“Mbani mend fjalët e mia: Rusia do të zhduket kur të lindë dielli ukrainas” – Djokhar Dudayev, udhëheqës revolucionar dhe president i Republikës Çeçene të Içkerisë (1991-1996)
Djokhar Dudayev u vra në prill të vitit 1996 nga një sulm raketor rus që shënjestroi vendndodhjen e tij. Katër muaj më vonë, Lufta e Parë Çeçene (1994–1996) përfundoi me nënshkrimin e Marrëveshjeve të Khasavyurtit, pasi luftëtarët çeçenë i kishin detyruar trupat ruse të largoheshin nga kryeqyteti i tyre, Grozni. Çeçenia ishte republika e parë që u përplas me Kremlinin pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991. Çeçenët refuzuan të qëndronin pjesë e një shteti që i kishte shtypur prej kohësh. Nën sundimin carist dhe sovjetik, deportimet dhe shtypja masive kishin gërryer atdheun dhe identitetin e tyre etnik me shpresën e shtypjes së çdo ndjenje nacionaliste. Në vitin 1999, një fushatë brutale ushtarake e nisur nga kryeministri i atëhershëm Vladimir Putin shtypi shpresat çeçene për sovranitet në Luftën e Dytë Çeçene (1999-2009). Grozni u shkatërrua nga bombardimet ajrore pa dallim, sulmet me raketa balistike dhe një rrethim i vazhdueshëm artilerie i kryeqytetit, duke vrarë rreth 8,000 civilë. Fushata forcoi pozicionin e Putinit në Moskë, duke ndihmuar në sigurimin e ngritjes së tij nëpërmjet ngjitjes popullore drejt një presidencie praktikisht të pakontestueshme.

Megjithatë, çështjet e identitetit etnik dhe sovranitetit kanë mbetur të pazgjidhura jo vetëm brenda Çeçenisë, por edhe midis disa komuniteteve të konsiderueshme indigjene në të gjithë tokën që ne e quajmë Rusi. Çështja ka mbetur e pazgjidhur për një kohë shumë të gjatë dhe tani që tejkalimi i Putinit në Ukrainë kërcënon ekonominë dhe humbjen ushtarake të Rusisë, ndoshta edhe duke paralajmëruar rënien e saj, ka ndodhur një ringjallje e përtërirë e aspiratave të ngjashme për pavarësi. Rrënjët historike këtu ndikojnë thellë në përshkallëzimin e urrejtjes ndaj Kremlinit që ka dalë si pasojë e luftës së Rusisë në Ukrainë dhe meritojnë disa sqarime.
Një histori e shkurtër e imperializmit rus
Zgjerimi i Rusisë cariste nga vendi i saj origjinal, Principata e Madhe e Moskës, filloi drejt veriut në gjysmën e dytë të shekullit të 15-të, duke u shtrirë deri në bregdetin Arktik të Rusisë Evropiane të sotme. Në mesin e shekullit të 16-të, marshimi i saj perandorak përfshinte pushtimin e Khanateve të Kazanit dhe Astrakanit në jug. Ky territor i madh evoluoi në Republikat e sotme të Tatarstanit, Bashkortostanit, Çuvashit, Mordovës, Udmurtisë, Kalmisë dhe Mari-Elit. Menjëherë pas kësaj, Malet Ural kaluan në Siberi ku Khanati i Sibirit u mund. Vija bregdetare e Paqësorit u arrit më në fund në vitin 1639. Zgjerimi drejt jugut në Azinë qendrore vazhdoi në shekujt 18 dhe 19, së bashku me pushtimin e fiseve malore të rajonit të Kaukazit verior, ku tani ndodhen Republikat e Çeçenisë, Dagestanit, Ingushetisë, Adigjesë, Kabardino-Barkallit, Karachay-Cherkess dhe Osetisë së Veriut-Alania. Më në jug, territoret e kombeve të sotme të Gjeorgjisë, Armenisë dhe Azerbajxhanit u morën nga perandoritë osmane dhe persiane nëpërmjet pushtimit dhe diplomacisë. Një numër i madh etnish që pushtonin një masë të gjerë tokësore euroaziatike ishin mbledhur me shpejtësi në gjirin e një Perandorie të re Ruse dhe ishin nënshtruar një procesi rusifikimi me kufizime të vendosura mbi shumë kultura dhe fe të tyre. Procesi do të intensifikohej më vonë në Rusinë Sovjetike të shekullit të 20-të nën regjimin e Stalinit me llojin e saj famëkeq të brutalizmit që arriti në gjenocid të plotë në disa rajone. Kjo histori e shëmtuar tani qëndron në themel të ndjenjës së pasardhësve të një tragjedie brezash.

Krijimi i Federatës Ruse
Bashkimi Sovjetik u shpall zyrtarisht i shpërbërë në dhjetor 1991. Në atë periudhë të menjëhershme, që nga para dhe menjëherë pas shpalljes, 15 republikat e tij kryesore shpallën pavarësinë e tyre, duke i themeluar ato si kombet e sapoformuara të Armenisë, Azerbajxhanit, Bjellorusisë, Estonisë, Gjeorgjisë, Kazakistanit, Kirgistanit, Letonisë, Lituanisë, Moldavisë, Rusisë, Taxhikistanit, Turkmenistanit, Ukrainës dhe Uzbekistanit. Secila prej tyre tani ekziston si anëtare individuale e Kombeve të Bashkuara. Pas shkëputjeve të fundit, vetë Rusisë i mbeti ende një masë e konsiderueshme tokësore prej më shumë se 17,000,000 kilometrash katrorë (6,600,000 milje katrorë) që shtrihet në 11 zona kohore. Megjithatë, ajo që ne zakonisht e kemi quajtur "Rusia", quhet më saktë Federata Ruse, pasi ajo përmban 88 shtete të administruara federalisht që kanë mbetur në vend që nga krijimi i saj në vitin 1991. Kremlini i konsideron të dy emrat si të këmbyeshëm, por duke vepruar kështu, krijohet përshtypja se e gjithë masa tokësore është e banuar nga rusë etnikë ose të paktën një version i homogjenizuar i rusëve etnikë dhe pakicave jo-ruse që jetojnë bashkërisht në harmoni të padiskutueshme. Ky nuk është rasti.
Një regjistrim i vitit 2021 zbuloi se rusët etnikë përbënin 72% të popullsisë së përgjithshme të Federatës Ruse. Nga këta, rreth 80% jetojnë në anën evropiane të Federatës Ruse, në perëndim të Maleve Ural, ndërsa pjesa tjetër është e shpërndarë në pjesën e mbetur prej afërsisht 75% të masës tokësore që përbën anën aziatike. Përafërsisht 40 milionë qytetarë të saj e konsiderojnë veten pjesë të një etnie të dallueshme jo-ruse, 40 prej të cilave njihen nga Kremlini. Këto pakica jo-ruse përbëjnë rreth 28% të popullsisë aktuale të Rusisë prej 143,258,559 banorësh. Përafërsisht gjysma e popullsisë së mbetur jo-ruse është myslimane, duke përbërë mbi 25 milionë njerëz, komuniteti më i madh i tillë në Evropë. Popullatat më të dendura banojnë në rajonin e Kaukazit të Veriut në republika të tilla si Dagestani, Çeçenia dhe Ingushetia, ndër të tjera, me akoma më shumë që zënë rajonin distal të Vollgës, në veçanti, Tatarstani dhe Bashkortostani. Tatarët janë grupi më i madh etnik jo-rus me një popullsi prej rreth 4.71 milion banorësh, ndërsa katër të tjerë nga 195 grupet etnike në Federatën Ruse kanë secili një popullsi mbi një milion banorësh. Është interesante se një regjistrim i vitit 2021 regjistroi një rënie prej gati 5.1% të popullsisë etnike ruse gjatë dekadës së kaluar, ndërsa ajo e rajoneve kryesisht myslimane u rrit në mënyrë disproporcionale në numër si në rastin e Çeçenisë me një popullsi aktuale prej më shumë se 1.6 milion banorësh, e cila ishte rritur me 17.1% gjatë së njëjtës periudhë.

Nga 88 shtetet federale të Federatës Ruse, 21 janë përcaktuar si republika "autonome" që përfaqësojnë një shumicë relative të një populli të caktuar etnik indigjen që banon në atdheun e tyre tradicional, në të njëjtën mënyrë siç mund të imagjinohet një zotërim kolonial. Secilës iu lejua një kushtetutë e cila mbeti e varur nga Kushtetuta e Federatës Ruse. Secilës iu lejua përdorimi i gjuhës së vet zyrtare për çështjet administrative lokale, megjithëse rusishtja do të mbetej gjuha zyrtare shtetërore që do të përdorej për të gjitha çështjet federale administrative dhe ligjore. Një autoritet mbizotërues shumë i centralizuar mbeti brenda Moskës. Republikave individuale nuk u lejua të shkëputeshin dhe çështjet që lidheshin me sigurinë e brendshme, politikën e jashtme, mbrojtjen kombëtare dhe monedhën ishin çështje që ishin nën juridiksionin e Kremlinit.
Gabimi Themelor i Putinit
Me kalimin e kohës, kufizime më të rrepta brenda Federatës Ruse, duke kufizuar pavarësinë politike të republikave. Gjatë pjesës më të madhe të administratës sovjetike (1922-1991), Kremlini u sigurua që lidershipi rajonal të verifikohej me kujdes për besnikë të regjimit midis pakicave etnike, në mënyrë që të ruante një shtrirje të pandërprerë të pushtetit të tij në të gjithë mbretërinë. Nën Putinin dhe veçanërisht që nga pushtimi i Ukrainës në vitin 2022, shtypje e mëtejshme e Kremlinit për të frenuar mospajtimin dhe për të zbatuar rekrutimin ushtarak midis komuniteteve etnike minoritare. Autonomia lokale u zbeh dhe kulturat lokale u mbytën përsëri nga një ndjenjë zgjimi e një kthimi të margjinalizimit që kujton kohën staliniste. Metodat e rekrutimit rekrutuan në mënyrë disproporcionale ata të etnisë jo-ruse, duke prekur kryesisht ata që banonin në pjesët kaukaziane dhe aziatike të Federatës Ruse në vend të territorit evropian në perëndim të Uraleve. Ata rusë etnikë që jetonin në Moskë dhe Shën Petersburg dhe afërsinë e tyre të menjëhershme, ku banon afërsisht 12% e popullsisë së Federatës Ruse, u bënë të ndienin se "operacioni special ushtarak" i Putinit ishte një konflikt i largët që nuk kishte gjasa të ndikonte në stilin e tyre të jetesës.
Për ta përkeqësuar edhe më shumë situatën, Putini ka theksuar krijimin e një identiteti të ri kombëtar , duke theksuar trashëgiminë sllave të rusëve etnikë dhe duke riprezantuar të kaluarën shpirtërore të braktisur prej kohësh të Rusisë, të ngulitur brenda Kishës Ortodokse Ruse. Nuk u jepet asnjë njohje kulturave dhe feve të pakicave etnike të varfëra, ndërsa territoret e tyre vazhdojnë të shfrytëzohen për naftën, gazin dhe mineralet e tyre, duke lënë pas rrënime mjedisore pa kompensim. Ata janë bërë përsëri banorë kolonialë të një sundimi të ringjallur perandorak. Përfaqësimi rajonal në parlament u hoq nga pushteti për hir të një efikasiteti të supozuar në menaxhimin e legjislacionit mbi Federatën Ruse dhe për të siguruar kohezionin e saj nën një autoritet të centralizuar. Kjo theu premtimin e sovranitetit rajonal të bërë nga Boris Jelcin në kushtetutë dhe në fakt çmontoi sistemin federal. Duke hequr mjetet për të ndrequr pabarazitë rajonale, struktura e Federatës Ruse tani nuk ekziston më.
Forumi i Kombeve të Lira të Post-Rusisë (FSNPR)
Dikur i titulluar "Forumi i Popujve të Lirë të Rusisë" në fillimet e tij në maj 2022 gjatë takimit inaugurues në Varshavë, organizata u riemërua me qëllim "Forumi i Popujve të Lirë të Post-Rusisë" në shtator 2022. U organizua më pak se tre muaj pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia nga Fondacioni i Solidaritetit të Gazetarëve dhe mblodhi së bashku emigrantë politikë të shquar rusë, separatistë në mërgim dhe simpatizantë të huaj në takimin e saj të parë. FSNPR argumentoi për ndarjen e republikave me pakica etnike të shquara jo-ruse dhe formimin e shteteve vërtet të pavarura. Para se të mbyllej viti, ishin zhvilluar katër takime, të ndjekura nga pesë në vitin 2023. Forumi i 10-të në prill 2024 u zhvillua në Uashington DC ku u miratua një deklaratë që akuzonte Kremlinin për pushtimin dhe skllavërimin e popujve indigjenë të Federatës Ruse. Deri në vitin 2023, pjesëmarrja përfshinte 27 organizata anëtare nga e gjithë Federata Ruse, përveç diplomatëve të huaj, gazetarëve, ekonomistëve, figurave fetare dhe shkencëtarëve politikë.

FSNPR është kritikuar për bërjen e deklaratave në lidhje me rënien e një shteti sovran pa pasur vetë autoritet të sanksionuar nga shteti. Propagandistët janë përpjekur të tallen me procedurat, ndërsa Kremlini e ka cilësuar FSNPR-në si një organizatë të padëshirueshme. Fakti që FSNPR-ja ka tërhequr këtë vëmendje duhet të nënvizojë rëndësinë e saj në shprehjen e ankesave legjitime të popujve indigjenë, aq më tepër në një kohë kur regjimi ka ndërmarrë masa të mëtejshme që denigrojnë pakicat etnike jo-ruse. Në nëntor 2024, Gjykata Supreme Ruse vazhdoi të shpallte FSNPR-në dhe 172 organizatat e saj të degëve një agjenci ndërkombëtare terroriste për promovimin e separatizmit, duke i dhënë në dukje Kremlinit autoritet të mëtejshëm për të ndëshkuar më rëndë mospajtimin e brendshëm. Organizata vazhdon të mblidhet në disa qendra globale për të shqyrtuar statusin aktual të popujve indigjenë të Federatës Ruse dhe për të diskutuar mjetet e ndërmarrjes së reformave demokratike midis disa rajoneve në një mjedis në ndryshim.
Një Angazhim i Armatosur për të Luftuar
Ashtu siç Rusia ka rekrutuar pakicat e saj etnike për të luftuar në emër të saj, disa nga këta njerëz të njëjtë kanë shkuar në Ukrainë për t'u bashkuar me forcat e saj të armatosura për të luftuar kundër Rusisë. Gjatë Luftërave Çeçene, nacionalistët ukrainas luftuan me forcat rebele çeçene kundër forcave të armatosura të Rusisë për shkak të një dëshire të përbashkët për t'i rezistuar imperializmit rus. Në të njëjtën mënyrë, njësitë ushtarake çeçene filluan të formoheshin në vitin 2014 kur forcat paraushtarake ruse pushtuan për herë të parë Krimenë. Veteranët e luftërave çeçene kanë luftuar përkrah Forcave të Armatosura të Ukrainës (UAF) në një numër frontesh brenda territorit të pushtuar ukrainas. Për çeçenët, lufta e re ringjalli përpjekjen për të sulmuar përsëri një armik të urryer prej kohësh dhe ka nxitur përsëri aspiratat drejt pavarësisë për tokën e tyre. U formuan pesë batalione çeçene, midis tyre, Djokhar Dudayev dhe Sheikh Mansur, këto të fundit të emëruara sipas një udhëheqësi ushtarak i cili udhëhoqi rezistencën e parë të armatosur (1784-1785) kundër zgjerimit rus në Kaukazin e Veriut. Të dy batalionet ishin pjesë e Legjionit Ndërkombëtar të Mbrojtjes Territoriale të Ukrainës përpara se ky i fundit të shpërbëhej në fillim të vitit 2026 për t'u transformuar në regjimente të specializuara sulmi brenda UAF-së. Ukraina vazhdon të operojë një njësi të veçantë ndërkombëtare që rekruton luftëtarë të huaj me përvojë të mëparshme luftarake nën njësinë e saj të inteligjencës ushtarake (HUR).

Batalioni Sibir u formua kryesisht nga burjatë, tuvanë dhe jakutë, atdheu i të cilëve përmban shumicën e territoreve të pasura me burime në lindje të Maleve Urale dhe nga të cilët Kremlini nxjerr pjesën më të madhe të pasurisë që ushqen ekonominë e tij të luftës. Të njëjtat territore kanë sakrifikuar shumë nga të rinjtë e tyre në emër të luftës së Putinit kur ata u shënjestruan në mënyrë disproporcionale për rekrutim në vitet e para dhe u përdorën në sulmet në vijën e parë të frontit të Rusisë. Në Burjati, raportet e dëshmitarëve okularë treguan se burrat vendas u nxorën zvarrë nga shtëpitë e tyre natën dhe u çuan në qendrat e rekrutimit. Sipas regjistrimit rus të vitit 2021, territori kishte një popullsi prej 978,588 banorësh ose 0.3% të popullsisë totale të Federatës Ruse, por përbënte 1.16% të të gjitha viktimave në anën ruse gjatë dy viteve të para të luftës. Batalioni Sibir luftoi në Donbas kryesisht në Betejën e Avdievkës dhe në fakt ka ndërmarrë bastisje ndërkufitare së bashku me dy grupe të tjera paraushtarake ruse të lidhura me Ukrainën, Legjioni i Lirisë së Rusisë (FRL) dhe Korpusi Vullnetar Rus (RVC) në Oblastet e Belgorodit dhe Kurskut në Federatën Ruse.
Në veri të Moskës dhe Shën Petersburgut, në Republikën e Karelias dhe në territoret fqinje jetojnë popujt fino-ugrikë, disa prej të cilëve kanë zgjedhur të luftojnë kundër Rusisë. Ankesat e tyre nuk janë të ndryshme nga ato të pakicave etnike që jetojnë në lindje të Maleve Urale, të cilët i konsiderojnë politikat shtypëse të Kremlinit si pasqyrim të një qëndrimi imperialist të centralizuar. Një numër i mjaftueshëm njerëzish iu bashkuan ukrainasve për të justifikuar krijimin e Komandës së Operacionit Veri ose njësisë ushtarake NORD të regjistruar nën HUR. Shumë e shohin këtë si luftën e tyre për pavarësi, jo shumë ndryshe nga ajo që kulmoi me pavarësinë e Finlandës nga qeveria revolucionare në zhvillim e Rusisë në fillim të shekullit të 20-të.
Në fund të shekullit të 15-të, një klasë luftëtarësh kalorësish u ngrit në atë që quhej kufitare e Ukrainës jugore të sotme. Qëllimi i tyre fillimisht ishte të mbronin fermat dhe komunitetet e atdheut të tyre kundër bastisjeve të shpeshta të tatarëve fqinjë të Krimesë, të cilët më vonë ishin bashkuar me Perandorinë Osmane. Këta ishin kozakët që evoluan në një njësi ushtarake autonome të përqendruar brenda Oblasteve të sotme Kherson dhe Zaporizhia të Ukrainës. Numri i tyre u rrit në 40,000 deri në mesin e shekullit të 17-të, duke u bërë një forcë e frikshme që luftoi osmanët në jug, polakët në perëndim dhe rusët në veri. Historia e tyre e veçantë si luftëtarë të lirisë ka qenë themelore për shpirtin e Ukrainës moderne dhe qëndron në themel të rezistencës së saj kundër agresionit rus. Me kalimin e kohës, etosi i kozakëve u përvetësua nga të tjerë në rajonet fqinje të stepave të Perandorisë Ruse, disa prej të cilëve u integruan brenda forcave të armatosura perandorake të Rusisë.
Një trashëgimi breznore kozake ka mbetur midis atyre brenda tokave jugore të Federatës Ruse, por një përçarje është zbuluar midis numrit të tyre nga lufta e Rusisë në Ukrainë. Ndërsa kozakët e mbështetur nga Kremlini kanë vazhduar të luftojnë për Rusinë, ata me origjinë të vërtetë stërgjyshore janë bashkuar me radhët e UAF-së, konkretisht RVC-së, kundër Rusisë. Këta "kozakë të lirë", siç quhen, përbëhen kryesisht nga dy grupe në Federatën Ruse fqinje me Ukrainën, Kozakët e Donit të pellgut të lumit Don dhe Kozakët e Kubanit të rajonit të Krasnodarit. Të dy kanë pasur lidhje të thella historike, kulturore dhe etnike me Ukrainën. Në fakt, në kohën e rënies së Perandorisë Ruse, Republika Popullore e Kubanit kërkoi, pa sukses, bashkim politik me Republikën Popullore të Ukrainës. Ata kanë avokuar për çlirimin e tokave të tyre nga Federata Ruse duke parashikuar shpërbërjen e saj aktuale me një vizion të ri të një Rusie post-Putin. Kjo, nga ana tjetër, ka ftuar zemërimin e Kremlinit duke çuar në persekutimin e tyre. Ironikisht, Kremlini për njëfarë kohe është përpjekur me dëshpërim të përvetësojë trashëgiminë e kozakëve origjinalë të rajoneve të Khersonit dhe Zaporizhias dhe ta bëjë atë pjesë të narrativës historike të Rusisë, por pa sukses.
Tatarët e Krimesë të Krimesë së sotme janë një popull vendas që flet turqisht dhe që ushqejnë një urrejtje të veçantë ndaj rusëve që të kujton kohërat cariste të shekullit të 18-të deri në fillim të shekullit të 20-të. Gjenocidi i tatarëve gjatë epokës staliniste (1944-1947) shquhet si ndoshta një nga episodet më brutale të periudhës pasuese sovjetike, i shënuar nga deportimi i papritur me forcë i popullsisë tatare të Krimesë kryesisht në Azinë Qendrore. Mbi 240,000 u internuan dhe deri në 30,000 vdiqën në fazat fillestare nga uria, etja, sëmundjet dhe ekspozimi. Më vonë u zbulua se më shumë se 46% ose 109,956 e popullsisë tatare të deportuar vdiqën gjatë gjithë kësaj periudhe. Shumë tatarë u kthyen në Krime gjatë epokës së Perestrojkës në vitin 1989 dhe veçanërisht pasi Ukraina arriti pavarësinë e saj. Deri në vitin 2001, një regjistrim ukrainas identifikoi 243,433 tatarë të Krimesë, duke përfaqësuar një moment të rëndësishëm në riatdhesimin e tyre.
Një makth i ri për tatarët do të kthehej në vitin 2014 me pushtimin dhe aneksimin e Krimesë nga Rusia, gjë që nisi konfliktin e saj me Ukrainën. Kur filloi pushtimi i plotë i Ukrainës në vitin 2022, një rrjet partizan ukrainasësh dhe tatarësh të Krimesë u formua nën emrin ATESH, fjala tatare për "zjarr". Njësia vepron si një organizatë e decentralizuar paraushtarake e fshehtë dhe mbështetet nga një njësi e Forcave të Operacioneve Speciale AFU. Ata ofrojnë inteligjencë për goditjen e objektivave strategjikë, kryejnë operacione sabotimi brenda territoreve të pushtuara nga Rusia të Ukrainës dhe në Federatën Ruse, duke ndërprerë linjat e furnizimit dhe duke shkatërruar kryesisht logjistikën hekurudhore. Një ndërhyrje kyçe ka qenë eliminimi i sistemeve të luftës elektronike që u mundësojnë dronëve ukrainas të godasin depot dhe rafineritë jetësore të karburantit. ATESH ka zhvilluar një rrjet të konsiderueshëm nëntokësor efektiv në çmontimin e infrastrukturës ruse të mbështetjes së pasme dhe operacioneve të saj të mbrojtjes ajrore. Me ndërprerje të tilla në Krime në veçanti, kushtet tani kanë arritur në një pikë ku ushtria ruse ka evakuuar stafin e komandës detare me familjet e tyre dhe atë që ka mbetur nga Flota e saj e Detit të Zi në brigjet ruse. Edhe sistemet e mbrojtjes ajrore po tërhiqen për shkak të cenueshmërisë së tyre, gjë që vështirë se është një shenjë besimi për ata që kanë mbetur.
Epilogu
Do të ishte gabim të nënvlerësohej pakënaqësia aktuale e pakicave etnike ndaj Kremlinit. Ajo është përshkallëzuar nga fazat e mëparshme të luftës së Putinit në Ukrainë deri në një pikë ku mund të kontribuojë ndjeshëm në shpërbërjen përfundimtare të Federatës Ruse. Ndjenja është e përhapur dhe përbën një kërcënim serioz për një regjim që jo vetëm që po humbet terren ushtarakisht në Ukrainë, por po humbet të ardhmen e Rusisë ekonomikisht. Pakënaqësia e publikut të gjerë është rritur për shkak të një lufte të zgjatur, inflacionit vazhdimisht të lartë dhe taksimit në rritje. Një numër i konsiderueshëm nga komunitetet etnike të Rusisë kanë marrë armët kundër Kremlinit në frontin ukrainas, ndërsa viktimat ushtarake ruse i afrohen 1.4 milion. Morali dhe kohezioni i njësive janë degraduar ndjeshëm. Dezertimet u dyfishuan nga viti 2024 në vitin 2025 me vlerësime që tejkalojnë 70,000. Ndërsa vala e luftës ndryshon në favor të Ukrainës dhe fitimet e mëtejshme territoriale kanë sukses në zona të tilla si Krimea, një vrull mund të mblidhet në frontin e brendshëm të Rusisë që krijon llojin e rezultatit të papritur që Kremlini e ka më shumë frikë - rënia e regjimit dhe një kthim i kaosit në një shkallë masive. Një Rusi e re mund të detyrohet të rishqyrtojë mënyrën se si e mendon veten pa një federatë të bashkuar të pakicave etnike, të cilave u është mohuar vazhdimisht pavarësia e tyre për hir të komoditetit të Moskës.
'Kur ukrainasit të kthehen në tokën ku janë varrosur paraardhësit e tyre, ata që jetojnë në këtë tokë do t'i kenë zili të vdekurit.'
- Djokhar Dudayev
Të drejtat e autorit @Kost Elisevich, MD, PhD 2026. Të gjitha të drejtat e rezervuara. Çdo riprodhim i paligjshëm i këtij përmbajtjeje do të rezultojë në veprime të menjëhershme ligjore.