L-Evoluzzjoni tal-Kult ta' Putin

Il-biża’ f’soċjetà awtoritarja għandha ċertu manjetiżmu sottili. Din iġġiegħel lil dawk vulnerabbli fi stat fejn tingħata adulazzjoni lil min iġib il-biża’ bi skambju għall-awtopreservazzjoni. Li tkun assoċjat mal-mexxej ifisser li ssib sigurtà u kumdità fiċ-ċirkostanzi tal-ħajja tiegħek. Barra minn hekk, li tfittex favur akbar mal-mexxej ifisser li tesklama l-lealtà tiegħek fuq dik ta’ ħaddieħor.

Sirna familjari mal- kult tal-personalità, mezz li bih tinħoloq immaġni erojka ta’ mexxej b’mod li joħroġ saħħa, patrijottiżmu u l-ideal ta’ nazzjon. Storikament, is-saħħa fil-kultura Russa kienet meqjusa bħala l-abbiltà li tnissel il-biża’. Dan kien il-kult ta’ Stalin u l-kult li ilu fis-seħħ fir-reġim Russu attwali matul l-aħħar għaxar snin u aktar. Jaffettwa lil dawk partikolarment qrib l-awtorità ċentrali iżda jinfirex fil-popolazzjoni, xi drabi, sa tali punt li l-aktar proklamazzjonijiet assurdi tar-reġim jittieħdu bħala dictum u jibqgħu mhux ikkontestati. Midja statali li tobbliga u dipendenti tipparteċipa f’farsa ta’ informazzjoni żbaljata, bigottiżmu u gideb sfaċċat li tipprova ssaħħaħ l-idea ta’ tjieba f’soċjetà difettuża.

L-awtoritarjaniżmu mhuwiex uniku għar-Russja. Eżista matul iż-żmien kollu li fih ir-Russja stabbiliet ruħha bħala nazzjon immexxi miż-żaristi. Laħaq il-qofol tiegħu fid-dinastija Romanov ta’ 300 sena li ntemmet bl-eżekuzzjoni tal-familja dominanti mill-Bolxeviki fl-1918. Ir-Rivoluzzjoni Russa ġabet magħha ideali soċjali ugwalitarji li kienu t-tama ta’ nazzjon ġdid. Ir-ristrutturar ta’ dan in-nazzjon ġdid beda wara l-Gwerra Ċivili tar-Russja (1917 – 1922) iżda malajr ma laħaqx l-għan maħsub tiegħu. L-Imperu Russu li kien ppreċeda r-rivoluzzjoni ġie rikostitwit fl-Unjoni tar-Repubbliki Soċjalisti Sovjetiċi (USSR) taħt it-tmexxija ta’ Vladimir Lenin. Il-mewt tiegħu, fl-età ta’ 53 sena, fl-1924, ipprovdiet għall-aċċessjoni ta’ Josef Stalin bħala mexxej. Ir-renju ta’ Stalin, fi kliem l-istoriku Serhy Yekelchyk fil-ktieb tiegħu, “Ukraine Twelid of a Modern Nation,” ġab fi tmiem il-“mitu tar-rivoluzzjoni” u “ssimenta (sic) il-privileġġi ta’ klassi ġdida ta’ imgħallmin, ġenerazzjoni insikura u ċinika ta’ burokrati kameleoniċi li kellhom il-lealtà tagħhom lejn is-sid suprem fil-Kremlin.”

Magħruf li wettaq atroċitajiet fuq kont tiegħu stess matul iż-żmien tar-rivoluzzjoni u l-gwerra ċivili (Robert Service. Stalin: A Biography. 2004. ISBN 978-0-330-41913-0; Simon Sebag Montefiore. Stalin: The Court of the Red Tsar, Knopf, 2004 ISBN 1-4000-4230-5), Stalin issa kien involut fi prosekuzzjoni ġudizzjarja ispirata politikament u eżekuzzjoni ta’ rivali kif ukoll assassinju sfaċċat. Il-brutalità ta’ Stalin saret magħrufa mhux biss fir-reġim tiegħu iżda minn dawk kollha li kienu jgħixu fid-dominju tiegħu. Kult kien ipperpetwat minħabba l-biża’. Il-ġuħ ġenoċidali tiegħu tal-Ukrajna, il-Holodomor (1932 – 1933), kien ikkawżat minn politika agrikola li kollettivizzat l-art agrikola, kriminalizzat lis-sidien tal-art u, b’mod partikolari, serqet qamħ Ukren biex titma’ l-bliet tar-Russja. Is-suċċessi apparenti tal-ekonomija Sovjetika setgħu għalhekk jintwerew lill-ġurnalisti tal-Punent li kienu mġiegħla jgħixu f’dawn il-bliet. Kien il-mod ta' Stalin kif jitterroriżża nazzjon rikalċitranti billi jdgħajfu sakemm jissottometti ruħu.

Skont stimi konservattivi, it-traġedja wasslet għall-mewt ta’ aktar minn 5 miljun Ukren u d-deportazzjoni ta’ aktar minn 300,000 lejn żoni remoti tal-USSR. Minkejja r-rappurtaġġ kontemporanju ta’ dak li kien fil-fatt qed jiġri minn Malcolm Muggeridge (Manchester Guardian) u William Henry Chamberlin (Christian Science Monitor), iċ-ċaħdiet Russi skuraw il-kwistjoni għal diversi deċennji wara. Ma kienx qabel ma spirtu ta’ glasnost jew ‘ftuħ’ matul is-snin ta’ Gorbachev (1985 – 1991) ippermetta inkjesta xierqa li l-istorja ġiet irrakkontata fid-dawl sħiħ tagħha. Kienet imħeġġa wkoll minn seduti ta’ smigħ tal-kumitati tal-kungress tal-Istati Uniti fl-1986. Bl-istess mod, xogħol akkademiku minn Robert Conquest (‘Harvest of Sorrow’), ippubblikat fl-1986, temm iċ-ċaħda tar-Russja billi stabbilixxa d-dettalji tal-atroċitajiet li twettqu.

Is-snin tletin ma kinux waslu fi tmiemhom qabel ma Stalin paranojku nieda l-'Purga l-Kbira' tiegħu, jew aħjar imsejjaħ 'Terrur il-Kbir' (1936 – 1938), li fiha ħeles mill-avversarji attwali jew perċepiti tiegħu u minn kull min kien maħsub li possibilment idgħajjef l-awtorità tiegħu. B'kollox, dan wassal għall- mewt ta' miljun individwu jew aktar. Ħafna minn dawn l-atroċitajiet twettqu fl-Ukrajna mmirati lejn mexxejja militari, intellettwali u figuri politiċi. Mill-inqas 29 qabar komuni ġew identifikati f'Odessa fejn ġew identifikati aktar minn 8,000 katavru. Instabu aktar f'Vinnytsia, li jammontaw għal sa 11,000 katavru.

L-akbar qabar tal-massa fl-Ukrajna nstab f'Bykivnia, distrett ta' Kyiv, fejn ġew stmati aktar minn 100,000 katavru. Il-vittmi kienu taħlita ta' dawk li ċedew għar-renju tat-terrur ta' Stalin u priġunieri lokali li kienu ġew eżegwiti sommarjament mingħajr proċess mit-truppi Sovjetiċi li kienu qed jirtiraw fi żmien l-invażjoni Nażista tal-Ukrajna fl-1941. L-atroċità ġiet akkużata wara mis-Sovjetiċi bħala xogħol in-Nazisti u mnaqqxa bħala tali fuq monument mibni bħala tifkira. Kummissjoni governattiva maħluqa f'Diċembru 1988 mill-Kunsill tal-Ministri tar-Repubblika Soċjalista Sovjetika tal-Ukrajna (SSR) eżumat għadd kbir ta' dawn il-vittmi u kisbet testimonjanzi ta' aktar minn 200 xhud okulari. Huma kkonfermaw li l-eżekuzzjonijiet kienu tabilħaqq twettqu minn elementi Stalinisti, inkluża l-pulizija sigrieta tar-reġim, l-NKVD. L-iskrizzjoni fuq il-kommemorazzjoni rigward dawk responsabbli ġiet attribwita kif xieraq lill-NKVD. Ma’ din it-traġedja wieħed irid iżid l-għadd ta’ individwi kkundannati falzament u l-familji tagħhom li ġew deportati lejn reġjuni oħra aktar ħorox tal-Unjoni Sovjetika biex jgħixu s-snin tagħhom, biex qatt ma jirritornaw lejn darhom.  

Stalin kompla jallinja ruħu mal-Ġermanja Nażista immedjatament qabel ma faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija kif miftiehem fil-Patt ta' Nonaggressjoni Molotov-Ribbentrop (1939). Ir-Russja mbagħad ipparteċipat fl-invażjoni tal-Polonja fil-qrib, billi ħatfet parti kbira mit-territorju tal-lvant tagħha ftit wara li n-Nazisti kienu nedew l-invażjoni tagħhom stess mill-punent. Hawnhekk l-atroċitajiet komplew b'sensiela ta' eżekuzzjonijiet tal-massa mmexxija mis-Sovjetiċi, fl-1940, ta' 22,000 uffiċjal militari Pollakk u membri prominenti tas-soċjetà Pollakka, inklużi akkademiċi, professjonisti u mexxejja politiċi. Dawn issa huma kollettivament imsejħa l-massakru ta' Katyn. Ir-responsabbiltà għal dan ġiet miċħuda mir-Russi sa Novembru 2010 meta d-Duma tagħha finalment aċċettat ir-responsabbiltà u ħarġet dikjarazzjoni f'dak is-sens. Madankollu, informazzjoni żbaljata u tixrid tal-gidba Sovjetika l-qadima jippredominaw fil-pajjiż u l-qrati baqgħu siekta dwar il-kwistjoni.

Il-wirt ta’ brutalità ġie mxekkel mit-taqlib tal-invażjoni Nażista tal-USSR u t-taqbida vjolenti li segwiet. Il-propaganda Sovjetika pinġiet dan bħala l-Gwerra Patrijottika l-Kbira mmexxija mir-Russi u fejn Stalin issa kien deskritt bħala l-mexxej erojku tant meħtieġ ta’ era ġdida. Madankollu, il-memorja tat-terrur tas-snin tletin baqgħet partikolarment fost dawk fir-reġim, sal-mewt ta’ Stalin, fl-età ta’ 74 sena, fl-1953. Nikita Khrushchev ħa post l-Ewwel Segretarju tal-Partit Komunista, u finalment iddenunzja lil Stalin għad-diversi delitti tiegħu u l-'Kult tal-Personalità' li kien stabbilixxa. Dan seħħ permezz ta’ rapport minn Khrushchev lill-20Kungress tal-Partit Komunista tal-Unjoni Sovjetika fl-1956. Il-Gwerra Bierda kienet saret stabbilita sew sa dan iż-żmien u kompliet sal-mewt tal-USSR fl-1991.

Fit-taqlib politiku u ekonomiku li segwa, il-gvern il-ġdid taħt Boris Yeltsin fl-1991 tħabat mal-korruzzjoni . Elementi kriminali fis-soċjetà Russa tħalltu ma’ operattivi mċaħħda mid-drittijiet tal-pulizija sigrieta kif ukoll figuri prominenti assoċjati mat-tmexxija ċentrali. Tal-aħħar fittxew li jiksbu sostanzjalment mill-għaġla għall-privatizzazzjoni tal-industrija u l-finanzi. Dawn iċ-ċirkostanzi komplew jinfluwenzaw il-mekkaniżmi tal-funzjoni tal-istat. Kien f’dan l-ambjent li burokrata bla wiċċ jismu Vladimir Putin daħal fix-xena politika, inizjalment fl-amministrazzjoni ta’ Anatoly Sobchak, li dak iż-żmien kien sindku ta’ San Pietruburgu. Dan kien segwit minn dħul fil-Kremlin bħala kollegament pubbliku mad-Direttorat tal-Ġestjoni tal-Proprjetà Presidenzjali u wara bħala deputat kap tal-persunal fl-amministrazzjoni presidenzjali. Id-dettalji tat-tlugħ ta’ Putin huma mniżżla f’House of Trump House of Putin ta’ Craig Unger, “The Man Without a Face” ta’ Masha Gessen, “Putin” ta’ Philip Short, “Mr. Putin: Operative within the Kremlin (Geopolitics in the 21 st Century)” ta’ Fiona Hill u Clifford Gaddy , u “The Rise and Reign of Vladimir Putin” ta’ Steven Lee Myers.

Kien meta Putin ħa l-kontroll tas-Servizz Federali tas-Sigurtà (FSB) li kien għadu kif ġie msemmi, is-suċċessur tal-KGB, li beda jimmanipula l-ġrajjiet tal-ġurnata għall-vantaġġ tiegħu. Huwa uża r-riżorsi disponibbli għalih biex iwettaq azzjonijiet li fl-aħħar mill-aħħar kienu se jiffaċilitaw it-tlugħ tiegħu għall-presidenza meta ngħatatlu minn Yeltsin fil-bidu tal-millennju. L-aktar notevoli minn dawn dehru li kienu l-orkestrazzjoni ta’ bumbardamenti ta’ bini ta’ appartamenti li kienu se jwasslu għal akkużi ta’ terroriżmu Ċeċen u li, min-naħa tagħhom, iġġustifikaw l-invażjoni ta’ Putin fiċ-Ċeċenja fl-1999. Tnejn mill-erba’ bumbardamenti involvew bini ta’ appartamenti f’Moska u, b’kollox, 300 persuna nqatlu. Dawn il-ġrajjiet ġew deskritti kemm f’“Blowing Up Russia: The Secret Plot to Bring Back KGB Terror” ta’ Yuri Felshtinsky kif ukoll f’“Putin's Kleptocracy” ta’ Karen Dawisha. Wieħed jiftakar l- assassinju ta’ Litvinenko b’polonju-210 radjuattiv fl-Ingilterra minn aġenti Russi ftit wara li kien kixef il-konnessjonijiet ta’ Putin mad-dinja kriminali taħt l-art.

Il- Gwerra taċ-Ċeċenja (1999 – 2000) uriet lir-Russja d-determinazzjoni ta’ Putin li jegħleb dak li kien maħsub bħala theddida tanġibbli għar-Russja nnifisha u ppermettiet it-tfaċċar ta’ personalità li fiż-żmien meta tela’ għall-presidenza kienet effettivament mhux magħrufa għall-pajjiż. Permezz ta’ proċess ta’ assimilazzjoni tal-FSB f’sistema governattiva diġà korrotta minn elementi kriminali, Putin iffaċilita l-klassi tiegħu stess ta’ oligarki dipendenti li arrikkew permezz ta’ proċess kontinwu ta’ privatizzazzjoni. Il-kontroll issa kien ċentralizzat fuq ħafna mill-ekonomija Russa flimkien mas-sigurtà ta’ Putin stess. Kollox kellu jsir dipendenti fuqu, mhux differenti minn kif kien għal Stalin.

Differenza notevoli, madankollu, kienet l-appoġġ ta’ Putin għar-rinaxximent tal-Knisja Ortodossa Russa (ROC) bħala fattur fil-ħajja Russa. Ladarba miċħuda mir-reġim Sovjetiku bħala irrilevanti għall-ħajjiet tal-poplu Russu, ir-ROC ġiet stabbilita mill-ġdid bħala aspett fundamentali tal-istorja tar-Russja u s-sens ta’ nazzjonaliżmu. Iżda kien hemm żvolta. Minflok ma reġgħet ħadet ir-rwol tagħha li tippromwovi l-fidi Nisranija b’appoġġ għall-ideali tagħha, ir- ROC ħalliet lilha nnifisha ssir għodda politika li tappoġġja l-agħar atroċitajiet tar-reġim ta’ Putin u ssir dipendenza oħra tiegħu. Iż-żwieġ ta’ fidi profonda, sens ta’ nazzjonaliżmu u destin flimkien mal-ħolqien ta’ mexxej qawwi u tal-biża’ f’Putin ħoloq kult ieħor tal-personalità inkorporat fl-etos Russu. Retorika belliġeranti tqanqal in-narrattiva. Minkejja kemm id-destin kien żbaljat, l-intenzjoni tidher li hija dak li jimporta.

Wieħed mill-eżempji l-aktar flagranti tal-firxa tar-retorika li tappoġġja l-lingwaġġ tal-kultiżmu huwa l-promozzjoni reċenti tas-sataniżmu minn Dmitry Medvedev, il-viċi president attwali tal-Kunsill tas-Sigurtà tar-Russja u eks president tar-Russja (2008 – 2012). F'diskors reċenti, huwa jirreferi għall-"vizzjużi tad-droga Nazisti miġnuna" fl-Ukrajna u l-ħtieġa li "jitwaqqaf il-ħakkiem suprem tal-infern" li jimplika forsi r-rwol tal-Istati Uniti mal-alleati tal-Punent tagħha b'appoġġ għall-Ukrajna. Fi kliem sempliċi, hija battalja tat-tajjeb kontra l-ħażin u hemm enfasi fuq l-idea li r-reġim ta' Putin huwa l-uniku fornitur tal-verità u li kollox huwa "gideb ikkumplikat."

Mhijiex aktar ċara hawn it-twissija ta’ Voltaire li “dawk li jistgħu jġegħluk temmen assurditajiet jistgħu jġegħluk tagħmel atroċitajiet.” Jidher li nazzjon jista’ jiġi mġiegħel jikkommetti atroċitajiet ladarba jkun sar impenjat ma’ setta u jkun sar impenjat ma’ setta ladarba jkun beda jemmen fl-assurditajiet.

Sensazzjoni ta’ qtil immirata lejn rivali politiċi, ġurnalisti, attivisti, uffiċjali tal-gvern u oligarki li ddubitaw il-leġittimità ta’ Putin jew tar-reġim tiegħu ma rnexxilhiex isikket l-oppożizzjoni. Bl-istess miżura, madankollu, Putin irnexxielu joħloq u jżomm reġim awtoritarju bbażat fuq il-biża’ li jkompli jiddomina s-soċjetà Russa b’narrattiva li tinkorpora sens ta’ destin nazzjonali minkejja l-pedament tiegħu ta’ nuqqasijiet kriminali ovvji. Bħala tali, għal darb’oħra, mexxej paranojd stabbilixxa setta li tfittex li tipperpetwa l-idea li dan waħdu se jiżgura l-futur tal-pajjiż iżda xejn ma jista’ jkun aktar ’il bogħod mill-verità.

Drittijiet tal-awtur @Kost Elisevich, MD, PhD 2022. Id-drittijiet kollha riżervati. Kwalunkwe riproduzzjoni illegali ta' dan il-kontenut tirriżulta f'azzjoni legali immedjata.


2 ħsibijiet dwar “L-Evoluzzjoni tal-Kulta ta’ Putin”

Il-kummenti huma magħluqa.