“Það eru áratugir þar sem ekkert gerist, og svo eru vikur þar sem áratugir gerast.”
Þessi hugsun, sem virðist vera af biblíulegum uppruna, passar vel við nýlega atburði í Sýrlandi og fall hins harðstjórnarlega og kynslóðaskipta Assads. Hrunið átti sér stað á því sem virtist aðeins vera spurning um daga fyrir stjórn sem nær aftur til ársins 1971 þegar Hafez al-Assad náði forsetaembætti Sýrlands í valdarániog afhenti son sinn, Bashar, árið 2000. Sá síðarnefndi hélt áfram áratugalöngum tengslum Sýrlands við Íran og svæðisbundna herskáa útrásarmenn þess, Hamas og Hezbollah, og hélt áfram að koma á ógnarstjórn með beinlínis morðum og fangelsunum, sem leiddi til fordæmingar Vesturlanda. Allt endaði með hörmulegri niðurrifsstjórn stjórnarinnar og yfirgefningu leiðtoga hennar. Hingað til undirstrikar þetta vafasama stöðu Vladímírs Pútíns í alþjóðaáliti.
Lok borgarastyrjaldarinnar í Sýrlandi
Borgarastyrjöld braust út árið 2011 sem ógnaði stjórn Assads og leiddi að lokum til íhlutunar Rússa árið 2015. Innrásin sjálf var að mestu leyti talin ódýr tækifærissinnuð nýtingu í Mið-Austurlöndum sem bætti við stuðning Rússa við annað einræðisstjórnarlegt einræði. Með því gat Rússland nú sýnt fram á völd sín gegn suðurhluta Norður-Atlantshafsbandalagsins (NATO) með því að byggja upp hlývatnsflotastöð í Tartus meðfram strönd austanverðs Miðjarðarhafssvæðisins og flugstöð í Khmeimim. Rússland hefur notað þessar herstöðvar enn frekar til að beina áhrifum sínum inn í Afríku með því að auka stuðning við hersveitir sínar sem hafa framið illgjarnar athafnir í nokkrum þjóðum í norðurhluta landsins og sunnan Sahara.
Rússland kom með sína eigin þekktu tegund af grimmd í Sýrlandsstríðið með langvinnum, handahófskenndum loftárásum á borgaralega innviði, þar á meðal læknisaðstöðu í Aleppo, með klasasprengjum og eldflaugum, á tímabilinu september-október 2016, og drap 440 óbreytta borgara, þar á meðal meira en 90 börn.

Á fyrstu þremur árum þátttöku sinnar drápu Rússar meira en 18.000 mannssínum. Slík grimmd, ásamt notkun sýrlenska stjórnarinnar á saríngasi á bæinn Khan Shaykhun í apríl 2017, jók enn frekar á gríðarlega flóttamannakreppu í Sýrlandi sem ógnaði Evrópu með meira en milljón hælisleitendum. Til að dylja þátttöku Assads í efnavopnaárásinni hóf Rússland rangfærsluherferð nokkrum dögum síðar þar sem það neitaði aðild Sýrlands og kenndi Bandaríkjunum og Úkraínu um. Síðari ásökunin var afsönnuð eftir sameiginlegar óháðar rannsóknir Sameinuðu þjóðanna og Efnavopnastofnunarinnar, sem setti sökina beint þar sem hún átti heima.
Eins og til að minna Sýrlendinga á blóðug áhrif Rússa á þjóð sína, einkenndust síðustu dagar Assad-stjórnarinnar af frekari loftárásum á borgaralega innviði og læknisaðstöðu. Nú, eftir að hafa rýmt bæði sjóherstöðina í Tartus og Khmeimim-flugstöðina, og skilið eftir óákveðinn fjölda eigna dreifðra um landið, er Rússland í þeirri óöfundsverðu stöðu að þurfa að semja við sýrlensku stjórnarandstöðuna um hvað eigi að gera við eitt sinn verðmætu eignir sínar.

Með öllu framangreindu að leiðarljósi þjónar þessi ritgerð sem lokaorð við fyrri útgáfu sem bar heitið „Neyðarsérfræðingar og framtíð Úkraínu“ þar sem mótmælt var vaxandi skoðunum á augljósri neikvæðri stöðu Úkraínu í stríði þess við Rússland. Máltækið „hlutirnir geta snúist á augabragði“ bætir við þetta efni með því sem það gæti boðað ekki aðeins fyrir afskipti Rússa af Mið-Austurlöndum heldur einnig hvernig þeim tekst almennt á innanlandsvígstöðvunum og á heimsvísu.
Stríð Pútíns
Við skulum byrja á þessu stríði í Úkraínu. Á þessum síðustu mánuðum hefur vaxandi ávinningur rússneskra hermanna í Kursk-héraði í Rússlandi og í austurhluta Úkraínu verið skyggður af fréttum um gríðarlegt hermannatap sem náði nýju mánaðarlegu hámarki upp á 45.680 mannfall í nóvember, sem er meira en 41.980. Þessar skýrslur ljúka fimmta mánuðinum í röð með vaxandi mannfalli og daglegt meðaltal nemur nú 1.523. Þetta endurspeglar örvæntingarfulla viðleitni Rússa til að ná fótfestu þegar veturinn gengur í garð og landið mun standa frammi fyrir nýjum áskorunum í ráðningum. Áætlanir um rússneskt mannfall, bæði látna og særða, í ágúst 2023, 1,5 árum eftir að stríðið hófst, voru að nálgast 300.000 en núverandi íhaldssamar áætlanir, sem nú nálgast þrjú ár, fara yfir 600.000. Mannfallið eftir löndum virðist tiltölulega hærra fyrir Rússland með hlutfall yfir 4:1.
Að öðru leyti hefur smám saman einangrun Úkraínu á Krímskaga , sem er undir hernámi Rússa og ólöglega innlimað, farið fram hjá óáreittum, sem gæti betur boðað úrslit þessa stríðs en það sem sést hefur í austurhlutanum. Úkraína hefur útrýmt þriðjungi af Svartahafsflota Rússa á síðustu 2,5 árum með því að nota dróna og eldflaugar í staðinn fyrir skort á raunverulegum sjóher, sem neyðir rússnesk skip til að hörfa frá Krím til afskekktra hafna á raunverulegu rússnesku yfirráðasvæði. Með sömu aðferðum hefur verið haldið áfram að veikja framboðskeðju Rússa til skagans með því að miða á ferjur sem og bæði vega- og járnbrautarflutninga á Kerch-brúnni sem flytja vistir beint frá meginlandi Rússlands .

Herferðin hefur raskað hernaðarlegri flutningastarfsemi og nauðsynlegri eldsneytisbirgðir og undirstrikar verulegan frekari veikleika sem eru til staðar vegna nýlegrar vopnagerðar sem Úkraína hefur eignast. Þetta á einnig við um nýjar rússneskar tilraunir til að byggja járnbrautir á landi til Krímskaga í austur- og suðurhluta Úkraínu, sem er undir hernámi Rússa, þar sem loftvarnakerfi eru þunn og brýr, sérstaklega, geta orðið fyrir loftárásum eða skemmdarverkum. Beinar árásir Úkraínumanna innan Krímskaga hafa beinst að rússneskum birgða- og stjórnkerfum, loftvarnamannvirkjum, herflugvöllum og ratsjárstöðvum. Útrýming slíkra auðlinda gæti vissulega verið undanfari endanlegrar eyðileggingar á frægu Kerch-brú Pútíns þar sem tiltölulega minniháttar árásir hafa hingað til tekist að raska umferð.
Financial Times í Rússlandi
Hvað varðar Rússland sjálft hefur athygli nýlega vakið á erfiðleikum innanlands þar sem efnahagsástand landsins er sífellt meira í vafa þar sem rúblan heldur áfram að tapa verðiog hefur fallið um meira en 19% gagnvart Bandaríkjadal (USD) á árinu 2024. Spár gera ráð fyrir að gengi rúblunnar gagnvart Bandaríkjadal nái 119,8 á hvern Bandaríkjadal árið 2025, sem er veruleg lækkun frá 89,2 í upphafi árs 2024. Sveiflur rúblunnar munu draga úr fjárfestingum og líklega hvetja Rússa til að flytja fjármagn sitt úr landi, sem neyðir Seðlabanka Rússneska sambandsríkisins til að nota sífellt takmarkaðri varasjóði sína til að styðja við rúbluna.
Verðbólguþrýstingur hefur þegar neytt vexti Rússlands til að hækka upp í það stig að ógnar fjárfestingum og iðnaðarvexti. Verðbólgan hafði náð 8,5% í október sem olli því að afborganir lána fyrirtækja voru að mestu leyti að bæta upp vexti af lánunum. Í byrjun desember höfðu vextirnir hækkað í að minnsta kosti 22% fyrir fyrirtæki og 25% fyrir einstaklinga, en ársverðbólga fór í 8,7% og spár gera ráð fyrir að hún fari yfir 9% fyrir árslok, sem er langt umfram fyrri spá um 4%. Sumir yfirvöld hafa þó einnig dregið í efa áreiðanleika efnahagsskýrslna frá Rússlandi og ásakað þá um útbreidda hagræðingu í átt að bjartsýnni tölum. Fyrir neytendur hefur heildarverð hækkað um 7,4% frá árinu 2024 og verð á kartöflum hækkaði um 74% á árinu. Smásöluverð á smjöri hækkaði um 30% ásamt öðrum nauðsynjavörum eins og grænmeti og sólblómaolíu.
Hægari hagkerfi með hækkandi neysluverði, minnkandi framleiðni og skorti á vinnuafli hefur vakið áhyggjur af stöðnunarverðbólgu í nánd, örlögum sem gætu auðveldlega boðað hrun. Þetta hefur sett Rússland í þá fáránlegu stöðu að það hefur hvorki efni á að vinna né tapa stríðinu þar sem sigur myndi leggja Rússland í þá nauðsyn að tryggja öryggi og skaðabætur á hernumdu svæðunum. Áframhaldandi kostnaður við laun hermanna, bætur til fjölskyldna sem hafa misst eða orðið fyrir orrustu ásamt þörfinni á að bæta upp gríðarlegt skotfæratap á vígstöðvunum hefur stuðlað að vergri þjóðarframleiðslu (VLF) en meira en 10% af henni eru nú notuð til að halda uppi stríðsátakinu og 40% af ríkisfjárlögum eru einnig varið til þess.
Ólíkt því yfirlæti sem stjórn Vladímírs Pútíns hefur státað af því að rússneski hagkerfið gæti þolað alþjóðlegar viðskiptaþvinganir, hefur landið orðið fyrir álagi vegna áframhaldandi takmarkana á viðskipti þess. Það hefur gerst að upphaflegar viðskiptaþvinganir voru ekki ætlaðar til skamms tíma heldur voru þær gefin taumhald til að versna á mun lengri tíma , en frekari viðskiptaþvinganir voru aldrei langt undan. Óraunhæft háð Rússlands á útflutningi jarðefnaeldsneytis fyrir verulegan hluta tekna sinna minnir á skoðun hins látna öldungadeildarþingmanns John McCain um að „Rússland sé bensínstöð sem þykist vera land.“ Tekjur af olíu og gasi nema næstum 76% af öllum tekjum iðnaðarins í Rússlandi. Þetta lækkaði um næstum 17% í nóvember einum, en skattar sem innheimtir voru af sölu olíu í sama mánuði lækkuðu um 21% frá fyrra ári. Tekjur af útflutningi á öllu jarðefnaeldsneyti hafa lækkað um meira en 50% eða um 600 milljónir Bandaríkjadala frá miðju ári 2022.
Aðstæður Rússlands gætu orðið enn ótryggari í ljósi áforma Sádi-Arabíu um að lækka verð á hráolíu niður fyrir 60 dollara á tunnu ef Samtök olíuútflutningsríkja, þar á meðal Rússland (OPEC+), draga ekki úr olíuframleiðslu, því annars myndu Sádar flæða markaðinn. Rússland hefur í raun verið offramleiðandi innan OPEC+ vegna þess að þörf er á að fjármagna stríð sitt. Slík aðgerð Sádi-Arabíu myndi að því er virðist leiða til þess að Rússland eyði meira í olíuvinnslu og flutning en það gæti haft af sölu hennar. Alþjóðlegar viðskiptaþvinganir, sem kynntar voru seint á árinu 2022, settu 60 dollara verðþak á hráolíu frá Rússlandi til að takmarka hagnaðinn sem gæti náðst með sölu hennar. Rússlandi hefur tekist að komast hjá þakinu með því að nota skuggaflota óskráðra olíuskipa sem fela uppruna sendingarinnar. Þetta ferli hefur gert Rússlandi kleift að halda áfram að hagnast á útflutningi sínum en möguleikinn á því er takmarkaður af kostnaði við vinnslu og flutning á móti leyfilegu verði á tunnu. Nýlegar viðbótarþvinganir sem lagðar voru á olíuskip sem flytja rússneska olíu og erlenda banka sem eiga í samskiptum við rússneska lánveitendur munu hindra enn frekar getu Rússlands til að selja olíu sína.
Áframhaldandi lækkun útflutningstekna mun vera lokun á leiðslu sem flytur rússneskt jarðgas til Evrópu og liggur um Úkraínu árið 2025. Þetta mun neyða Rússa til að leita annarra kaupenda á minnkandi markaði sem er undir áhrifum viðskiptaþvingana. Að auki hafa nýjar viðskiptaþvinganir Bandaríkjanna, sem kynntar voru í nóvember, beinst að því að Gazprombank verði ekki lengur í viðskiptum við Bandaríkin og bandamenn þeirra. Bankinn er þriðji stærsti bankinn í Rússlandi miðað við eignir og veitir aðallega bankaþjónustu til orkugeirans. Hann hefur verið einn af fáum stórum lánveitendum sem eftir eru í Rússlandi þrátt fyrir erfiðleika vegna hækkandi vaxta. 50 smærri rússneskir bankar til viðbótar voru einnig útilokaðir á sama hátt.
Nágrenni Rússlands
Rússland hefur mætt höfnun á ýmsa vegu, ekki aðeins frá meirihluta þjóða Evrópusambandsins (ESB) heldur einnig frá nágrannaríkjum þess í Austur-Evrópu. Af þessum síðarnefndu hafa ákveðnir leiðtogar eins og Viktor Orban frá Ungverjalandi, Robert Fico frá Slóvakíu og Aleksandar Vucic frá Serbíu tekið undir með Rússlandi undir stjórn Pútíns og stuðlað að orðræðu sem réttlætir innrás Rússa í Úkraínu. Fyrir að hafa borið upp rússneskan áróður hefur Orban, sérstaklega, verið viðurkenndur sem einn af „gagnlegum fávitum Rússlands“. Auk þess að skilgreina Ungverjaland sem „framlengingu á rússneskri utanríkisstefnu“ hefur Orban skuldbundið þjóð sína til að vera næstum alfarið háð rússneskri orku og þannig skapað Rússum áhrif í framtíðarsamskiptum við Ungverjaland. Afstaða hans til Rússlands hefur vakið harða gagnrýni, ekki aðeins frá ESB heldur einnig innan Ungverjalands. Fico, forsætisráðherra Slóvakíu, sem lifði af nýlegt morð, hefur skekkt pólitískar skoðanir þjóðarinnar gagnvart Rússlandi. Hann er náinn bandamaður Orbans og andvígur frjálslyndum lýðræðislegum gildum og þar af leiðandi hefur flokkur hans, Smer-SD, dregist aftur úr í skoðanakönnunum sem hafa stutt Evrópusinnaða, frjálslynda stjórnarandstöðuflokkinn Framfaraslóvakíu.
Eins og Ungverjaland Orbans er Slóvakía Fico næstum 100% háð rússneskri orku, þó að þessi varnarleysi hafi orðið enn alvarlegra þar sem Úkraínu neitar að halda áfram gassamningi við Rússland sem áætlað er að renni út 1. janúar 2025. Til að gera illt verra glímir Slóvakía nú við alvarlegan efnahagslegan óstöðugleika, hnignun í heilbrigðisþjónustu og velferðarkerfi og vaxandi vantraust á forystu sína. Serbía, annar hugsanlegur gísl rússneskrar orkustefnu, er algjörlega háð Rússlandi fyrir jarðgasframboð. Forseti Vucic hefur því heitið því að beita Rússland aldrei viðskiptaþvingunum og þakkar Pútín fyrir að „útvega Serbíu nægilegt magn af gasi á hagstæðu verði“. Serbía hefur að öðru leyti veitt Úkraínu fjármagn til aðstoðar viðkvæmum börnum sínum og þeim sem hafa misst heimili sín vegna stríðsins.
Rússland, sem þráir frekari bandalög við nágrannaríki, hefur einbeitt sér að kosningaafskiptum í fjölda ríkja með því að nota vel æfðar aðferðir til að spilla þjóðernisflokkum og aðlaga stefnu þeirra að eigin utanríkisstefnu. Önnur verkefni hafa verið bein kaup á atkvæðum og dreifing rangra upplýsinga sem rægja ESB og NATO. Ótti hefur einnig verið önnur leið sem hefur reynst laða að atkvæði með því að nota kunnugleg fáránleg klisjur eins og hótun um að innflytjendur steli störfum og ýti undir félagslega óeirðir, fasískar úkraínskar öfl birtist við landamæri og frjáls félagasamtök sem skipuleggja að steypa stjórninni. Rússland á enn erfitt með að endurskapa einhvern svip af fyrrum Austur-Evrópublokknum þar sem flestar þjóðir virðast enn styðja Vesturlönd eins og fram kom bæði í nýlegum þingkosningum til ESB og þjóðaratkvæðagreiðslum.
Þótt áhyggjur væru af aukinni vonbrigðum með lýðræðislega stjórnarhætti og möguleika á yfirtöku rússneskra öfgahægrimanna í þingkosningunum til ESB árið 2024, þá gekk það að mestu leyti ekki eftir. Málið var sérstaklega áberandi fyrir Fico frá Slóvakíu og flokk hans og þótt flokkur Orbans hafi unnið með 44,8% atkvæða í Ungverjalandi, þá náði hann verstu niðurstöðu sinni í næstum tvo áratugi. Þar að auki leiddu þjóðarkosningar árið 2024 í þremur Austur- Evrópuríkjum – Moldóvu, Búlgaríu og Georgíu – í ljós svipaðar niðurstöður. Í öllum þremur ríkjum voru Rússar afskipti af kosningaferlinu augljós. Rússnesk rangfærsla og fjármögnun streymdu til Moldóvu en landið varð fyrir barðinu á löngun Moldóvu til lýðræðislegrar stjórnar ásamt því að bæta aðild að ESB við stjórnarskrá landsins. Búlgaría, sem er NATO-ríki, studdi einnig aðild að Evrópusambandinu fremur en hefðbundna samúð sína við Rússland. Óstöðugleiki, knúinn áfram af afskiptum Rússa, er þó enn til staðar innan landsins.

Fyrir Georgíu leiddu nokkuð aðrar aðstæður til „endurkjörs“ popúlísks, rússnesks flokks, Georgískur draumur, sem hefur verið við völd síðan 2012. Flokkurinn er í raun undir stjórn stofnanda síns, rússnesku auðkýfinga, Bidzina Ivanishvili sem áður gegndi embætti forsætisráðherra. Áhrif á stjórnarhætti Georgíu hafa verið undir mikilli athugun. Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu (ÖSE) greindi frá tilkynningum um nauðung opinberra starfsmanna á kjósendum og fjöldi myndbanda birtist sem sýndu merki um að kjörseðlar væru notaðir. Frekari efasemdir vöknuðu þegar hópur 2.000 kosningaeftirlitsmanna lýsti því yfir að bráðabirgðaniðurstöður endurspegluðu ekki vilja georgískra borgara. Málið varð enn augljósara vegna áframhaldandi mótmæla almennings í formi fjöldamótmæla sem fylgdu kosningasvindlinu og óhjákvæmilegri ákvörðun forsætisráðherrans Irakli Kobakhidze um að fresta viðræðum um aðild að ESB. Salome Zurabishvili, forseti Georgíu, hátíðlegur þjóðhöfðingi og líklega yfirmaður varnarliðsins, hefur sjálf reynt að ógilda kosningaúrslitin og ógilda lögmæti núverandi stjórnvalda.
Þjóðarkosningar í Rúmeníu voru nýlega hafnar þegar þær voru stöðvaðar af úrslit fyrstu umferðar forsetakosninganna voru ógild. Sönnunargögn um afskiptaherferð Rússa komu í ljós eftir að Klaus Iohannis, núverandi forseti, aflétti trúnaði leyniþjónustuskýrslna. Leynileg stjórnun á samfélagsmiðlunum TikTok og Telegram gaf kjósendum þá hugmynd að Calin Georgescu, öfgaþjóðernissinni og stuðningsmaður Rússa, virtist hafa náð þeim marki að vera líklegastur til að keppa um málið. Rúmenskur almenningur brást við uppljóstruninni með fjöldamótmælum gegn afskiptum Rússa. Rússland mun án efa reyna að beina athyglinni frá því með því að gefa í skyn að Vesturlönd muni ganga of langt og mun halda áfram að styðja öfgafull stjórnmál í Evrópu í tilraun sinni til að grafa undan NATO-bandalaginu og veikja stuðning við Úkraínu.
Alþjóðleg metnaður Pútíns
Nýlegar fréttir af falli Assad- stjórnarinnar hafa gert Rússland undir stjórn Pútíns vandræðalegt, jafnvel meira en bara vegna auðmýkjandi en áframhaldandi hörmulegrar reynslu í Úkraínu, og munu án efa hafa frekari áhrif á viðhorf til stöðu landsins sem áreiðanlegs bandamanns í framtíðinni. Slík viðhorf gætu ekki aðeins átt sinn þátt í Evrópu heldur einnig í löndum eins og Venesúela þar sem Nicholas Maduro stendur frammi fyrir sömu ásökunum um ólögmæti vegna kosningasvindls og stjórn Kobakhidze í Georgíu. Maduro, annar „gagnlegir fávitar“ Rússa, hefur spilað Pútín í hendurnar síðustu tvo áratugi þar sem hann hefur veitt skjól til að koma í veg fyrir viðskiptaþvinganir Bandaríkjanna og veitt fjárhagslegan stuðning með því að fjárfesta í olíugeiranum í Venesúela í skiptum fyrir kaup á miklum auðlindum landsins. Langvinn barátta hans fyrir lögmæti forsetaembættisins, sem nær aftur til ársins 2013, hefur krafist áframhaldandi stuðnings frá Pútín, eins og hefur gerst í núverandi kosningum þar sem hann virðist hafa tapað meirihluta atkvæða, þar sem 66% fóru til Edmundo Gonzalez, stjórnarandstöðunnar, samanborið við 31% Maduro.

Núverandi staða við stjórnarandstöðuna vegna tilraunar Maduro til að ná völdum með kosningasvindli og hótunum mun líklega brátt ná hámarki. Spurningin er hvort Pútín muni kjósa að grípa beint inn í með stuðningi hersins eða fá umboðsmenn sína frá Kúbu og Níkaragva til að bjarga Maduro enn á ný. Annars, ef lýðræðislegu stjórnarandstöðunni tekst að steypa þessu ólögmæta stjórnkerfi af stóli, myndi staða Pútíns sem þýðingarmikils bandamanns misheppnaðra einræðisstjórna verða enn frekar skadduð umfram það sem gerðist vegna óeirðanna í Sýrlandi.

Kannski hefur metnaðarfyllsta alþjóðlega markmið Pútíns verið þróun BRICS, óformlegrar alþjóðlegrar stjórnmálasamtökum sem upphaflega voru stofnuð af Brasilíu, Rússlandi, Indlandi og Kína, sem héldu sinn fyrsta leiðtogafund árið 2009 og Suður-Afríku gekk til liðs við árið 2010, þaðan kemur skammstöfunin. Tilgangur þeirra var að þjóna sem mótvægi við aðallega Vesturlandaleiðtogahópa (þ.e. G7, Alþjóðabankann) með því að samræma efnahags- og stjórnmálastefnu sína og, kannski nánar tiltekið, að draga úr heildaróhófi af Bandaríkjadal með stofnun nýrra fjármálastofnana. Fjórir nýir aðildarríki, Egyptaland, Eþíópía, Íran og Sameinuðu arabísku furstadæmin, gengu til liðs við samtökin árið 2024 og Sádi-Arabía samþykkti aðild án þess að ganga í raun til liðs við þau fyrr en frekari skýringar bárust. Þar sem nokkrar aðrar þjóðir hafa áhuga á að ganga til liðs við samtökin stefnir að því að þróast í annað fjölpóla samfélag sem án efa mun hafa sínar eigin innri sundrung og kvartanir vegna málefna sem varða einstök þjóðarbrot, eins og stríðsárás Rússa og fjárhagslega illa stjórn.
Rússland hélt BRICS-ráðstefnuna árið 2024, eins og sá fyrsti árið 2009. Rússland, sem hefur í auknum mæli fjarlægt sig Vesturlöndum vegna innrásar sinnar í Úkraínu og annarra illkynja athafna um allan heim, hefur smám saman orðið fyrir barðinu á alþjóðlegum viðskiptaþvingunum sem Vesturlönd hafa sett. Þar sem það er í alvarlegum fjárhagsvandræðum hefur það leitað leiða til að komast hjá alþjóðlegu greiðslukerfi sem byggir á bandaríkjadölum og leitað til BRICS-ríkjanna eftir lausn umfram það að kaupa einfaldlega rússneska orku. Pútín komst þó að því að meðlimir þess, sem margir hverjir hafa viðhaldið góðum samskiptum við Bandaríkin, voru tregir til að fordæma Vesturlönd eða taka þátt í heildarviðleitni til að skapa aðra alþjóðlega skipan. Þótt gagnrýnt hafi verið það sem kallað var „ólöglegar viðskiptaþvinganir“ var hik á að réttlæta innrás Rússa í Úkraínu, líklega einnig ásamt óþægindum vegna nokkurra stríðsglæpa sem Rússar frömdu í stríðinu. Samstaða náðist um að stríðinu yrði lokið með sáttamiðlun, sem er ekki í samræmi við þær skoðanir sem Pútín.
Sérkennileg þróun átti sér stað fyrr á árinu milli tveggja BRICS-ríkja, Rússlands og Kína, þegar fyrirhuguð gasleiðslugerð frá Rússlandi til Kína um Mongólíu var hætt við, að hluta til vegna hugsanlegra áhyggna Kínverja af því að Rússland myndi taka einhliða stjórn á mongólska hluta leiðslunnar. Rússneski gasrisinn Gazprom, sem tapaði 6,9 milljörðum dala árið 2023 vegna minnkandi gaseftirspurnar í Evrópu, gæti náð sér nokkuð á strik með þessari nýju þróun. Síðari fréttir bentu til þess að Kína krafðist þess að verðlagningin yrði aðlöguð að mjög niðurgreiddum innlendum framleiðslugetu Rússlands og að það myndi aðeins skuldbinda sig til að kaupa lítinn hluta af árlegri framleiðslugetu leiðslunnar. Þetta var vísbending um hvernig aðgerðir Pútíns í Úkraínu hafa gert hann næstum alfarið háðan efnahagslegum stuðningi Kína. Önnur óþægileg staða kom upp með Kína þegar Rússland lagði óvænta 55,65% tolla á húsgagnahluti framleidda í Kína. Þessi aðgerð myndi ekki aðeins hækka neysluverð fyrir Rússa heldur einnig hækka kostnað við framleiðslu á húsgögnum í Rússlandi, sem stangast á við fyrirhugaða verndarstefnu iðnaðarins. Málið hefur minnt Kínverja á fyrri landhelgismál gagnvart Rússum og nauðsyn þess að vera á varðbergi gagnvart viðskiptasamböndum þrátt fyrir augljósan skilning þeirra varðandi samstarf í orkumálum.
Annar náinn samstarfsmaður BRICS-ríkjanna í heimi einræðisstjórna Pútíns er Íran, þjóð sem virðist taka opinberlega þátt í innrás Rússa í Úkraínu með því að afhenda dróna og eldflaugar sem hafa verið mikið notaðar til að miða á borgaralega innviði. Á síðustu mánuðum hefur staða Írans í Mið-Austurlöndum minnkað verulega vegna beinna átaka við Ísrael. Umboðsmenn þess, Hezbollah og Hamas , hafa verið eyðilagðir af beinum hernaðaraðgerðum í Líbanon og Gaza, sem og markvissum morðum á leiðtoga þeirra. Ástandið fyrir Íran versnaði enn frekar með stærsta hernaðarárás á landsvæði þess síðan Íran-Íraksstríðinu (1980-1988) í lok október . Ísraelska árásin beindist að fullkomnustu loftvarnastöðvum þess og skemmdi eldflauga- og drónaframleiðsluaðstöðu þess ásamt því að eyðileggja rannsóknar- og þróunarmannvirki fyrir kjarnorkuvopn , allt virðist staðfest með gervihnattamyndum. Frammi fyrir vanhæfni til að senda svæðisbundna umboðsmenn í hefndaraðgerðir stendur Íran frammi fyrir því að íhuga að grípa til beinnari hefndarárása og, án rússneska loftvarnakerfisins, standa frammi fyrir frekari hefndum Ísraelsmanna með óhjákvæmilegum alvarlegum afleiðingum.
Um miðjan árið 2024 alþjóðleg skoðun á Rússlandi og Vladímír Pútín „almennt neikvæð“ eftir sögulegt lágmark sem náðist árið 2022 stuttu eftir innrásina í Úkraínu, samkvæmt skýrslu Pew Research sem kannaði 35 lönd. Meirihluti í meira en helmingi landanna skráði óhagstæða niðurstöðu. Stuðningur hefur verið meiri í Suðaustur-Asíu, sérstaklega Malasíu, þó að atburðir síðustu mánaða hafi hugsanlega dregið úr áhuga á forystu og ákvarðanatökuhæfileikum Pútíns. Nýlegt fall Assad-stjórnarinnar leiddi í ljós takmörk rússneskrar heimsvaldar og það sem nú virðist vera tap á hernaðarlegri viðveru í austanverðu Miðjarðarhafi eftir að hafa eytt milljörðum dollara í að verja harðstjóra án þess að útrýma óvinum hans. Pútín yfirgaf ekki aðeins bandamann sinn með hörmulega ófullnægjandi viðbrögðum við uppreisn uppreisnarmanna heldur virtist hann hunsa ógnina við eigin hernaðarstofnun í Sýrlandi. Þar sem Íran er einnig upptekinn af sífellt ótryggari stöðu sinni í Mið-Austurlöndum og líklegt er að hann verði enn órólegri við endurkomu annarrar forsetatíðar Trumps, verður loforð um hernaðarstuðning við Rússland ekki efst á forgangslistanum, ef yfirhöfuð.
Í víðara samhengi almennings um allan heim virðist sem Pútín hafi tekist að lækka stöðu Rússlands, ekki aðeins í augum þeirra sem mótmæla opinberlega afskiptum þess af þjóðarmálum ríkja í Evrópu, Mið-Austurlöndum, Afríku og Suður-Ameríku, heldur einnig þeirra sem búa annars staðar og verða vitni að því sem hann hefur gert við sína eigin þjóð – sem nú er óheiðarlegur aðili og glæpafyrirtæki án sálar.
Höfundarréttur @Kost Elisevich, MD, PhD 2024. Allur réttur áskilinn. Öll ólögleg afritun þessa efnis mun leiða til tafarlausra lagalegra aðgerða.