Rússland, hið brotna

Samfélög raskast hvað mest þegar stjórnin hrynur í ofbeldisfullu valdaráni, byltingu eða beið ósigur í stríði. Stórveldi verða fórnarlömb hörmunga þegar þau klárast sú orka sem eitt sinn knúði kraft uppruna þeirra og mótaði samfélagsgerð þeirra. Það lúmska ferli sem virðist oft leiða til þessara afleiðinga má sjá þegar einræðisstjórnendur, með eigin hagsmuni að leiðarljósi, reyna að einoka völdin með því að neita borgurum um réttindi þeirra. Þeir gera það með því að grafa undan sjálfstæðum fjölmiðlum, beita stjórn á löggjafarvaldi sem ætlað er að þjóna fólkinu beint, fylla dómskerfið með dómurum sem eru meira í samræmi við markmið framkvæmdavaldsins en stjórnarskrárinnar og með því að efla öfluga yfirstétt auðmanna sem auðveldar nauðsynlega stjórn á samfélaginu. Eftir nokkurn tíma missa þjóðræknislög ákafa sinn gegn bakgrunni kúgunar, spillingar, rangra upplýsinga, gríðarlegs óhóflegs auðsmunar og hrörnandi félagslegs innviða. Fjárhagslegt hrun, efnahagsleg örvænting og misheppnuð stríðsátök munu flýta fyrir hnignuninni og skilja samfélagið eftir í leit að von um betri framtíð sem nú virðist utan seilingar. ... Meira Rússland, hið brotna

Öðruvísi stríð: Líkanagerð á niðurstöðum í ósamhverfu og óhefðbundnu stríði

Þrátt fyrir greinilega yfirburði í vopnabúnaði, skotfærum og hermannafjölda hafa þjóðir sem njóta stuðnings, oft, staðið langt undir væntingum þegar kemur að því að ná markmiðum sínum í stríði. Margir þættir geta skýrt þetta - landslag, starfsandi, flutningar, iðnaðargeta og fjármál, svo eitthvað sé nefnt sem Carl von Clausewitz vísaði til í áhrifamiklu verki sínu „Um stríð“, sem gefið var út árið 1832. Mikilvægara er að spálíkön um niðurstöður, sem aðallega byggjast á breytum sem dregnar eru af stríðsreynslu 19. og 20. aldar, virðast ófullnægjandi á 21. öldinni. Gamli sovéski stíll Rússa við að heyja stríð vakti fljótt alþjóðlega athygli á fyrstu stigum innrásar sinnar í Úkraínu þegar þeim mistókst að ná markmiði sínu um að ná Kænugarði og þeir neyddust til að hörfa inn í austurhluta landsins þar sem þeir hafa að mestu leyti staðið í stað næstu fjögur árin. Nokkur bakslög fylgdu í kjölfar hraðra nýjunga í viðnámsstefnu Úkraínu sem hafa ekki aðeins þróast á vígvellinum heldur einnig í viðleitni þeirra til að grafa undan rússneskum hagkerfi. ... Meira Öðruvísi stríð: Líkanagerð niðurstaðna í ósamhverfu og óhefðbundnu stríði

Þjóðernisóvild innan Rússneska sambandsríkisins gagnvart Kreml

„Munið orð mín: Rússland mun hverfa þegar úkraínska sólin rís“ – Djokhar Dudayev, byltingarleiðtogi og forseti Tsjetsjensku lýðveldisins Ítsjkeríu (1991-1996)

Djokhar Dudayev féll í apríl 1996 af rússneskri eldflaugarárás sem miðaði á dvalarstað hans. Fjórum mánuðum síðar lauk fyrsta Tsjetsjeníustríðið (1994–1996) með undirritun Khasavyurt-samkomulagsins, eftir að tsjetsjenskir ​​​​bardagamenn höfðu hrakið rússneska hermenn frá höfuðborg sinni, Grosní. Tsjetsjenía var fyrsta lýðveldið sem lenti í átökum við Kreml eftir að Sovétríkin leystust upp árið 1991. Tsjetsjenar neituðu að vera hluti af ríki sem hafði lengi kúgað þá. Undir stjórn bæði keisarans og Sovétríkjanna höfðu fjöldaflutningar og kúgun grafið undan heimalandi þeirra og þjóðernisvitund í von um að bæla niður endurvakningu allra þjóðernissinna. Árið 1999 braut grimm herferð, sem þáverandi forsætisráðherra, Vladimír Pútín, hleypti af stokkunum, vonum Tsjetsjena um fullveldi í seinna Tsjetsjeníustríðinu (1999-2009). Grosní var jafnað við jörðu með handahófskenndum loftárásum, eldflaugaárásum og stöðugu fallbyssusári um höfuðborgina, sem drap um 8.000 óbreytta borgara. Kosningabaráttan styrkti stöðu Pútíns í Moskvu og hjálpaði til við að tryggja honum uppgang með almennings til forsetaembættis sem í raun var óumdeilt. … Meiri þjóðernisóvild innan Rússneska sambandsríkisins gagnvart Kreml

Yfirlit yfir núverandi alþjóðlega og svæðisbundna þætti varðandi stríð Rússa í Úkraínu
II. hluti: Rússland og Evrópa

Rússland hefur lengi stundað rangfærsluherferð, afskipti stjórnvalda og kosninga og beinlínis skemmdarverk í Evrópu. Það hefur verið gert í tilraun til að veikja einbeitni og grafa undan varnarsamræmingu NATO. Vonbrigði í frammistöðu rússneska hersins á síðasta ári og ótryggt ástand efnahagslífsins munu líklega leggja meiri áherslu á nauðsyn þess að ná að minnsta kosti árangri með illgjörnum tilraunum sínum í Evrópu almennt. Það verður að gera það til að koma í veg fyrir að það verði fyrir því sem það skynjar sem enn meiri varnarleysi fyrir vesturhluta landsins. Mikið af þessu er frekar skynjun en veruleiki, en Rússland er enn sokkið í eigin áróðri um að Vesturlönd séu eilíf ógn við tilvist sína. Raunveruleikinn er í raun sá að stjórnin sjálf, frekar en þjóðin sem hún stjórnar, finnst hún ógnað og er tilbúin að grípa til þeirra aðgerða sem þarf til að varðveita sig, hverjar sem afleiðingarnar kunna að vera fyrir þjóð sína. ... Meira yfirlit yfir núverandi hnattræna og svæðisbundna þætti varðandi stríð Rússa í Úkraínu II. hluti: Rússland og Evrópa

Yfirlit yfir núverandi alþjóðlega og svæðisbundna þætti varðandi stríð Rússa í Úkraínu
1. hluti: Tvö stríð                  

Nýja stríðið í Persaflóa hefur breytt aðstæðum um allan heim og enn á ný leitt í ljós fyrirlitningu Vladímírs Pútíns á Bandaríkjunum. Aðrir atburðir sem hafa komið upp tengjast frekar stríði Pútíns í Úkraínu og afskiptum Rússa af víðtækari víddum Evrópu. Nýtt vor rennur upp á órólegri heimsálfu á ári sem mun reynast afgerandi fyrir öryggi hennar hvað varðar andlegt ástand Pútíns, þörf hans fyrir átök og eigin lifun. Örbreytandi landfræðileg pólitísk virkni er í gangi, sem rekja má til ófyrirsjáanleika stríðs Trumps við Íran og þörf Pútíns til að halda áfram stríði sínu í Úkraínu þar sem framtíð Rússlands virðist í hættu. Bæði stríðin eru valkvæð þótt annað hafi hingað til stöðugt sýnt sig vera vísvitandi glæpsamlegt í framkvæmd sinni með bæði loftárásum og árásum á jörðu niðri sem beinast að óbreyttum borgurum. ... Meira yfirlit yfir núverandi hnattræna og svæðisbundna þætti varðandi stríð Rússlands í Úkraínu 1. hluti: Tvö stríð                  

Vladímír Pútín og hæðin sem hann er dreginn til að deyja á

Er Vladímír Pútín fær um að sætta sig við vaxandi áhyggjur af stöðu mála í Rússlandi sem stríð hans í Úkraínu hefur valdið? Átökahneigð hans hefur ráðið ríkjum í stjórnmálum mestan hluta 25 ára hans við völd, allt frá stríðinu í Tsjetsjeníu (1999 – 2009), innrás í Georgíu (2008), Donbas-stríðið (2014 – 2022), sýrlenska borgarastyrjöldin (2015 – 2024) og innrásina í Úkraínu (2022 – nútíðin). Þessi stefna hefur viðhaldið útgáfu Pútíns af sögulegu rússnesku „sterka manninum“ sem stýra örlögum Rússlands, þar sem öryggi þjóðarinnar kemur á kostnað einstaklingsfrelsis. Í leiðinni hefur Pútín tryggt sér vald sem forfeður hans í keisaraveldinu höfðu áður en nú með þeim viðbótarkosti að innra öryggiskerfi sé mun fullkomnara. Vandamálið sem hann stendur frammi fyrir á þessari stundu er múrinn sem hann hefur rekist á bæði hernaðarlega og efnahagslega. Spurningin sem Rússar standa nú frammi fyrir hlýtur að snúast um hvort Pútín sé andlega fær um að sigrast á eigin göllum til að bjarga landinu frá tortímingu. … Meira um Vladímír Pútín og hæðin sem hann er dreginn að deyja á

Danshöfundur núverandi „friðarviðræðna“ Úkraínu, Rússlands og Bandaríkjanna

Önnur umferð þríhliða friðarviðræðna fór fram í Abú Dabí dagana 4. og 5. febrúar 2026, í kjölfar upphafsviðræðna sem áttu sér stað 23. og 24. janúar 2026. Stjórn Trump tilkynnti um vikulangt vopnahlé, undir forystu Bandaríkjanna, sem þyrmdi sérstaklega orkuinnviðum, þann 29. janúar og átti að taka gildi fyrir þessa aðra viðræðuumferð þegar vetrarhitastig hafði lækkað verulega. Túlkun Moskvu á vopnahléinu gaf því þó fjóra daga í mesta lagi og myndi aðeins ná til Kænugarðs, en Úkraína virtist vera skylt að taka tillit til alls Rússlands. Eins og venja er, skutu Rússar á loft yfir 450 drónum og meira en 70 eldflaugum, þar af 32 ballistískum eldflaugum, sem miðaðu sérstaklega á orkumannvirki á 27 stöðum í að minnsta kosti sex héruðum Úkraínu og trufluðu vatns-, raf- og hitakerfi. Meira en 1.170 íbúðabyggingar í Kænugarði einni misstu hita þegar hitastig utandyra hafði fallið niður í -20 gráður á Celsíus. Nóttina eftir varð svipuð árás sem skemmdi íbúðarhúsnæði og skóla og nokkur mannfall varð. Að þessar árásir markaði upphaf annarrar umferðar „friðarviðræðna“ ber vitni um vanvirðingu Vladímírs Pútíns gagnvart tilraunum til að finna lausn á stríði þar sem hann og samstarfsmenn hans í Kreml halda áfram að fremja stríðsglæpi sem samanlagt hafa leitt til ákalla um þjóðarmorð. … Meira Danshöfundur núverandi „friðarviðræðna“ Úkraínu, Rússlands og Bandaríkjanna

Þegar orðræðan hylur veruleika rússneska stríðsins, 
2. hluti: Óljós öryggisábyrgð „járnklæddrar“

Hugtakið „öryggisábyrgð“ færir með sér huggun sem aðrar þjóðir veita viðkvæmri þjóð tryggingu fyrir því að verulegt vald verði beitt gegn árásaraðila sem ógnar velferð hennar. Þegar viðkvæma þjóðin er ekki gerð að meðlimur í hópi eins og NATO, þar sem stofnskrá hennar skilgreinir sérstaklega skyldur allra aðildarríkja til að grípa inn í á væntanlegan hátt, verða slíkar „öryggisábyrgðir“ með tímanum umræðuefni, eða verra, óþægindaefni. ... Meira Þegar orðræða skyggir á raunveruleika stríðs Rússa II. hluti: Hin óljósa „járnklædda“ öryggisábyrgð

Kvíðinn vegna aðildar Úkraínu að NATO

Bæði Bandaríkin og NATO hafa sýnt mikla aðhaldssemi í stuðningi við Úkraínu gegn innrás Rússa með mjög mældri og stigvaxandi vopnaframleiðslu, en það hefur aðeins tekist að lengja átökin og halda áfram þjáningum óbreyttra borgara í Úkraínu. Ástæður fyrir þessu hafa verið ótti við stigmagnandi átök og sú skynjun að þeir yrðu dregnir inn í beina hernaðarþátttöku gegn Rússlandi í því sem myndi leiða til heimsstyrjaldar. Þessi áframhaldandi ótti við átök við Rússland meðal hinna ýmsu aðildarríkja NATO hefur ekki aðeins komið í veg fyrir samstöðu um inngöngu Úkraínu í NATO heldur einnig leyft Rússlandi að haga sér eins og óheiðarlegur aðili, fremja fjölmörg grimmdarverk í beinu andstöðu við alþjóðlegar viðmiðanir og afhjúpa veikleika Sameinuðu þjóðanna. ... Meira um kvíða vegna inngöngu Úkraínu í NATO

Rússland Pútíns – kúgun, grimmd, hryðjuverk og allt það

Gamalt Rússland dafnar hér og nú. Nokkrir óæskilegir eiginleikar fyrri alda einræðis eru hefðbundnir í nútíma Rússlandi. Kúgun á einræði keisaraveldisins með stofnanavæddri leynilögreglu varð útbreiddari í sovésku samfélagi 20. aldar. Hið síðarnefnda vék fyrir stalínískri hryðjuverkum sem sumir af verstu þáttunum endurspeglast í Rússlandi Vladímírs Pútíns á 21. öldinni. Og nú hefur rússnesk valdshyggja fundið nýja birtingarmynd í stjórn sem samanstendur af sjálfselskum, þrælsömum embættismönnum sem hafa hollustu við fasta harðstjóra sinn sem forgangsverkefni. ... Meira um Rússland Pútíns - Kúgun, grimmd, hryðjuverk og allt það