen zijn op de verkiezingsmodellen die in maart 2026 zijn gepubliceerd en die laten zien dat de oppositiepartij Progressief Slowakije en Fico's Smer-partij nu gelijk staan.

Een update van de Russische economie.
Op het eerste gezicht lijkt het erop dat Rusland heeft geprofiteerd van de wereldwijde energiecrisis die is ontstaan ​​door de afsluiting van de Straat van Hormuz door Iran en de daaropvolgende prijsstijging van olie en gas. Rusland ontving naar schatting 8,5 miljard dollar aan inkomsten per maand nadat de prijs van ruwe olie uit de Oeral kort na deze gebeurtenis verdubbelde tot 90 dollar per vat, hoewel de prijs sindsdien verder is gestegen tot een huidig ​​niveau van 121 dollar per vat. Europese sancties en prijsplafonds werden minder effectief na aanpassing van de sancties en tijdelijke vrijstellingen om het wereldwijde aanbod te verbeteren. De Europese import van Russisch vloeibaar aardgas (LNG) wordt door de EU geleidelijk afgebouwd, hoewel dit mogelijk kan worden teruggedraaid als de markt niet langer oververzadigd is met deze wereldwijd verhandelde grondstof. De recente Iraanse bombardering van de Qatarese LNG-installatie, die bijna 17% van de wereldwijde capaciteit leverde, kan hierbij een rol spelen, hoewel normaal gesproken meer dan 80% daarvan naar Aziatische markten gaat.

In een stabielere en vreedzamere wereld van handelsbetrekkingen zou Rusland optimaal kunnen profiteren van de situatie, aangezien het over aanzienlijke fossiele brandstofreserves beschikt. Het land bezit ongeveer 25% van de wereldwijde aardgasreserves en is de op één na grootste aardgasproducent. De oliereserves worden geschat op ongeveer 80 miljard vaten, waarmee Rusland tot de top drie van ruwe olieproducenten behoort en 14% van de wereldwijde productie voor zijn rekening neemt . De steenkoolreserves zijn voldoende om de tweede plaats in de wereld te claimen. Deze cijfers laten zien dat Rusland sterk afhankelijk is van de export van fossiele brandstoffen als belangrijkste bron van inkomsten, die 30% tot 50% bijdraagt ​​aan de federale begroting en 15 % tot 20% van het bbp uitmaakt

De wereld is echter complexer geworden voor Rusland sinds de invasie van Oekraïne. Vóór de oorlog in Iran vertoonde de Russische economie een aanzienlijke achteruitgang, grotendeels als gevolg van internationale sancties op de export van fossiele brandstoffen, de toenemende inbeslagname van de Russische schaduwtankervloot en de Oekraïense campagne van vernietiging gericht op Russische raffinaderijen, depots, pijpleidingen, havens en tankers. Deze laatste campagne begon in 2022, maar nam in 2025 aanzienlijk toe, met een stijging van 48% ten opzichte van 2024, wat leidde tot een reductie van bijna 20% in de raffinagecapaciteit. Ongeveer 60% van de Oekraïense aanvallen werd uitgevoerd door in eigen land geproduceerde Fire Point FP-1 drones met een bereik van bijna 1600 kilometer. De nieuwe Oekraïense FP-5 Flamingo kruisraketten, met een vermeend bereik van meer dan 1600 kilometer en een springstoflading van 1134 kilogram, werden medio augustus 2025 in het strijdtoneel ingezet.

De inbeslagname door EU- landen van Russische tankers die gebruikmaken van vervalste documenten om de prijsplafonds voor olie te omzeilen, is geïntensiveerd. In maart en april ondernamen België en Zweden dergelijke acties . Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hebben hun surveillanceoperaties opgevoerd nadat het Westen in 2025 meer dan 900 sancties had ingesteld. Alleen al de VS hebben sinds 2026 minstens zeven schepen in beslag genomen, voornamelijk in het Caribisch gebied en de Noord-Atlantische Oceaan.

Naast het in beslag nemen van schepen heeft Oekraïne zich ook schuldig gemaakt aan fysieke aanvallen op schepen in de Zwarte , de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Zo'n 200 Oekraïense officieren en specialisten zijn momenteel gestationeerd in Libië, waar ze een basis bezetten die hen door het land ter beschikking is gesteld voor het monitoren van het scheepvaartverkeer op de Middellandse Zee en, zogenaamd, voor het inzetten van drones vanuit de lucht en vanaf zee tegen eventuele tankers van de Russische schaduwvloot.

De oorlog in Iran heeft Oekraïne ertoe aangezet zijn aanvallen op de Russische export van fossiele brandstoffen op te voeren , met extra nadruk op de havenfaciliteiten . Het gigantische petrochemische complex Novatek is een belangrijke installatie voor de fractionering van gascondensaat en een overslagcentrum, gelegen aan de haven van Ust Luga aan de Golf van Finland, ongeveer 110 kilometer ten westen van Sint-Petersburg. Het gascondensaat wordt er verwerkt tot onder andere vliegtuigbrandstof en nafta. De haven verwerkt doorgaans zo'n 700.000 vaten olie per dag voor de export. Het complex werd op 25, 27 en 29 maart getroffen door Oekraïense drones, waarbij verwerkingseenheden werden vernietigd , waaronder een cruciale gascondensaatfractioneringstoren, opslagtanks en laadapparatuur, wat leidde tot de stillegging van de activiteiten.

De haven van Ust Luga en het nabijgelegen petrochemische complex Novatek werden eind maart 2026 aangevallen door Oekraïense drones. Foto: Sociale media.

Een andere grote olieterminal en havenfaciliteit aan de Golf van Finland bevindt zich in Primorsk, 108 kilometer ten noordwesten van Sint-Petersburg. Deze werd op 23, 25 en 27 maart op soortgelijke wijze aangevallen. De haven verwerkt dagelijks ongeveer een miljoen vaten ruwe olie en 300.000 vaten diesel. Volgens satellietbeelden werden verschillende brandstoftanks in brand gestoken, wat leidde tot de opschorting van de olieladingen . Door de verstoring van de activiteiten in beide havens strandden ongeveer 40 tankers van de Russische schaduwvloot in de Golf van Finland en daalde de olie-export met minstens 40%, oftewel ongeveer 2 miljoen vaten per dag. Dit heeft de winst die Rusland boekte met de gedeeltelijke opheffing van de Amerikaanse oliesancties tenietgedaan.

De goudprijs is met meer dan 15% gedaald door de escalatie van de oorlog in Iran, een proces dat mogelijk verder zal verergeren naarmate de olieprijs stijgt. Houthi-strijders in Jemen hebben Israël opnieuw aangevallen en dreigen mogelijk opnieuw de doorgang van tankers te blokkeren in de 30 kilometer brede Straat van Bab-el-Mandeb, tussen de Rode Zee en de Golf van Aden. Dit gebeurt terwijl Saoedi-Arabië onlangs zijn oost-west oliepijpleiding naar de haven van Yanbu aan de Rode Zee heeft voltooid om toekomstige problemen in de Straat van Hormuz te voorkomen. De escalerende oorlog, gekenmerkt door Iraanse aanvallen op energie-infrastructuur in de Golfstaten, zal de wereldwijde crisis verlengen en Oekraïne ertoe aanzetten om de Russische infrastructuur voor de productie van fossiele brandstoffen en de bijbehorende exportindustrie verder te ontmantelen. Deze omstandigheden kunnen de goudprijzen voor onbepaalde tijd blijven drukken en ernstig uitputten, waardoor het gedwongen wordt meer van zijn goudreserves te verkopen om het steeds groter wordende begrotingstekort te dekken, terwijl de liquide middelen al zijn gedaald tot ongeveer 50 miljard dollar.

De inkomsten uit olie en gas waren in 2025 gedaald tot ongeveer 108 miljard dollar, het laagste niveau sinds 2020, een tekort van 32 miljard dollar ten opzichte van de prognose van het ministerie van Financiën. De zware aanvallen van Oekraïne op Russische olieraffinaderijen in de afgelopen vier weken blijven de productiecapaciteit uitputten, zelfs voordat de olie de havens bereikt. Aanvallen op afgelegen installaties zoals de van Novo-Ufimsky (1450 km), de van Novokuybyshevsk (900 km), de van Kirishi (800 km), de NORSI- raffinaderij (800 km) en de van Afipsky (400 km) bevestigen de aanhoudende kwetsbaarheid van Rusland voor de beveiliging van deze activa.

Oekraïense drones hebben op 5 april 2026 een belangrijke olie-exportterminal in Novorossiysk, de grootste haven van Rusland aan de Zwarte Zee, aangevallen. Foto: Sociale media

De Oekraïense luchtaanvallen op de olie-industriehebben er met name voor gezorgd dat Rusland niet kon profiteren van wat een aanzienlijke impuls voor de Russische economie had kunnen betekenen te midden van de huidige oliecrisis. De Russische oliebelastinginkomsten lieten in maart 2026 een daling van 48% zien ten opzichte van een jaar eerder, waarbij de gecombineerde olie- en gasinkomsten met bijna 43% daalden. Ook het noodzakelijke seizoensgebonden onderhoud aan raffinaderijen heeft bijgedragen aan de aanhoudende productieproblemen.

Het Russische begrotingstekort voor januari en februari 2026 bedroeg al 90% van de prognose voor het hele jaar. In januari verhoogde het Kremlin de btw met 2% tot 22%, waardoor kleine en middelgrote bedrijven meer moesten bijdragen. Poetin heeft gezworen door te vechten om meer grondgebied in Oost-Oekraïne te veroveren en heeft zijn oligarchen nu verplicht om passende bedragen aan het Nationaal Welzijnsfonds (NWF) te doneren, wat zijn aanhoudende bezorgdheid over het tekort verder onderstreekt.

Een update over de Russische oorlogsinspanningen:
Het Russische voorjaarsoffensief heeft tot nu toe weinig resultaat opgeleverd. Eind 2025 verloor Rusland de toegang tot Starlink-terminals, terwijl het Kremlin zelf besloot de toegang tot het populaire socialemediaplatform Telegram te blokkeren. Dit veroorzaakte wijdverspreide communicatieproblemen en vertraagde de Russische opmars in Oekraïne. Eind 2025 heroverde Oekraïne meer dan 180 vierkante kilometer grondgebied in de richting van Kupyansk in de oblast Charkiv. Begin 2026 bevrijdde het meer dan 380 vierkante kilometer grondgebied in de zuidelijke oblasten Donetsk en Zaporizja. Dit heeft de Russen gedwongen middelen in te zetten voor onbedoelde operaties, met name in het zuiden, waar de Oekraïense opmars de Russische controle over de landverbinding naar de Krim zou kunnen bedreigen.

De wanhoop in het Kremlin is zo groot dat het nu eist dat de Oekraïense strijdkrachten zich simpelweg terugtrekken uit de oblast Donetsk, anders dreigt een militaire dreiging die de afgelopen vier jaar niet is voorgekomen. Deze dreiging komt op een moment dat Russische nationalisten en bloggers de mislukkingen van hun leger op het slagveld betreuren, en sommigen zelfs oproepen tot een einde aan de oorlog. Naast het verlies van grondgebied in Oekraïne in maart, lijdt het Russische leger zware verliezen: meer dan 89.000 slachtoffers in het eerste kwartaal van 2026. Dit volgt op naar schatting 415.000 slachtoffers in heel 2025, gemiddeld 35.000 per maand. Het dodental van meer dan 35.000 , grotendeels toe te schrijven aan drone- en artillerieaanvallen, getuigt opnieuw van de aanhoudende uitputting van de Russische troepen.  

Dit zijn onhoudbare verliezen waarvoor werving via de gebruikelijke vrijwillige kanalen onvoldoende is . Openlijke militaire mobilisatie in Rusland mist brede steun onder de bevolking , zoals bleek na de gedeeltelijke mobilisatie door het Kremlin in september 2022. Deze stap leidde tot een massale uittocht van jonge Russen en duizenden arrestaties na wijdverspreide protesten . Het Kremlin richtte zich vervolgens voornamelijk op etnische minderheden in meer afgelegen delen van de Russische Federatie (RF), waarbij rekruten werden gelokt met hoge salarissen en gezinsvoordelen. Dit lijkt zijn einde te hebben bereikt na de onevenredig grote sterfgevallen onder leden van deze etnische gemeenschappen, waarna het Kremlin een nieuw plan van gedwongen, geheime mobilisatie introduceerde door middelgrote en grote bedrijven in de RF te verplichten deel te nemen. Zij moeten nu een bepaald aantal werknemers, in verhouding tot de omvang van het bedrijf, selecteren om contracten voor militaire dienst te tekenen. Op deze manier wordt de schuld voor de steeds impopulairdere oorlog afgeschoven op de bedrijven in plaats van op de regering.

De werving van buitenlanders voor het Russische leger is al gaande sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022, en ook deze aanpak is inmiddels problematisch geworden. Deze rekruten komen vaak uit arme gemeenschappen in Afrika, het Midden-Oosten, Centraal- en Zuid-Azië en Latijns-Amerika. De werving vond doorgaans plaats onder valse voorwendsels , met de belofte van werk in de burgermaatschappij en een versnelde naturalisatieprocedure. Het proces ontaardde al snel in dwangmethoden om deze nieuwkomers in militaire dienst te dwingen. Naar schatting zijn meer dan 24.000 buitenlanders uit 44 landen via diverse methoden in het Russische leger opgenomen en vaak op vooruitgeschoven posities aan het front geplaatst. Van de 11.157 rekruten uit Centraal-Azië alleen al zijn er meer dan 1.400 (13%) omgekomen, en van de 751 Sri Lankanen zijn er 275 (37%), die niet bekend waren met de soms strenge winters in Oekraïne, overleden.

De internationale gemeenschap heeft gereageerd op deze onethische acties, aangezien het schandaal landen in Afrika, Aziëen Latijns-Amerika beseffen dat de oorlog van Rusland niet langer een verafgelegen geopolitieke kwestie was. De buitenlandse markt voor Rusland zal daardoor krimpen, omdat landen juridische stappen zullen ondernemen om de overheidsinstanties die zich met dit schandelijke werk bezighouden te beperken of te vervolgen. De hele affaire heeft er alleen maar voor gezorgd dat Rusland door de meeste landen nog meer wordt gewantrouwd. Nog zorgwekkender voor het Kremlin is echter het afnemende aantal mogelijkheden om personeel te rekruteren, nu de verliezen op het slagveld maar al te goed bekend zijn bij het Russische publiek.

De Russische verliezen aan grond- en luchtbewapening tussen 24 februari 2022 en 30 maart 2026 omvatten nu 11.824 tanks, 24.317 gepantserde gevechtsvoertuigen, 39.049 artilleriesystemen, 1.337 luchtafweersystemen, 435 vliegtuigen en 350 helikopters. De aanvallen op strategische Russische doelen op de Krim, die gebruikt worden om luchtaanvallen op Oekraïne uit te voeren, zijn voortgezet met een recente aanval op het vliegveld van Kirovske, waarbij een AN-72P transport- en patrouillevliegtuig, een P-37 Mech mobiel radarstation en vier waardevolle Orion aanvals- en verkenningsdrones werden vernietigd. Twee dagen eerder stortte een AN-26 transportvliegtuig neer, waarbij 29 militairen omkwamen, onder wie luitenant-generaal Oleksandr Otroshchenko. Daarmee komt het totale aantal Russische generaals dat sinds het begin van de grootschalige invasie is omgekomen op minstens 20.

Begin april gingen zowel een Su-30SM gevechtsvliegtuig als een Su-34 jachtbommenwerper verloren boven de Krim. Een eerdere Su-34 was eind januari al neergehaald boven de Zwarte Zee. In dezelfde periode werden respectievelijk een Tor-M2 luchtdoelraketsysteem en een Buk-M3 luchtdoelraketsysteem vernietigd in de oblasten Donetsk en Luhansk. Luchtafweersystemen zijn gedurende de hele oorlog een belangrijk doelwit geweest voor de Oekraïense aanvallen, om zo de daaropvolgende grond- en luchtaanvallen in Oost-Oekraïne en op de Krim te kunnen uitvoeren. De omvang van de vernietiging van Russische luchtafweersystemen is toegenomen met 492 aanvallen in acht maanden tijd, van juni 2025 tot februari 2026, naast honderden aanvallen op ondersteunende elementen zoals elektronische oorlogsvoeringinstallaties, commandosystemen en raketlanceerinstallaties. De strategie legt dieper gelegen locaties bloot die niet alleen belangrijk zijn voor het Russische leger om de oorlog te voeren, zoals bruggen, spoorwegknooppunten en munitiefabrieken, maar ook locaties die cruciaal zijn voor de financiële steun aan de oorlog, met name de fossiele brandstoffenindustrie.

Viktor Orban en Vladimir Putin ontmoeten elkaar in het Kremlin op 28 november 2025. Foto: Het Kremlin.

Epiloog                                                                                                            
Echte democratieën kenmerken zich door debat tussen gekozen vertegenwoordigers van het volk die zich inzetten voor een eerlijk en evenwichtig bestuur. Meningsverschillen kunnen leiden tot ongemakkelijke compromissen en onvolkomenheden, zodat redelijke oplossingen voor de meerderheid de overhand krijgen. Betrokkenheid bij buitenlandse oorlogen komt soms voort uit ideologische redenen, wanneer er duidelijke onrechtvaardigheden worden begaan die niet getolereerd kunnen worden. Overleg tussen de volksvertegenwoordigers en de uitvoerende macht van het land is noodzakelijk voordat dergelijke acties worden ondernomen. Wanneer democratieën zichzelf disciplineren om dergelijke gedragsregels te accepteren, geleid door constitutionele checks and balances, floreren landen en blijven ze groeien.

Het tegenovergestelde geldt voor autoritaire regimes, waar de gecentraliseerde uitvoerende macht in zo'n mate wordt gehandhaafd dat de rechten en vrijheden van hun burgers worden vervangen door een illusie van veiligheid. Ze overleven vaak decennia met steeds repressievere maatregelen om de behoefte aan individuele zelfexpressie te onderdrukken. Ze zoeken weinig of geen advies, maar eisen loyaliteit boven alles. Ze zoeken soms conflicten met andere landen, niet om onrechtvaardigheden te corrigeren, maar om kansen te benutten, en altijd zonder het noodzakelijke inzicht om de gevolgen van hun daden te begrijpen. Ze brengen rampspoed en leed over hun eigen volk en dat van andere naties. Uiteindelijk falen ze en laten ze hun naties achter met schande over wat er is gebeurd. Dit is een terugkerend verhaal in Rusland.

Copyright @Kost Elisevich, MD, PhD 2026. Alle rechten voorbehouden. Elke illegale reproductie van deze inhoud zal leiden tot onmiddellijke juridische stappen.