Vladimir Putin, istemeden de olsa Rusya'nın zayıflıklarını ve kırılganlıklarını dünyaya ifşa eden bir çatışmada galip çıkma umuduyla Ukrayna ile savaşını sürdürmeye devam ediyor. Rusya Kırım üzerindeki kontrolünü kaybederken; önemli ölçüde piyade , silah ve toprak kaybı yaşarken ; hem fosil yakıt ihracat endüstrisinin yok oluşunu hem de büyük ticari işletmelerin çöküşünü izlerken; ve finans kurumlarının da aynı kaderi paylaştığına tanık olurken, Putin dikkatini Ukrayna'daki başarısızlığından dikkatleri dağıtmak istercesine Avrupa'ya karşı hibrit bir savaşı tırmandırmaya yöneltiyor . Rusya'nın bu konudaki eylemleri o kadar açık hale geldi ki, inkar etmek sadece alay konusu olmaya yol açıyor. Muhtemelen bu yaklaşımın amacı, Ukrayna'yı destekleyen ulusların kararlılığını zayıflatmak olsa da, görünüşte Putin'in hoşnutsuzluğun kaynağı olarak şeytanlaştırdığı Batı'ya karşı Rus kamuoyunun tepkisini de besliyor olabilir

Avrupa Birliği'nin (AB) karşılıklı bir yanıtı uygun görünmektedir ve Kremlin'i NATO ile olası bir çatışmanın gerçekliğine uyandıracak şekilde verildiğinde, Rusya'yı ya sınırlı bir doğrudan çatışmaya girmeye ya da felaketi önlemek için daha fazla provokasyondan geri çekilmeye zorlayacaktır. Bu özel durumda bir seçenek, AB'nin Ukrayna'nın cephelerde ve ötesinde askeri yeteneklerini daha da geliştirmesi olabilir, zira Ukrayna zaten ortak bir düşmanla doğrudan savaş halindedir. Birleşik Krallık (BK) yakın zamanda Ukrayna ile uzun menzilli Storm Shadow seyir füzesini üretmek için gizli teknolojiyi paylaşarak bu yaklaşımı benimsemiştir . Aksi takdirde, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula van der Leyen, yakın tarihli birlik konuşmasında, Rusya'nın hibrit saldırılarına AB'nin yanıtını detaylandıran bir "Acil Güvenlik Protokolü" önermiştir. Bu protokol , herhangi bir üye devletin güvenliği tehdit edildiğinde ittifakın bir toplantısını talep etmesine izin veren NATO'nun 4. Maddesi ile uyumlu olarak hareket edecektir . Avrupa böylesine görünür bir kaçınılmazlığa yaklaşırken, hem Rusya hem de Avrupa'daki mevcut koşullarla ilgili bazı ayrıntılara dikkat çekmek gerekiyor. Durum, Avrupa'nın kararlılığını gösteren ve Putin'in artık hibrit savaşının perdesinin arkasına saklanamayacağı bir yanıt verilmeden öylece bırakılamaz.
Rusya'nın
iki cephede savaşması, özellikle de yeni cephe Rusya'nın zaten giriştiği cepheden önemli ölçüde daha ölümcül olduğunda, normalde sakıncalı olarak kabul edilir . Ancak Putin'in zihnindeki bu argümanın mantığı, kendisini içine soktuğu ikilemden kurtulma arzusuyla çelişmelidir. Ukrayna'da sürdürülemez askeri kayıplarla ve Rusya'da tartışmalı bir savaş nedeniyle artan hoşnutsuzlukla karşı karşıya olan Putin, şimdi Rus kamuoyunu Batı'daki "şeytanla" yüzleşmeye yönlendirmelidir. Ancak beşinci yılına giren bir çatışmada biriken savaş yorgunluğu, Rusya'nın gençliğini ve ülkenin geleceğini başka bir tartışmalı kader için feda etmeye yetecek kadar aşılabilir mi? Putin'in niyetleri bu sonbaharda seferberlik söylentileriyle ve çoğunlukla Baltık bölgesinde yoğunlaşan 20.000'den fazla yatak ekleyen sivil hastane tesislerinin uğursuz bir şekilde genişlemesiyle ortaya çıkarken , Rusya'nın gençliği artık geleceklerini ciddi olarak düşünmeye başlayacak mı?
Bu yılın başlarında, Rus askeri alımlarının Ukrayna'daki kayıp oranlarının gerisinde kaldığına dair haberler ortaya çıkmaya başladı . Yaz aylarındaki aylık kayıp oranları, 2025'te bildirilenleri çok aşarak, Haziran-Ağustos ayları arasındaki üç aylık toplamda 124.170'e veya aylık ortalama 41.000'e ulaştı. Bu yıl şimdiye kadar 300.000'den fazla asker görevden uzaklaştırıldı . Sadece Ağustos ayında, Ukrayna savunma güçlerinin işgal altındaki toprakları karşı saldırılarla geri alması ve net bir toprak kazanımı elde etmesiyle 42.020 Rus kaybı yaşandı. Aslında, Eylül ortasına kadar Ukrayna, Rusya'nın Mart 2026'dan bu yana elde ettiği toprak kazanımlarını fiilen ortadan kaldırmıştı . Beklentiler, Rusya'nın Eylül ortasındaki parlamento seçimlerinden kısa bir süre sonra seferberliğin başlayacağı ve ilk etapta 300.000 kişinin askere çağrılacağı yönünde. Ukrayna'daki mevcut kayıp oranı göz önüne alındığında, bu sayının 7-8 ay içinde sıfıra düşmesi beklenebilir; bu nedenle kısa süre içinde daha fazla asker alımına yönelik çabalar gerekli olacaktır. Putin'in Eylül 2022'deki önceki seferberliğinde yaklaşık 1,3 milyon Rus'un ülkeyi terk etmesiyle yaşanan kitlesel göçü önlemek için bu sefer resmi bir duyuru yapılmadı. Bunun yerine, insanları sessizce göreve çağırmak için dijital bir altyapı oluşturuldu ve ülkeden olası kaçış yollarını engellemek için önlemler alındı. Rus toplumunda endişe artıyor ve insanlar, zorunlu askerlik ve bireysel özgürlükler üzerindeki artan kısıtlamaları gerekçe göstererek, acil durum planlarını düşünmekten daha acil bir şekilde ülkeyi terk etmeye yöneldiler.
Putin, seferberlik planlarını reddederken , sivil hastane kapasitesini artırıyor ve özellikle NATO ülkeleriyle olası bir çatışmada cephe açılabilecek Rusya'nın Kuzeybatı Federal Bölgesi'ndeki hastane personeli için travma bakımı eğitimini yoğunlaştırıyor . Son beş yılda (2021-2026) Rusya'nın askeri hastane yatak kapasitesi yaklaşık 6.300 arttı. Bu sonbaharda yatak sayısının 3,2 katına çıkması, önemli bir çatışma tırmanışının amaçlanmadığı iddiasını sorgulatıyor. Belki de Ukrayna ile mücadeleden çok daha fazlasını ima ediyor.
Bu noktada, Kremlin'in uzun zamandır Rusya'nın sağlık sistemini, kendi özel askeri tesisleri de dahil olmak üzere, ihmal ettiğini hatırlatmakta fayda var. Rusya genelindeki birçok kamu ve devlet sektöründe olduğu gibi, yolsuzluk sağlık sektörüne de nüfuz etmiş ve Putin'in görev süresinin ilk yıllarında bile sanayileşmiş dünyanın en kötü sağlık sistemlerinden biri haline gelmiştir . O zamandan beri, bölgesel bütçe kesintileri ve son zamanlarda federal bütçenin %40'ından fazlasını tüketen orduya fon aktarılması nedeniyle durum pek de iyileşmemiştir . Buna ek olarak, 2014'ten Mayıs 2026'ya kadar yaklaşık 200.000 doktorun azalmasıyla birlikte sağlık personelinin göçü de yaşanmıştır . 2020 yılında Rusya'daki toplam sağlık harcamaları GSYİH'nin %5,3'ünü oluştururken, bu oran küresel ortalamanın yaklaşık %10 olduğu Madagaskar'dan bile daha düşüktür . 2026 yılı ortası Sağlık Hizmetleri Endeksi, Rusya'nın sistemini 101 ülke arasında 60. sırada gösterirken, 2025 Endeksi'nde altyapı kalitesinin emsallerine göre özellikle düşük olduğunu belirtmişti. Genel ulusal yaralanma kaynaklı ölüm oranlarının Rusya'da diğer Doğu Avrupa ülkelerine göre yaklaşık %50 daha yüksek olduğu ve bunun yetersiz olay yeri stabilizasyonu, ulaşım süresi ve çabaların koordinasyonundan kaynaklandığı bildirilmektedir . Savaş alanı koşulları, yaralı askerlerin kurtarılması ve ardından tahliyesiyle ilgili kendi sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Endişe verici işaretler, Rusya Savunma Bakanlığı'nın iddiaları ile doktorların gerçek koşullar hakkında bildirdikleri arasında önemli boşluklar olduğunu göstermektedir . Bu nedenle, bir Rus askeri için ek endişe, yalnızca savaşta kayıp vermekten kaçınmak değil, aynı zamanda savaş alanından tahliye edildiğinde hayatta kalmasını sağlayabilecek en uygun tıbbi bakımı almaktır.
Rusya'daki seçimlerin şeffaf olup olmadığı ve Putin'in liderliğine yönelik sıkça görülen coşkulu desteğin, başkanlığını destekleyen güçlü seçim sonuçlarının gerçek bir yansıması olup olmadığı konusunda çok az kişi şüphe duyuyor . 2000 yılında liderliği devraldığından beri Putin, bölgesel seçim bölgelerini yeniden düzenleyerek , kentsel bölgeleri yeniden çizerek ve şirket yöneticilerini işçileri iktidardaki Birleşik Rusya partisine oy vermeye ikna etmek için görevlendirerek zirvedeki yerini daha da sağlamlaştırdı. İktidar partisi içinde sürekli bir dayanışmayı sürdürmek için, Kremlin'in genelkurmay başkan yardımcısı tarafından yapılan dikkatli bir yetkili seçimi, Kremlin politikalarından sapmış gibi görünenleri görevden almak üzere tasarlanmıştır . Daha yakın zamanda, Putin ve yandaşları, savaş karşıtı Yabloko partisinin mevcut seçimlere katılmasını engelledi ve oylama başlamadan önce partiyi oy pusulasından çıkardı. Partinin başkan yardımcısı Lev Shlosberg , "Rus Silahlı Kuvvetlerini tekrar tekrar itibarsızlaştırmak" suçundan 11 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı. Geriye kalan partiler, daha çok bir tampon görevi gören veya açıkçası Kremlin liderliğine sadık, iktidardaki partiden memnun olmayan seçmenleri absorbe etmeyi amaçlayan "sistemik muhalefet" olarak görülüyor. Bunun ötesinde, Kremlin gerektiğinde, üç gün boyunca açıklanan oy sayımlarını manipüle ederek seçim sonuçlarını tahrif etme yöntemlerini uygulayacak; bu taktik, çevrimiçi oylama ile daha da kolaylaşıyor. Sonuç olarak, bu çabaların amacı , devam eden bir çatışma ve artan iç istikrarsızlık karşısında bir istikrar illüzyonu yaratmaktır
Buna rağmen, asıl soru, Ukrayna'nın sık sık düzenlediği hava saldırılarıyla savaşın Rusya'ya kadar ulaştığı mevcut koşullar altında Putin yanlısı Birleşik Rusya partisinin nasıl bir performans sergileyeceğiydi. Seçimlerin son günü, Moskova'nın ana petrol rafinerisine Ukrayna'nın düzenlediği büyük bir insansız hava aracı saldırısıyla geçti ve şehir manzarasında devasa patlamalar yaşandı. Daha da kötüsü, Rusya'nın hava savunma sistemlerinden birinin yanlışlıkla ateşlenmesi sonucu büyük bir apartman binası vuruldu. Daha önceki kamuoyu yoklamaları, Birleşik Rusya partisinin popülaritesinin %33 olduğunu , bunun 2022'deki Ukrayna işgalinden bu yana en düşük seviye olduğunu ortaya koymuştu. Yakıt krizi, artan fiyatlar, enflasyon, çevrimiçi tüketimciliğin bozulması, artan suç oranları, kentsel kirlilik ve savaş yorgunluğu, partinin kamuoyundaki itibarının düşmesine katkıda bulundu. Ancak beklendiği gibi, parlamento seçimlerinin sonuçları, oyların %57,85'ini alarak Birleşik Rusya'nın mutlak çoğunluğunu gösterdi ve seçimlerin Putin'in liderliği üzerine bir referandum olmayacağı gerçeğini pekiştirdi . Aksine, bu, Kremlin'in seçim sürecine müdahalesinin en açık göstergesi olurdu; tüm bunların amacı dünyaya Putin'in Rusya'nın kontrolünü elinde tutacağını ve emperyalist gündemini özgürce uygulayabileceğini göstermekti.

Son olarak, Belarus ve son derece sevilmeyen diktatörü Aleksandr Lukaşenko var ; Putin'e olan bağlılığı ülke için bir utanç kaynağı olmuştur. Muhalif güçler, hem Ukrayna'daki savaşa karşı çıkmaları hem de ülkelerinin Rusya tarafından ele geçirilmesini açıkça istememeleri nedeniyle kamuoyunda önemli bir desteğe sahiptir . Buna rağmen, Lukaşenko başından beri Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline lojistik ve hazırlık desteği sağlamıştır. Daha yakın zamanlarda, silahlı kuvvetlerini ve yedek güçlerini genişleterek, okulları askerileştirerek, askeri sanayisini geliştirerek ve sivil altyapıyı orduyu destekleyecek şekilde entegre ederek Belarus'un askeri kapasitesini artırmıştır. Rus güçleriyle daha derin bir askeri entegrasyonu kolaylaştırmak için , Belarus topraklarında nükleer silahların konuşlandırılması da dahil olmak üzere, mevzuat yeniden yazılmıştır. Rusya'nın Şahed ve Gerbera insansız hava araçlarının Ukrayna'nın orta ve batı bölgelerine daha etkili bir şekilde yönlendirilmesi için Belarus'un Ukrayna sınırında röle iletim kuleleri ve yüksek hızlı kablosuz geniş bant teknolojisi için ağ bağlantıları kurulmuştur. 15-18 Eylül tarihleri arasında Belarus, NATO ülkeleri Polonya ve Litvanya ile olan sınırlarına yakın bölgelerde "savunma" amaçlı askeri tatbikatlar gerçekleştirdi . Bu tatbikatların amacı, şüphesiz ki, Belarus'tan Rusya'nın Baltık Denizi kıyısındaki Kaliningrad bölgesine uzanan 64 kilometrelik bir koridor olan Suwalki Geçidi'ne bitişik arazide mekanize taburların manevralarını değerlendirmekti. Geçit, Litvanya ve Polonya arasında yer alıyor ve Baltık ülkelerini AB'nin geri kalanına bağlayan bir kara köprüsü görevi görüyor. Bu askeri duruş, görünüşte Rusya'nın sadık bir müttefiki tarafından AB ve Batı İttifakı'na yönelik bir tehdit olarak algılansa da, nihai amacı Rusya'nın Ukrayna'yı boyunduruk altına alma girişimlerine devam ederken, Doğu Avrupa genelinde Ukrayna'ya yardımı engellemek için tartışmalar yaratmak olabilir.
Avrupa'da
, Trump yönetiminin NATO'nun 5. Maddesi'ne olan bağlılığına yönelik bariz güvenilmezliği konusunda süregelen bir endişe var. Bu madde, ittifakın tüm üyelerini dış bir düşman tarafından saldırıya uğrayan herhangi bir ülkeye yardım etmeye mecbur kılıyor. Bunun büyük bir kısmı, Trump'ın Putin'e olan tuhaf saygısından kaynaklanıyor ; örneğin, ABD istihbaratının sağladığı bilgiler yerine Putin'in sadece söylediklerine öncelik vermesi, Ukrayna ve Avrupa temsilcilerinin yokluğunda Rusya ile koşulsuz görüşmeler yürütmesi , Putin'in otokratik güçlü adam imajını övmesi , NATO'nun önemini küçümsemesi ve ABD ve Batı'yı baltalamayı öncelikli hedef olarak belirleyen Putin ile anlaşma yapmaya daha çok odaklanmış deneyimsiz müzakereciler göndermesi gibi. Avrupa , son birkaç yıldır kendi ihtiyaçlarını karşılamak ve Ukrayna'nın Rus tehdidini tamamen ortadan kaldırma çabalarını desteklemek için savunma sanayisini büyüterek yanıt verdi
Ukrayna Çekici:
Ukrayna, saldırgan bir güce karşı kendini savunmanın yanı sıra, Rusya'nın özellikle Batı'ya yönelik askeri operasyonlar yürütme kabiliyetini de zayıflatmayı başardı. Rus Donanmasının önemli bir parçası olan Rus Karadeniz Filosu, iki denizaltı ve birkaç önemli yüzey gemisi de dahil olmak üzere gemilerinin %40'ından fazlasını ya kaybetti ya da ciddi şekilde hasar gördü . Geriye kalanlar ya Kırım'daki Sivastopol'da tutuldu ya da Rusya'nın doğu Karadeniz kıyı şeridindeki Novorossiysk'e gönderildi ve burada da başarılı bir şekilde hedef alınmaya devam ediyorlar. Ukrayna'nın deniz insansız hava aracı teknolojisi, Rusya'nın çevredeki NATO ülkeleri için giderek artan bir tehdit oluşturduğu Baltık Denizi'ndeki işleri yönetmek için Almanya'nın kendi deniz insansız hava aracı savunmasını geliştirmek üzere Alman Stark firmasıyla paylaşılıyor . Ukrayna'nın Rusya ile olan asimetrik savaşı, deniz stratejisini yeniden şekillendirdi ve diğer savaş stratejilerini de değiştirmeye başladı.
Rusya'nın stratejik nükleer kapasiteli bombardıman uçağı filosu, tıpkı denizde olduğu gibi havada da uzun süredir Batı için bir tehdit oluşturuyor ve Ukrayna hava sahası dışından füze saldırıları düzenliyor. 1 Haziran 2025'te Ukrayna, Örümcek Ağı Operasyonu'nda toplam 41 uçağın vurulması sonucu yedi Tu-95MS stratejik bombardıman uçağını ve dört Tu-22M3 orta menzilli bombardıman uçağını imha etti . Bir başka Tu-95MS ve yediye kadar Tu-22M3'ün de hasar gördüğü bildirildi; bu da Rusya'nın stratejik bombardıman uçağı filosunun yaklaşık %15'ini temsil ediyor . Ayrıca, bu yaz aylarında Rusya'nın Engels-2 hava üssünde iki Tu-95MS uçağı daha imha edildi. Şubat 2023'te Belaruslu partizanlar, Minsk yakınlarındaki bir hava üssünde Rus yapımı bir A-50 Havadan Erken Uyarı ve Kontrol radar platformuna ciddi hasar verdi. Beriev A-50 gözetleme uçağı, hava saldırılarını koordine etmek ve düşman uçaklarını önemli mesafelerden tespit etmek için hayati önem taşıyor. Ocak-Şubat 2024'te iki A-50 uçağı Ukrayna güçleri tarafından düşürüldü. Örümcek Ağı Operasyonu sırasında en az bir A-50 hasar gördü ve daha yakın zamanda Mart 2026'da Novgorod Oblastı'nda bir diğeri de vuruldu . A-50'lerin onarım ve bakımı için tek tesis olan Beriev Taganrog Havacılık Bilimsel-Teknik Kompleksi , sonuncusu Eylül 2026 ortalarında olmak üzere beş kez vuruldu . Rusya'nın 2022 işgalinin başlangıcındaki dokuz operasyonel A-50'den çok azı mevcut operasyonlarda kullanılabilir durumda olup, bu durum Rusya'yı hava sahası üzerinde yeterli kontrol sahibi olmaktan mahrum bırakmaktadır .

IL-22M, kara kuvvetlerine ve sahadaki uçaklara emir iletmek için kullanılan bir hava komuta merkezi ve radyo röle uçağıdır. 12 uçaktan oluşan filonun ikisi, 2023 ve 2024 yıllarında Ukrayna'daki savaş sırasında kaybedildi. Bunun dışında, Rusya, savaşın ilk iki yılında sabit kanatlı uçaklarının %10'unu kaybetmiş olup, yüksek teknoloji ürünü taktik savaş uçaklarını ve savaş bombardıman uçaklarını, yerine konulabileceklerinden daha hızlı bir oranda kaybediyor. Sadece 2025 yılında görsel olarak doğrulanmış kayıplar, 40 adet sabit kanatlı savaş uçağına ulaştı . Su-35, Rusya'nın en gelişmiş 4. nesil çok motorlu savaş uçağıdır ve uluslararası yaptırımlar nedeniyle temel yüksek teknoloji bileşenlerinin ithalatının engellenmesi nedeniyle değiştirilmesi zordur . Bu savaşta şimdiye kadar 11 adet kaybedilirken, Ukrayna ayrıca alaşım ve kompozitlerin işlenmesi için özel aletler sağlayan tesisleri ve bu uçakların üretim ve bakımında kullanılan ulaşım merkezlerini de hedef aldı
Ukrayna, Rusya'nın silahlanmasını doğrudan azaltmanın yanı sıra, füzeler ve diğer havacılık araçları için elektronik bileşen üreticilerini, fırlatma araçları üreten tesisleri, itici ve patlayıcı maddelerde kullanılan temel kimyasalları ve askeri teçhizatın üretimi ve depolanmasında yer alan çok sayıda fabrika ve depoyu hedef alarak Rusya'nın savaş sanayisini zayıflatmaya yönelik kapsamlı bir kampanya yürütmüştür. En önemlisi, dizel ve jet yakıtı üreten petrol rafinerilerine yapılan saldırılar, Rusya'nın askeri lojistiğini önemli ölçüde azaltmış ve Rusya'yı dizel ve jet yakıtı ihracatına geçici bir yasak getirmeye zorlamıştır. Rusya'nın rafineri kapasitesine yönelik büyük kampanya, cephedeki askeri birliklere yakıt teslimatını yaklaşık %30 oranında azaltarak sıkı bir karne uygulamasına yol açmıştır. Bu durum, kamyonların cephedeki depolara yiyecek ve mühimmat teslimatında kısıtlanmasına neden olarak lojistik planlamada kesintilere yol açmıştır. Kaçınılmaz enflasyonist baskılar genel ekonomiyi zorlarken, Rus rafinerileri iç cephedeki gaz alım taleplerinin %19'undan daha azını karşılamaktadır.
Avrupa Gerçekleri
Birçok ülke, Rusya'nın saldırganlığına karşı koymak için doğrudan hibrit savaş yöntemlerine meydan okuyarak harekete geçti. Hem Estonya hem de Polonya, 2025 yılında Birleşmiş Milletler'de Rusya'yı , Estonya üzerinde Rus savaş uçaklarının ve Polonya hava sahasına 20'den fazla insansız hava aracının "dikkatsiz" ihlalleriyle ilgili olarak açıkça eleştirdi. NATO jetlerinin tekrar tekrar havalanması, sadece bu ihlaller için değil, Romanya , Litvanya , Letonya , Almanya , Finlandiya ve İsveç üzerinde de benzer birçok olay için başlatıldı. Rus askeri insansız hava aracı ve füze ihlalleri 2026 yılında Moldova üzerinde dramatik bir şekilde arttı ve Rusya'nın savaşı sırasında 70'ten fazla ihlalle 2022'den beri bir tehdit oluşturuyor. Bunlardan birçoğu Moldova topraklarına düştü ve bazıları çarpma anında patladı. Rusya'ya bağlı gemiler tarafından Baltık Denizi'nde, özellikle Finlandiya ile Almanya arasındaki 700 millik telekomünikasyon kablosu ve İsveç ile Litvanya arasındaki 135 millik kablonun kesilmesi , Rusya'nın olaya karışmadığını reddetmesine rağmen, Rusya ile bir anlaşmazlık kaynağı olmuştur. Daha yakın tarihli bir olayda ise, Norveç'in Svalbard Takımadaları yakınlarındaki Arktik sularında hayati önem taşıyan iletişim kabloları ve enerji boru hatları üzerinde bekleyen iki Rus casus denizaltısı, İngiliz ve Norveçli yetkililer tarafından görünüşte bir başka sabotaj girişimi engellenerek ele geçirildi. Eşlik eden bir Rus saldırı denizaltısı, kaptanı izlendiğini fark edince bölgeden ayrıldı.
Rusya'nın hibrit faaliyetlerine dair diğer birkaç örnek , hâlâ inkar edilebilir bir gerekçe altında yürütülen Avrupa güvenliğine yönelik önemli saldırılar karışımına ekleniyor . Bunlar arasında, toplumda ırksal kutuplaşma ve anlaşmazlık yaratmak amacıyla kundaklama ve vandalizm eylemlerini gerçekleştirmek için yerel vekil güçlerin kullanılması yer alıyor. Bunun dışında, sosyal yapıyı bozmak için göçmen akışlarını ülkelere yönlendirmek , su arıtma tesislerini hedef almak , ulaşım altyapısına zarar vermek , silah sanayinde çalışan kişilere veya yabancı siyasi figürlere yönelik suikast planları , siber saldırılar , havacılık iletişimine müdahale, dezenformasyon kampanyaları ve seçimlere müdahale gibi eylemlerde bulunmuştur .
Rusya'nın 2026'da hibrit savaşını tırmandırması, bir dizi Avrupalı lideri sorunu ele almaya yöneltti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkenin kritik altyapısını korumak için önlemler alınmasını emretti ve saldırıların cevapsız kalmayacağına dair söz verdi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Leipzig/Halle Havalimanı'na patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının konuşlandırılmasından doğrudan Rusya'yı sorumlu tuttu . Söylemsel yanıtların ve iç güvenliği artırma planlarının ötesinde, İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Storm Shadow uzun menzilli seyir füzesi için yerli üretim hatları oluşturulması amacıyla Ukrayna ve Fransa ile gizli teknik verileri paylaştı . Bu provokatif hamle, Rusya'nın İngiltere'yi hedef alan hibrit savaşını tırmandırmasına bir yanıt gibi görünüyor ve ilginç bir şekilde, Rusya'nın Ukrayna'ya patlayıcı insansız hava araçları teslim ettiği için İngiltere'ye misilleme tehdidinde bulunmasından sonra geldi.
Almanya, 2027'den itibaren Litvanya'da kalıcı olarak konuşlandırılacak olan yeni 45. Zırhlı Tugayı'na bağlı 4.800 asker ve yaklaşık 200 sivil destek personeliyle olağanüstü bir adım attı. Bu, Alman ordusunun (Bundeswehr) kuruluşundan bu yana 70 yılı aşkın bir süredir bir Alman muharebe tugayının ilk yurt dışı konuşlandırması. Amaç, NATO'nun doğu kanadına destek sağlamak ve görünüşte Rusya-Belarus saldırısının meydana gelebileceği Litvanya-Polonya arasındaki Suwalki Geçidi'nin güvenliğini sağlamaya yardımcı olmaktır. Polonya, "Doğu Kalkanı" projesiyle Kaliningrad ve Belarus sınırları boyunca tahkimatlar, tanksavar engelleri ve gözetleme ağları inşa ederek önemli bir girişimde bulunurken, Alman ve Polonyalı askeri mühendisler Suwalki Geçidi boyunca savunma tahkimatları oluşturmaya odaklandı. Geçit boyunca Polonya, Litvanya ve Fransız kuvvetlerinin katılımıyla düzenli ortak askeri tatbikatlar da yapılıyor. Polonya, kuzeydoğu savunma yapısını güçlendirmek amacıyla, Ukrayna'daki mevcut çatışmanın gerektirdiği talepleri karşılamak üzere elektronik insansız hava aracı karıştırma ve saldırı kabiliyeti ile güçlendirilmiş zırh korumasına sahip Güney Kore yapımı K2 Black Panther tanklarından önemli sayıda konuşlandırıyor. Benzer şekilde, Alman ve İsveç orduları, Baltık Denizi'ndeki stratejik öneme sahip Gotland adasına odaklanan hızlı konuşlandırma tatbikatları gerçekleştirdi . Bu tatbikatlar, 1.500'e kadar askerin seferber edilmesini ve Alman ve İsveç savaş gemileri ve savaş uçaklarının eşliğinde gemisavar füzelerinin transferini içeriyordu.

Hem Estonya hem de Letonya, Rusya ile doğrudan sınır komşusudur ve coğrafi konumlarının kırılganlığı nedeniyle Litvanya ile Baltık Savunma Hattı kurmuşlardır . Bu önlem, tanksavar siperleri, mayın tarlaları, beton engeller, sığınaklar, hızlı konuşlandırma için patlayıcı depolama alanları, gelişmiş sensör yerleştirme ve taktik insansız hava aracı operasyonlarından oluşmaktadır. NATO tarafından Eylül 2025'te başlatılan "Doğu Nöbeti" girişimi, Baltık Denizi'ne kıyısı olan sekiz NATO ülkesinde kara kuvvetlerinin konuşlandırılmasını ve insansız hava aracı saldırılarına karşı koymak için tasarlanmış bir dizi Müttefik unsurun kullanılmasını vurgulamaktadır. Finlandiya ve yakın Baltık komşuları, bölgesel sularla ilgili endişe verici konularda müdahale hızını artırmak için Finlandiya Körfezi'ni de kapsayacak bir deniz gözetleme merkezi oluşturmak üzere Baltık Nöbeti Operasyonu'nu kurmuştur . Bu adım, Aralık 2024'te Rusya'nın gizli filo tankerlerinden birinin Finlandiya ve Estonya'yı birbirine bağlayan denizaltı iletişim kablosunu kesmesi olayının ardından gelmiştir. Finlandiya özel kuvvetleri gemiye baskın düzenleyerek casusluk ekipmanlarıyla dolu olduğunu tespit etmiştir. Aralık 2025'te St. Petersburg'dan Rus çeliği taşıyan bir kargo gemisinin, Estonya sularındaki iletişim kablolarına zarar veren bir başka demir sürüklenme olayına karışmasıyla benzer bir olay daha yaşandı. Finlandiya , Rusya ile olan güneydoğu sınırına 124 mil uzunluğunda ve 15 fit yüksekliğinde bir güvenlik çiti inşa etti . Bariyerde ağır metal ağ yapısı, hoparlörler, gece lambaları, gözetleme kameraları ve yanında devriye yolları bulunuyor . Norveç de Rusya ile olan 123 mil uzunluğundaki sınırında benzer bir projeye girişerek, açıkta kalan bölümlere gözetleme sistemleri yerleştirerek güvenlik çitini genişletti ve geliştirdi.

2025 yılında Avrupa ülkelerinin ulusal savunma amaçlı askeri harcamaları, ulusal GSYİH'nin yüzdesi olarak en yüksek orana sahip ülkeler arasında Polonya (%4,50), Letonya (%3,61) ve Estonya (%3,37) ile öne çıkarken, onları Norveç (%3,28) ve Danimarka (%3,25) takip etti. NATO'nun 32 ülkesinin tamamı artık savunma harcamaları için GSYİH'nin %2'lik eşiğini aşmış durumda . Hem AB hem de NATO, Ukrayna'nın savaş çabalarına önemli ölçüde katkıda bulundu ve şu anda 2027 yılına kadar destek sağlayacak yeterli fon mevcut. Bunun dışında, destek Avrupa dışındaki birçok ülkeden geldi ; bunlar arasında Kanada, Japonya, Avustralya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Tayvan yer alıyor. Trump yönetimi, Kongre'nin Ukrayna'ya askeri ve güvenlik yardımı tahsis etme çabalarına rağmen, başkanlığının ikinci döneminin başlarında askeri fonlamayı durdurdu . Ukrayna'nın Rusya'nın fosil yakıt ihracat endüstrisini yok etmeye ve bu süreçte yerel arzı azaltmaya odaklanan kampanyası , Rusya'nın askeri başarısızlıklarının üzerine ekonomik baskı uygulayarak savaşı kısaltmaya yardımcı olabilir .
Sonuç olarak
, Rusya'nın bir NATO ülkesini işgal etmeyi planlayıp planlamadığı, Avrupa ülkelerini Ukrayna'ya daha fazla yardım sağlamalarını engellemek için korkutmaya çalışıp çalışmadığı veya tiranların yapmaya meyilli olduğu gibi intikamcı bir şekilde saldırıp saldırmadığı fark etmeksizin, Avrupa ülkelerinin en azından Rusya'nın topraklarına yönelik suç eylemlerine karşı önlem olarak bir araya gelmeleri için yeterli sebep vardır. Ayrıca daha açık bir şeye karşı da kendilerini korumalıdırlar. Kıta yüzyıllar boyunca şiddetin izlerini görmüştür ve istikrarsızlıkla dolu ve başarısız bir lider tarafından yönetilen bir ülkeden daha azını beklememelidir. Rusya'nın tehditleri, Avrupa'nın askeri konumunu, bireysel olarak ve AB ve NATO'nun katkıda bulunan üyeleri olarak birçok ülkenin taahhüdüyle güçlendirmiş gibi görünüyor. Birlikte, Ukrayna'nın tek başına topladığı güçten çok daha büyük bir güç oluşturan zorlu bir düşman yaratıyorlar. Avrupa, Rus tehditlerine giderek daha fazla yanıt verirken, Putin başkan olarak yapacağı son hamleyle karşı karşıya kalabilir: bir zugzwang (savaş hamlesi).
Telif hakkı ©Kost Elisevich, MD, PhD 2026. Tüm hakları saklıdır. Bu içeriğin yasa dışı çoğaltılması derhal yasal işlem başlatılmasına yol açacaktır.