از مولداوی تا کریمه، آینده‌ای نامعلوم برای روسیه در پیش است

در امتداد سواحل اوکراین، مولداوی، همسایه غربی آن، و کریمه در شرق، وضعیت در حال تغییر است. این وضعیت، متجاوز بی‌خبر روسی را بیش از ملت‌هایی که مورد تهدید قرار داده است، تهدید می‌کند.

روسیه حملات هوایی به شهر ساحلی و بندری اصلی اوکراین، اودسا، را از دسامبر ۲۰۲۵ آغاز کرد و تا ۲۰۲۶ ادامه داد. این شهر ارزش استراتژیک است. ارتباطات ریلی آن نیز به نوبه خود در سطح ملی گسترش یافته است تا هم تمرکز کارآمد کالاها برای صادرات و هم توزیع سریع نیازهای وارداتی را فراهم کند. روسیه طبق معمول خود، را ویران کرده است که تاکنون منجر به بیش از ۶۰ تلفات شده است، به همراه قطعی‌های طولانی برق و قرار گرفتن در معرض سرمای شدید زمستان فعلی.

تخریب مسکونی در اودسا در اثر حمله پهپادی و موشکی روسیه. منبع عکس:
Stanislaw1999

جدا از تلاش برای تضعیف عزم اوکراین، روسیه قصد دارد با تخریب زیرساخت‌های بندری اودسا و تهدید کشتی‌های تجاری، اقتصاد اوکراین را نابود کند . این طرح شکست خواهد خورد زیرا هیچ نیروی زمینی یا دریایی عملیاتی نزدیکی برای انجام چنین کاری ندارد. علاوه بر این، در طول چهار سال گذشته، اوکراین با کمک غرب، با سازگاری خود برای بازسازی و از سرگیری موفقیت‌آمیز عملیات بخش عمده‌ای از زیرساخت‌های عملیاتی خود، انعطاف‌پذیری قابل توجهی نشان داده است. بنابراین، چرا روسیه در حالی که شاهد تلفات نظامی قابل توجهی در جبهه شرق اوکراین بوده و دستاوردهای ارضی ناچیزی داشته است، بودجه و ذخایر مالی خود را که به طور فزاینده‌ای محدود شده است، صرف اودسا می‌کند؟

دریای سیاه و اوکراین ساحلی که مولداوی را در غرب و روسیه را در شرق نشان می‌دهد. منبع نقشه:
پیتر هرمس فوریان

در مرز جنوب غربی اوکراین، کمی دورتر از دریای سیاه، مولداوی با منطقه اداری «جدایی‌طلب» طرفدار روسیه خود، ترانس‌نیستریا، قرار دارد که نوار باریکی از زمین در امتداد ساحل چپ رودخانه دنیستر است. این منطقه تقریباً ۱۶۰۰ مایل مربع مساحت دارد که در مقایسه با رود آیلند کمی بزرگتر است و حدود ۲۸۰ مایل از مرز ۷۶۰ مایلی مولداوی با اوکراین را تشکیل می‌دهد. این منطقه میزبان حضور نظامی با حدود ۱۰۰۰ سرباز یا بیشتر است که عمدتاً از سربازان محلی با زرادخانه تسلیحاتی قابل توجه دوران شوروی سابق تشکیل شده است. همچنین به عنوان یک پایگاه عملیاتی محلی برای سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) عمل می‌کند. وضعیت اقتصادی در اینجا، به عنوان یک منطقه محصور روسیه که به سختی یارانه دریافت می‌کند، به اندازه‌ای شکننده است که اگر حضور نظامی تو در تو روسیه در آن وجود نداشت، ادغام مجدد با مولداوی می‌توانست چشم‌انداز واقعی را ارائه دهد.

مولداوی با پایتختش، کیشیناو، و ترانسنیستریا که میزبان یک نیروی نظامی محلی روسیه و یک زرادخانه بزرگ دوران شوروی است. اعتبار: PeterHermesFurian

این حضور، مسئله‌ای را در مورد تهدید بالقوه‌ای که برای همسایه، اوکراین، و به طور خاص، اودسا، که تنها 25 مایل در شرق ترانسنیستریا قرار دارد، ایجاد می‌کند. مدتی است که روسیه به رهبری ولادیمیر پوتین سعی در تضعیف سیاست مولداوی داشته است، از جمله کودتایی که با استفاده از عوامل خارجی همسو برای سرنگونی دولت در سال 2023 انجام شد. روسیه این کار را نه تنها برای تضمین بیشتر حضور خود در اروپای شرقی، بلکه برای تقویت موقعیت خود در مرز غربی اوکراین انجام داده است.

علیرغم مداخلات مداوم روسیه، حزب حاکم طرفدار اروپا در مولداوی در انتخابات پارلمانی سپتامبر 2025 پیروز شد که بر تلاش‌های مداوم برای پیوستن مولداوی به اتحادیه اروپا (EU) تأکید دارد. بدتر از آن برای روسیه، بحث مداوم در مورد این است که آیا مولداوی باید پیوستن به همسایه رومانی را در نظر بگیرد یا خیر. این امر ظاهراً نه تنها عضویت در اتحادیه اروپا، بلکه چتر امنیتی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را نیز برای آن فراهم می‌کند.

این وضعیت تنها تلاش‌های کرملین را برای ارعاب مولداوی و حفظ نفوذ منطقه‌ای محدود خود در ترانسنیستریا تشدید کرده است. نگرانی‌هایی مطرح شده است که تصرف نظامی مولداوی یا فقط ترانسنیستریا توسط روسیه، می‌تواند با تهدید اودسا، اقتصاد اوکراین را خفه کند و شاید به جنگ پایان دهد. جنبه منفی چنین طرح بیش از حد بلندپروازانه‌ای می‌تواند منجر به بازسازی «عملیات نظامی ویژه» فاجعه‌بار روسیه در اوکراین اما در یک کشور دیگر شود. هدف، ایجاد یک کریدور هوایی ظاهراً از کریمه اشغالی به ترانسنیستریا به منظور انتقال نیرو و تسلیحات برای آغاز حمله به اودسا خواهد بود. با این حال، واقعیت، در شرایط فعلی، این است که چشم‌انداز چنین طرحی در مواجهه با آنچه در کریمه رخ داده است، تاریک به نظر می‌رسد.

فاصله بین ترانسنیستریا و استان خرسون که مستقیماً در شمال کریمه قرار دارد، حدود ۱۳۰ مایل است. روس‌ها بیشتر این استان را در شرق رودخانه دنیپر یا در مجموع حدود ۷۰٪ از خاک آن را اشغال کرده‌اند. پل‌های زمینی بسیار باریکی از آن به کریمه عبور می‌کنند که می‌توانند به راحتی توسط آتش توپخانه یا حملات پهپادی و موشکی هدف قرار گیرند تا حمل و نقل جاده‌ای و ریلی را نابود کنند. شبه جزیره کریمه شرقی‌ترین بخش خط ساحلی دریای سیاه اوکراین را تشکیل می‌دهد و حدود ۶۲۰ مایل از آن را تشکیل می‌دهد. بقیه خط ساحلی به سمت غرب حدود ۳۰۰ مایل دیگر امتداد دارد تا به مرز رومانی برسد.

نقشه استان خرسون و پل زمینی آن با کریمه. اوکراین کرانه غربی رودخانه دنیپر را کنترل می‌کند. منبع نقشه: Radzas2008

از میان تمام سرزمین‌هایی که در حال حاضر توسط نیروهای روسی در اوکراین اشغال شده است، کریمه همچنان دارایی ارزشمند ولادیمیر پوتین در تلاش مداوم او برای ادعای مالکیت کل اوکراین به عنوان میراث خود است. اشغال و الحاق شتاب‌زده کریمه در سال ۲۰۱۴، یک پایگاه نظامی استراتژیک عملیاتی با دسترسی به دریای مدیترانه را برای روسیه تضمین کرد تا اینکه اوکراین نابود کرد و باعث شد بقیه آن به بندر دریایی نووروسیسک در شرق دریای سیاه روسیه فرار کنند. در آنجا، همچنان هدف قرار می‌گیرد، البته از فاصله دورتر.

از آن زمان، اوکراین حمله‌ای روشمند به خود کریمه انجام داده و سیستم‌های دفاع هوایی، فرودگاه‌ها، تأسیسات نظامی، تأسیسات مهمات، انبارهای سوختو مراکز و همچنین در سرزمین‌های همسایه را هدف قرار داده است. این امر توانایی روسیه را برای دفاع از خود، چه در داخل کریمه و چه از طریق خاک روسیه در نزدیکی آن، کاهش داده است. در این شرایط، به نظر می‌رسد ارتباطات از طریق راه‌آهن از طریق مسیر زمینی از طریق اوکراین اشغالی و از طریق پل کرچ از سرزمین اصلی روسیه، به طور فزاینده‌ای در برابر حملات آسیب‌پذیر است و ده‌ها هزار پرسنل نظامی و غیرنظامی روسی را در شبه‌جزیره‌ای به دام انداخته است که می‌تواند به دلیل کمبود تدارکات کافی، عملاً خفه شود.

نقشه کریمه که ارتباطات جاده‌ای و ریلی با استان خرسون در شمال و با روسیه از طریق پل کرچ در شرق را نشان می‌دهد. منبع نقشه: ماکسیمیلیان دوربکر (چوموا)

با تغییر اوضاع در مولداوی و اوکراین و با توجه به اینکه روسیه همچنان بار جنگ داخلی خود را سنگین‌تر احساس می‌کند، ممکن است برنامه‌های امپریالیستی آن کنار گذاشته شود، زیرا جاه‌طلبی‌هایش در مه ماجراجویی‌اش در بسیاری از نقاط خنثی می‌شود. مولداوی به زودی رسماً خود را از اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) به رهبری روسیه که در سال ۱۹۹۱ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شد، خارج خواهد کرد. در آن زمان، این تلاشی ناامیدانه برای حفظ کنترل بر برخی از حوزه نفوذ روسیه در خارج از کشور بود. اکنون به دلیل کاهش نفوذ ارضی کرملین، برای حفظ انسجام بین ۹ کشور عضو باقی‌مانده خود تلاش می‌کند . گرجستان در سال ۲۰۰۹ پس از حمله روسیه به خاک این کشور در سال ۲۰۰۸ از این اتحادیه خارج شد، در حالی که اوکراین هرگز عضویت خود را تصویب نکرد و در سال ۲۰۱۸ پس از حمله روسیه به کریمه در سال ۲۰۱۴ از آن خارج شد.

در حالی که روندهای فعلی ممکن است به زودی شاهد صعود مولداوی و اوکراین به اتحادیه اروپا ، فروپاشی اشغال کریمه توسط روسیه و فروپاشی جبهه روسیه در شرق اوکراین باشند، ممکن است یک قوی سیاه در جای دیگری روشن شود که سرانجام می‌تواند عشق کرملین به خودش را از بین ببرد. جهان شاهد شکست حمایت روسیه با واکنش‌های خاموش آن به سقوط رژیم اسد در سوریه، از دست دادن قره باغ کوهستانی توسط ارمنستان به آذربایجان، نابودی سیستم دفاع هوایی ایران و ربودن فرانسیسکو مادورو از ونزوئلا به همراه مصادره صنعت نفت آن بوده است. باید به کشورهایی که به دنبال امنیت از طریق اتحاد با رژیم رو به زوال روسیه هستند، مکث کرد و به جای دیگری نگاه کرد. حتی ممکن است به کرملین اطلاع دهد که آینده‌اش در این جنگ طولانی مورد سوال است زیرا اتحادیه اروپا و سایر نقاط جهان - ژاپن ، استرالیا ، کانادا و غیره - حمایت خود را افزایش می‌دهند در حالی که چشم‌اندازهای مالی خودش در حال سقوط آزاد است.

حق نشر متعلق به @Kost Elisevich, MD, PhD 2026 است. تمامی حقوق محفوظ است. هرگونه کپی‌برداری غیرقانونی از این محتوا منجر به اقدام قانونی فوری خواهد شد.