Evolucioni i Kultit të Putinit

Frika në një shoqëri autoritare ka një lloj magnetizmi të hollë. Ajo i detyron ata që janë të prekshëm të futen në një gjendje ku atyre që shfaqin frikë u jepet admirim në këmbim të vetëmbrojtjes. Të shoqërohesh me udhëheqësin do të thotë të gjesh siguri dhe rehati në rrethanat e tua të jetesës. Për më tepër, të kërkosh favorizim më të madh nga udhëheqësi do të thotë të shpallësh besnikërinë tënde mbi atë të të tjerëve.

Ne jemi njohur me kultin e personalitetit, një mjet me të cilin krijohet një imazh heroik i një udhëheqësi në një mënyrë që nxjerr forcë, patriotizëm dhe idealin e një kombi. Historikisht, forca në kulturën ruse është konsideruar si një aftësi për të mbjellë frikë. I tillë ishte kulti i Stalinit dhe kulti që ka qenë në lojë në regjimin aktual rus gjatë dekadës së fundit dhe më shumë. Ai prek ata që janë veçanërisht afër autoritetit qendror, por përshkon popullsinë, ndonjëherë, në një shkallë të tillë saqë shpalljet më absurde të regjimit merren si thënie dhe mbeten të pakontestueshme. Një media e nënshtruar dhe e varur nga shteti merr pjesë në një maskaradë dezinformimi, fanatizmi dhe gënjeshtre të hapur që përpiqet të forcojë nocionin e drejtësisë në një shoqëri me të meta.

Autoritarizmi nuk është unik vetëm për Rusinë. Ai ekzistonte gjatë gjithë kohës në të cilën Rusia u vendos si një komb i udhëhequr nga caristët. Ai kulmoi me dinastinë 300-vjeçare Romanov, e cila përfundoi me ekzekutimin e familjes sunduese nga bolshevikët në vitin 1918. Revolucioni Rus solli me vete idealet e barazisë sociale që ishin shpresa e një kombi të ri. Ristrukturimi i këtij kombi të ri filloi pas Luftës Civile të Rusisë (1917-1922), por shpejt nuk arriti qëllimin e synuar. Perandoria Ruse që i kishte paraprirë revolucionit u rindërtua në Bashkimin e Republikave Socialiste Sovjetike (BRSS) nën udhëheqjen e Vladimir Leninit. Vdekja e tij, në moshën 53 vjeç, në vitin 1924, siguroi ngjitjen në pushtet të Josef Stalinit. Mbretërimi i Stalinit, sipas fjalëve të historianit Serhy Yekelchyk në librin e tij “Lindja e një Kombi Modern në Ukrainë”, i dha fund “mitit të revolucionit” dhe “çimentoi privilegjet e një klase të re shefash, një brezi të pasigurt dhe cinik burokratësh kameleonikë që i detyroheshin besnikërisë së tyre mjeshtrit suprem në Kremlin”

I njohur për kryerjen e mizorive për llogari të tij gjatë kohës së revolucionit dhe luftës civile (Robert Service. Stalin: Një Biografi. 2004. ISBN 978-0-330-41913-0; Simon Sebag Montefiore. Stalin: Gjykata e Carit të Kuq, Knopf, 2004 ISBN 1-4000-4230-5), Stalini tani ishte i angazhuar në ndjekje penale gjyqësore të frymëzuara politikisht dhe ekzekutim të rivalëve, si dhe në vrasje të hapura. Brutaliteti i Stalinit do të bëhej i njohur jo vetëm brenda regjimit të tij, por nga të gjithë ata që banonin në sundimin e tij. Një kult u përjetësua nga frika. Uria e tij gjenocidale e Ukrainës, Holodomori (1932-1933), u shkaktua nga një politikë bujqësore që kolektivizoi tokën bujqësore, kriminalizoi pronarët e tokave dhe, në veçanti, vidhi drithërat ukrainase për të ushqyer qytetet e Rusisë. Sukseset e dukshme të ekonomisë sovjetike mund t'u demonstroheshin kështu gazetarëve perëndimorë që ishin të detyruar të jetonin në këto qytete. Ishte mënyra e Stalinit për të terrorizuar një komb të pabindur duke e dobësuar atë deri në nënshtrim.

Sipas vlerësimeve konservatore, tragjedia shkaktoi vdekjen e më shumë se 5 milionë ukrainasve dhe deportimin e mbi 300,000 njerëzve në zona të largëta të BRSS-së. Pavarësisht raportimeve të njëkohshme të asaj që kishte ndodhur në të vërtetë nga Malcolm Muggeridge (Manchester Guardian) dhe William Henry Chamberlin (Christian Science Monitor), mohimet ruse e mbuluan çështjen për disa dekada më pas. Vetëm kur një frymë glasnosti ose 'hapjeje' gjatë viteve të Gorbaçovit (1985 - 1991) lejoi një hetim të duhur, historia u tregua në dritën e saj të plotë. Ajo ishte nxitur edhe nga seancat dëgjimore të komisionit të kongresit amerikan në vitin 1986. Po kështu, një vepër shkencore nga Robert Conquest ('Varvest of Sorrow'), botuar në vitin 1986, i dha fund mohimit të Rusisë duke paraqitur detajet e mizorive të kryera.

Vitet 1930 nuk kishin mbaruar ende kur Stalini paranojak nisi “Spastrimin e Madh” të tij, ose më mirë të quajtur “Terrori i Madh” (1936 – 1938), në të cilin ai u hoq nga kundërshtarët e tij të vërtetë ose të supozuar dhe nga kushdo që mendohej se mund të minonte autoritetin e tij. Në total, kjo çoi në vdekjen e një milion ose më shumë individëve. Shumë nga këto mizori u kryen në Ukrainë duke synuar udhëheqës ushtarakë, intelektualë dhe figura politike. Të paktën 29 varre masive u identifikuan në Odessa ku u identifikuan mbi 8,000 trupa. Më shumë u zbuluan në Vinnicia, që përbëjnë deri në 11,000 trupa.

Varri më i madh masiv në Ukrainë u zbulua në Bykivnia, një lagje e Kievit, ku janë vlerësuar mbi 100,000 trupa. Viktimat ishin një përzierje e atyre që iu nënshtruan sundimit të terrorit të Stalinit dhe të burgosurve vendas që ishin ekzekutuar menjëherë pa gjyq nga trupat sovjetike që po tërhiqeshin në kohën e pushtimit nazist të Ukrainës në vitin 1941. Mizoria u fajësua më pas nga sovjetikët si vepër e nazistëve dhe u gdhend si e tillë në një monument të ngritur si memorial. Një komision qeveritar i krijuar në dhjetor 1988 nga Këshilli i Ministrave i Republikës Socialiste Sovjetike të Ukrainës (SSR) zhvarrosi një numër të madh të këtyre viktimave dhe mori dëshmitë e mbi 200 dëshmitarëve okularë. Ata konfirmuan se ekzekutimet ishin kryer me të vërtetë nga elementë stalinistë, përfshirë policinë sekrete të regjimit, NKVD-në. Mbishkrimi në përkujtimore në lidhje me ata që ishin përgjegjës iu atribua në përputhje me rrethanat NKVD-së. Kësaj tragjedie i duhet shtuar edhe numri i individëve të dënuar padrejtësisht dhe familjeve të tyre që u deportuan në rajone të tjera më të ashpra të Bashkimit Sovjetik për të jetuar vitet e tyre, për të mos u kthyer kurrë në shtëpi.  

Stalini vazhdoi të rreshtohej me Gjermaninë naziste menjëherë para shpërthimit të Luftës së Dytë Botërore, siç ishte rënë dakord në Paktin e Mossulmimit Molotov-Ribbentrop (1939). Rusia më pas mori pjesë në pushtimin e Polonisë fqinje, duke pushtuar një pjesë të madhe të territorit të saj lindor menjëherë pasi nazistët kishin nisur pushtimin e tyre nga perëndimi. Këtu mizoritë vazhduan me një seri ekzekutimesh masive të organizuara nga sovjetikët, në vitin 1940, të 22,000 oficerëve ushtarakë polakë dhe anëtarëve të shquar të shoqërisë polake, duke përfshirë akademikë, profesionistë dhe udhëheqës politikë. Këto tani quhen kolektivisht masakra e Katinit. Përgjegjësia për këtë u mohua nga rusët deri në nëntor 2010, kur Duma e tyre më në fund pranoi përgjegjësinë dhe lëshoi ​​një deklaratë për këtë qëllim. Megjithatë, dezinformimi dhe përhapja e gënjeshtrës së vjetër sovjetike mbizotërojnë brenda vendit dhe gjykatat kanë heshtur për këtë çështje.

Trashëgimia e brutalitetit u eklipsua nga trazirat e pushtimit nazist të BRSS-së dhe lufta e dhunshme që pasoi. Propaganda sovjetike e portretizoi këtë si Luftën e Madhe Patriotike të udhëhequr nga rusët dhe në të cilën Stalini tani portretizohej si udhëheqësi heroik shumë i nevojshëm i një epoke të re. Megjithatë, kujtesa e terrorit të viteve 1930 mbeti veçanërisht midis atyre brenda regjimit, deri në vdekjen e Stalinit, në moshën 74 vjeç, në vitin 1953. Nikita Hrushovi pasoi si Sekretar i Parë i Partisë Komuniste dhe më në fund denoncoi Stalinin për krimet e tij të shumta dhe 'Kultin e Personalitetit' që ai kishte krijuar. Kjo erdhi në formën e një raporti nga Hrushovi në Kongresin e 20-të të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik në vitin 1956. Lufta e Ftohtë ishte bërë e vendosur mirë në këtë kohë dhe vazhdoi deri në rënien e BRSS-së në vitin 1991.

Në trazirat politike dhe ekonomike që pasuan, qeveria e re nën Boris Jelcinin në vitin 1991 u përplas me korrupsion. Elementë kriminalë brenda shoqërisë ruse u përzien me operativë të policisë sekrete pa të drejta vote, si dhe figura të shquara të lidhura me udhëheqjen qendrore. Këta të fundit kërkuan të përfitonin ndjeshëm nga nxitimi për privatizimin e industrisë dhe financave. Këto rrethana do të vazhdonin të ndikonin në mekanizmat e funksionimit të shtetit. Ishte në këtë mjedis që një burokrat pa fytyrë i quajtur Vladimir Putin hyri në skenën politike, fillimisht brenda administratës së Anatoly Sobchak, atëherë kryetar bashkie i Shën Petersburgut. Kjo u pasua nga hyrja në Kremlin si ndërlidhës publik me Drejtorinë e Menaxhimit të Pronave Presidenciale dhe më pas si zëvendësshef i stafit në administratën presidenciale. Detajet e ngjitjes së Putinit janë paraqitur në Shtëpia e Trump” të, “Njeriu pa fytyrë” të Masha Gessen, “Putin” i Philip Short, “Z. Putin: Operativ brenda Kremlinit (Gjeopolitika në shekullin e 21-të) ” të Fiona Hill dhe Clifford Gaddy dhe në librin “Ngritja dhe mbretërimi i Vladimir Putin” të Steven Lee Myers.

Ishte kur Putini mori kontrollin e Shërbimit të Sigurisë Federale (FSB), pasardhës i KGB-së, që filloi të manipulonte ngjarjet e ditës në avantazhin e tij. Ai i përdori burimet në dispozicion për të ndërmarrë veprime që në fund të fundit do të lehtësonin ngritjen e tij në presidencë kur kjo detyrë iu dorëzua nga Jelcini në ndërrimin e mijëvjeçarit. Më e rëndësishmja prej tyre dukej të ishte orkestrimi i bombardimeve të ndërtesave të apartamenteve që do të çonin në akuza për terrorizëm çeçen dhe që, nga ana tjetër, justifikuan pushtimin e Çeçenisë nga Putini në vitin 1999. Dy nga katër bombardimet përfshinin ndërtesa apartamentesh në Moskë dhe, në total, 300 njerëz ishin vrarë. Këto ngjarje janë përshkruar si në librin “Blowing Up Russia: The Secret Plot to Bring Back KGB Terror” të Yuri Felshtinsky dhe Alexander Litvinenko, ashtu edhe në librin “Putin's Kleptocracy” të Karen Dawisha. Do të kujtohet vrasja e Litvinenkos me polonium radioaktiv-210 në Angli nga agjentë rusë, jo shumë kohë pasi ai kishte ekspozuar lidhjet e Putinit me botën kriminale.

Lufta çeçene ( 1999 – 2000) i tregoi Rusisë vendosmërinë e Putinit për të kapërcyer atë që u kuptua si një kërcënim i prekshëm për vetë Rusinë dhe mundësoi ngritjen e një personaliteti që në kohën e ngjitjes së tij në presidencë ishte praktikisht i panjohur për vendin. Përmes një procesi të asimilimit të FSB-së në një sistem qeveritar tashmë të korruptuar nga elementë kriminalë, Putini lehtësoi klasën e tij të oligarkëve të varur, të cilët i pasuroi përmes një procesi të vazhdueshëm privatizimi. Kontrolli tani ishte i centralizuar mbi pjesën më të madhe të ekonomisë ruse, përveç sigurisë së vetë Putinit. Gjithçka do të bëhej e varur prej tij, jo shumë ndryshe nga Stalini.

Një ndryshim i dukshëm, megjithatë, ishte mbështetja e Putinit për rilindjen e Kishës Ortodokse Ruse (ROC) si një faktor në jetën ruse. Dikur e shpërfillur nga regjimi sovjetik si e parëndësishme për jetën e popullit rus, ROC u rivendos si një aspekt themelor i historisë dhe ndjenjës së nacionalizmit të Rusisë. Por pati një kthesë. Në vend që të rifillonte rolin e saj në promovimin e besimit të krishterë në mbështetje të idealeve të saj, ROC i ka lejuar vetes të bëhet një mjet politik që mbështet mizoritë më të këqija të regjimit të Putinit dhe të bëhet një tjetër varësi e tij. Marrëdhënia e një besimi të rrënjosur thellë, një ndjenjë nacionalizmi dhe fati së bashku me krijimin e një udhëheqësi të fortë dhe të frikshëm tek Putini ka krijuar edhe një kult tjetër personaliteti të ngulitur në etosin rus. Retorika luftarake ushqen rrëfimin. Pavarësisht se sa i gabuar është fati, qëllimi duket se është ajo që ka rëndësi.

Një nga shembujt më të egër të shkallës së retorikës që mbështet gjuhën e kultizmit është promovimi i fundit i satanizmit nga Dmitry Medvedev, nënkryetar aktual i Këshillit të Sigurisë së Rusisë dhe ish-president i Rusisë (2008 – 2012). Në një fjalim të kohëve të fundit, ai i referohet "narkomantëve të çmendur nazistë" në Ukrainë dhe nevojës për të "ndaluar sundimtarin suprem të ferrit", duke nënkuptuar ndoshta rolin e Shteteve të Bashkuara me aleatët e tyre perëndimorë në mbështetje të Ukrainës. Me fjalë të thjeshta, është një betejë e së mirës kundër së keqes dhe theksi vihet në idenë se regjimi i Putinit është furnizuesi i vetëm i së vërtetës dhe se gjithçka tjetër janë "gënjeshtra të ndërlikuara".

Nuk është më e qartë këtu paralajmërimi i Volterit se “ata që mund të të bëjnë të besosh në absurditete, mund të të bëjnë të kryesh mizori”. Duket se një komb mund të detyrohet të kryejë mizori pasi të jetë përkushtuar ndaj një kulti dhe është përkushtuar ndaj një kulti pasi të ketë filluar të besojë në absurditete.

Një sërë vrasjesh që synojnë rivalët politikë, gazetarët, aktivistët, zyrtarët qeveritarë dhe oligarkët që kanë vënë në pikëpyetje legjitimitetin e Putinit ose regjimin e tij nuk kanë arritur ta heshtin opozitën. Megjithatë, në të njëjtën masë, Putini ka arritur të krijojë dhe të mbajë një regjim autoritar të bazuar në frikë që vazhdon të dominojë shoqërinë ruse me një narrativë që mishëron një ndjenjë të fatit kombëtar pavarësisht themelit të tij të mangësive të dukshme kriminale. Si i tillë, edhe një herë, një udhëheqës paranojak ka krijuar një kult që kërkon të përjetësojë idenë se vetëm kjo do të sigurojë të ardhmen e vendit, por asgjë nuk mund të jetë më larg së vërtetës.

Të drejtat e autorit @Kost Elisevich, MD, PhD 2022. Të gjitha të drejtat e rezervuara. Çdo riprodhim i paligjshëm i këtij përmbajtjeje do të rezultojë në veprime të menjëhershme ligjore.


2 mendime mbi “Evolucioni i Kultit të Putinit”

Komentet janë të mbyllura.