Αν υπάρχει μια αλήθεια που πρέπει να μάθουμε από την ιστορία των παγκόσμιων συγκρούσεων, αυτή πρέπει να είναι ότι ο κατευνασμός σπάνια φέρνει διαρκή ειρήνη όταν θεωρείται ότι οδηγεί κατά προτίμηση σε παραχωρήσεις προς τον επιτιθέμενο. Τα παράπονα για ρεβανσισμό αναδύονται και κακοφορμίζουν για γενιές και οι πληγές δεν συγχωρούνται. Ακόμα χειρότερα, ο επιτιθέμενος παραμένει ανικανοποίητος όταν ο αρχικός στόχος δεν έχει επιτευχθεί. Αυτό ήταν το μάθημα του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου και αυτό που οι περισσότεροι φαίνεται να έχουν την πρόθεση να ξεχάσουν, ιδιαίτερα εκείνοι που είναι ανόητα πεπεισμένοι ότι με κάποιο τρόπο θα απομονωθούν από το κακό ή εκείνοι που απλώς θέλουν να συνεχίσουν την επιχείρηση του να βγάζουν χρήματα υπό πιο ελεγχόμενες συνθήκες. Η αποτυχία να αντιμετωπίσουμε τη σκληρή πραγματικότητα του τερματισμού ενός πολέμου σταματώντας μια απροκάλυπτη επιθετικότητα εν τη γενέσει της, προκαλεί ένα μέλλον υποτροπής που θα διαπραχθεί από τον ίδιο επιτιθέμενο ή απλώς από κάποιον άλλο του ίδιου είδους. Η Ρωσία πρέπει να αναγκαστεί να αποσυρθεί από την Ουκρανία και να εγκαταλείψει την γελοία ιδέα ότι θα ανταμειφθεί για την εισβολή σε μια κυρίαρχη χώρα, συγκεκριμένα με τη διατήρηση των σημερινών μερικώς κατεχόμενων εδαφών, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας. Επιπλέον, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οποιεσδήποτε άλλες ιδέες για να γίνει το ίδιο αλλού στην Ευρώπη θα εγγυώνταν μόνο την καταστροφή της Ρωσίας.
Το δίλημμα της Ρωσίας.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει θέσει τον εαυτό του σε μια ολοένα και πιο επισφαλή κατάσταση με τον πόλεμό του στην Ουκρανία, σε σημείο που πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να τον διαιωνίσει με μια επίθεση σε οποιοδήποτε από τα ανατολικά έθνη της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια. Η πλέον φαινομενικά μη αναστρέψιμη πολεμική οικονομία, στην οποία το 40% των συνολικών ομοσπονδιακών δαπανών της επιβαρύνεται με στρατιωτικές ανάγκες, έχει αφήσει τα εσωτερικά της προβλήματα σε μεγάλο βαθμό χωρίς επίβλεψη. Είναι αξιοσημείωτο ότι βρίσκεται σε πολύ χειρότερη κατάσταση για να αντιμετωπίσει τα αυξανόμενα ζητήματα στο εσωτερικό μέτωπο από ό,τι ήταν πριν από τον πόλεμο και η οποία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη με την πάροδο του χρόνου. Απλώς δεν θα έχει τα χρήματα.

Μια σειρά από απρόβλεπτες συνέπειες του πολέμου του Πούτιν περιπλέκουν τώρα τη ρωσική κοινωνία. Η Ρωσία βρισκόταν σε δημογραφική παρακμή πριν από τον πόλεμό της, αλλά από το 2022, εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσοι έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί σοβαρά ή έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Από το 2023, το ποσοστό γονιμότητας έχει επίσης μειωθεί κατά περίπου 20% σε σχέση με το 2015, πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης. Πολλά αποδίδονται στην ψυχολογική επίδραση που προκαλεί στη ρωσική κοινωνία η κυβερνητική καταστολή, η κατάσταση του πολέμου και η επακόλουθη οικονομία. Ο Πούτιν δημιούργησε μια κοινωνία μέσα στην οποία οι Ρωσίδες δεν μπορούν και δεν θα εξετάσουν το ενδεχόμενο ανατροφής παιδιών. Προστέθηκε στη μάστιγα της ενδοοικογενειακής βίας που είναι εγγενής στη ρωσική κοινωνία, η διασυνοριακή βία που επηρεάζει τους Ρώσους πολίτες και το στρατιωτικό προσωπικό άρχισε να κλιμακώνεται το 2023 και συνέπεσε με την εσωτερική αντιπολίτευση που οδήγησε σε επιθέσεις τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές υποδομές.
Μέχρι σήμερα, περίπου 15.000 κατάδικοι που έχουν αποφυλακιστεί από ρωσικές φυλακές περιφέρονται τώρα στους δρόμους των πόλεων και των χωριών μετά την εκπλήρωση της απαιτούμενης στρατιωτικής τους αποστολής στην Ουκρανία. Από τους εκτιμώμενους περισσότερους από 700.000 Ρώσους θύματα, έως και 300.000 μόνιμα ανάπηροι στρατιώτες εξακολουθούν να χρειάζονται μακροχρόνια υποστήριξη στο πλαίσιο ενός κακοδιαχειριζόμενου εθνικού υγείας και πρόνοιας . Η οικονομική αποζημίωση για τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό οικογενειών όσων σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν συνεχίζει να κλιμακώνεται, αντιπροσωπεύοντας ήδη το 6% του προϋπολογισμού της Ρωσίας για το 2024.Αρκετοί παραμένουν πλέον απλήρωτοι λόγω διοικητικών καθυστερήσεων. Ακόμα χειρότερα, ο στρατός δεν μπορεί ή δεν ανακτά τους νεκρούς πολέμου και επικαλείται αβεβαιότητα για τον θάνατό τους για να αποφύγει την πληρωμή.
Επιπλέον, στις οικονομικές της ανησυχίες, η Ρωσία ενδέχεται να δει τα ξένα περιουσιακά της στοιχεία να κατάσχονται και να χρησιμοποιούνται, με τη σειρά τους, για την αγορά στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Οι αποζημιώσεις για ζημιές σε ουκρανικές πολιτικές υποδομές που υπέστησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου παραμένουν μια άλλη πιθανή εφαρμογή τέτοιων κεφαλαίων. Η ρωσική βαριά βιομηχανία υποκύπτει στις πιέσεις των διεθνών κυρώσεων, στη μείωση των επενδύσεων, στο αυξημένο κόστος παραγωγής, στον αυξανόμενο πληθωρισμό και στη μείωση του εργατικού δυναμικού που είτε έχει στρατολογηθεί από τον στρατό είτε έχει εκτραπεί στη βιομηχανία όπλων. Μια παρόμοια περίσταση έχει επηρεάσει τη γεωργική βιομηχανία της Ρωσίας, με πτώση 33% στην αγορά σχετικών μηχανημάτων, κυρίως λόγω των υψηλών επιτοκίων, ενώ τα τρέχοντα γεωργικά μηχανήματα έχουν καταστεί απαρχαιωμένα.
Ο ίδιος ο Πούτιν και το καθεστώς του κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου από το διεθνές δικαστήριο, ενώ οι εγχώριες εγκληματικές δραστηριότητες παραμένουν ανεξέλεγκτες με διαφθορά και τροφοδοτούνται περαιτέρω από τον πόλεμο. Ένα δικαστικό σύστημα που έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από διεφθαρμένη επιρροή θεωρείται ανίκανο να αποδώσει επαρκή δικαιοσύνη σε ένα περιβάλλον που στερείται διαφάνειας και λογοδοσίας . Ως εκ τούτου, οι ανεπάρκειες στη διαδικασία και τον έλεγχο θα συνεχίσουν να μαστίζουν το έθνος στο άμεσο μέλλον.
Από στρατιωτικής άποψης, τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ διαθέτουν συλλογικά περισσότερες από 100 άρτια εξοπλισμένες ταξιαρχίες σε σύγκριση με τα περίπου 90 τακτικά συντάγματα της Ρωσίας. Το μέσο ρωσικό σύνταγμα θεωρούνταν κάποτε ισοδύναμο σε μέγεθος με μια ευρωπαϊκή ταξιαρχία, αλλά είναι πιθανό τώρα να έχει εξαντληθεί λόγω της στρατιωτικής φθοράς στην Ουκρανία. Υπό το φως της τρέχουσας εμπειρίας που αναφέρεται στο πεδίο της μάχης, οι ρωσικές μονάδες φαίνονται επίσης ανεπαρκώς εφοδιασμένες, υποεκπαιδευμένεςκαι με κακή ηγεσία. Η απώλεια ρωσικού οπλισμού στον χερσαίο πόλεμό της ήταν επίσης συγκλονιστική, με συντηρητικές εκτιμήσεις για περισσότερα από 14.000 άρματα μάχης, ΤΟΜΑ και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Οι συνδυασμένες δυνάμεις των πέντε μεγαλύτερων εθνικών ενόπλων δυνάμεων της Ευρώπης, εξαιρουμένης της Ουκρανίας, περιλαμβάνουν σχεδόν ένα εκατομμύριο μαχητές και συλλογικά φαίνονται πολύ καλύτερα εκπαιδευμένοι με μια ικανή δομή διοίκησης ικανή να ξεπεράσει τις χερσαίες δυνάμεις της Ρωσίας. Κατά τα άλλα, η Ρωσία του Πούτιν έχει χάσει τουλάχιστον το ένα τρίτο του στόλου της στη Μαύρη Θάλασσα, που ανέρχεται σε περισσότερα από 26 σκάφη , και η αεροπορία της έχει μειωθεί σημαντικά από τα επιθετικά ελικόπτερα, τα μαχητικά αεροσκάφη, τα στρατηγικά βομβαρδιστικά και τα αεροσκάφη επιτήρησης.
Ωστόσο, ο Πούτιν παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει τον πόλεμό του όπως πάντα, παρά τις στρατιωτικές απώλειες που πλησιάζουν τώρα το ένα εκατομμύριο, όταν βλέπει ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει προβλέψιμα παραχωρήσει εδαφικά δικαιώματα μέσω κατάκτησης στην εγκληματική επιχείρηση του Πούτιν. Ένας Συνασπισμός των Προθύμων με επικεφαλής τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) συγκέντρωσε 31 έθνη για να ενισχύσει την υποστήριξη της ουκρανικής κυριαρχίας, να εξασφαλίσει μια 30ήμερη κατάπαυση του πυρός, να εγκαθιδρύσει μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και να παρατάξει μια ειρηνευτική δύναμη για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση. Η προσπάθεια απέτυχε, καθώς ο Πούτιν δεν ήθελε τίποτα από αυτά.
Η έλλειψη αποφασιστικότητας της Αμερικής
Καθώς οι ΗΠΑ υποχωρούν από τις προηγούμενες δεσμεύσεις τους για στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, δεν υπάρχει λόγος αμφιβολίας στο μυαλό του Πούτιν ότι περισσότερα είναι διαθέσιμα για να ληφθούν, εάν ο χρόνος το επιτρέπει. Μια ρωσική εαρινή επίθεση που απειλεί τα βορειοανατολικά της Ουκρανίας έχει ξεκινήσει, ενώ η κατάσταση στα ανατολικά και εντός της Κριμαίας παραμένει ασταθής. Η οικονομική κατάσταση, ωστόσο, μπορεί κάλλιστα να είναι ο περιοριστικός παράγοντας του. Εναπόκειται στην Ευρώπη και σε άλλους πιο αφοσιωμένους παγκόσμιους εταίρους να αναλάβουν το έργο της υποστήριξης της Ουκρανίας με τη φθίνουσα συμμετοχή των ΗΠΑ. Θα είναι θέμα επιβίωσης της οικονομίας της Ρωσίας καθώς η παρακμή της συνεχίζεται και οι ενδείξεις προβλέπουν ύφεση το 2025.
Πολύ πριν ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, υπήρχαν αρκετές προειδοποιήσεις ότι η κυβέρνησή του θα έτεινε να ευνοήσει την υπόθεση της Ρωσίας για τον πόλεμό της στην Ουκρανία, όσο απίθανη κι αν ήταν η δικαιολογία. Κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Κριμαία, ο Τραμπ μείωσε με αργούς ρυθμούς τις κυρώσεις του Κογκρέσου κατά των υπηρεσιών άμυνας και πληροφοριών της χώρας. Πιο πρόσφατα, στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Φεβρουάριο του 2025, οι ΗΠΑ τάχθηκαν στο πλευρό αυταρχικών καθεστώτων, της Βόρειας Κορέας και της Λευκορωσίας, αντιτιθέμενες τόσο σε ένα ψήφισμα που καταδίκαζε τον πόλεμο της Ρωσίας όσο και στην υποστήριξη της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Πιο πρόσφατα, στάθηκε εμπόδιο στην προσπάθεια της G7 να αυστηροποιήσει το ανώτατο όριο τιμών για το εξαγόμενο ρωσικό πετρέλαιο.

Η κλοουνίστικη ερμηνεία του Στίβεν Γουίτκοφ, του Ειδικού Απεσταλμένου του Τραμπ στη Ρωσία, ενθάρρυνε μόνο τον Πούτιν να παίξει αυτό το θέατρο, συνεχίζοντας παράλληλα τον πόλεμό του αδιάκοπα και χλευάζοντας τη διαδικασία. Δίνοντας υπόβαθρο σε αυτή την επίδειξη, η Βουλή των Αντιπροσώπων, υπό την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, το 2024, σκόπιμα αδιέξοδο έθεσε σε κίνηση το Κογκρέσο, γεγονός που προκάλεσε σημαντική καθυστέρηση στην παράδοση οπλισμού στην Ουκρανία, ενώ η ίδια η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε από την αρχή του πολέμου παράσχει σταδιακή υποστήριξη με ρυθμό που φαινόταν πάντα πολύ αργά για να κάνει το μεγαλύτερο καλό στρατιωτικά.
Με τη συνεχιζόμενη αδιαλλαξία του Πούτιν όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός, υπήρξε κάποια πρόσφατη κίνηση από τις ΗΠΑ προς την παροχή στην Ουκρανία πωλήσεων όπλων αξίας περίπου 50 εκατομμυρίων δολαρίων. Δόθηκε επίσης έγκριση για την παροχή ενός πακέτου υποστήριξης για τη λειτουργία μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Ουκρανία και για τη μεταφορά 125 πυραύλων πυροβολικού μεγάλου βεληνεκούς και 100 πυραύλων αεράμυνας Patriot από τη Γερμανία στην Ουκρανία. Δεν είναι όλα τα νέα με την κυβέρνηση Τραμπ θετικά, ωστόσο, ιδιαίτερα με την πρόσφατη επιλογή της να εκτρέψει 20.000 πυραύλους κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που υποσχέθηκε στην Ουκρανία η κυβέρνηση Μπάιντεν αντί να τους εκτρέψει στη Μέση Ανατολή. Η κίνηση αυτή λαμβάνει χώρα σε μια εποχή που η Ρωσία έχει προβεί σε παρατεταμένο αεροπορικό βομβαρδισμό, κυρίως με μη επανδρωμένα αεροσκάφη , των μεγάλων πόλεων της Ουκρανίας, σκοτώνοντας αμάχους και καταστρέφοντας κατοικίες και ιατρικές εγκαταστάσεις. Η αντιδραστική και απρόβλεπτη φύση της υποστήριξης των ΗΠΑ δεν υπόσχεται το είδος της προληπτικής παρέμβασης που απαιτείται για να στηριχθούν οι στρατιωτικές προσπάθειες της Ουκρανίας και να αναγκαστεί ο Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο.
Οι Αμυντικές Δαπάνες της Ευρώπης
Σε αυτό το μικτό υπόβαθρο αμερικανικής αναποφασιστικότητας και χαμηλής απόδοσης, δεν ήταν ήδη σαφές στους Ευρωπαίους ηγέτες ότι απαιτούνταν σημαντική κλιμάκωση της προσπάθειας για την ενίσχυση της κοινής τους άμυνας και την ανάληψη αποφασιστικής δράσης κατά των εκτεταμένων ρωσικών παρεμβάσεων στις εσωτερικές τους υποθέσεις; Επιπλέον, με την Ουκρανία να εμπλέκεται πλήρως στην άμεση αντιμετώπιση της Ρωσίας, δεν ήταν προτεραιότητα να διασφαλιστεί ότι είχε τους πόρους που χρειαζόταν όχι μόνο για να εκδιώξει τον εχθρό από το έδαφός της, αλλά και για να αποδυναμώσει σοβαρά τη στρατιωτική της ικανότητα πριν απειλήσει την υπόλοιπη Ευρώπη; Παρόλο που τα συμφέροντα που αποκτήθηκαν μέσω ρωσικών ξένων περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Ευρώπη έχουν χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη της Ουκρανίας, γιατί δεν κατάσχονται τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία; Μήπως ασχολούμαστε περισσότερο με το νομικό πλαίσιο που περιβάλλει τα οικονομικά περιουσιακά στοιχεία ενός εγκληματία παρά με την ευημερία της ανθρωπότητας;
Αυτές οι επικρίσεις έρχονται με την κατανόηση ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές, πολιτικές και οικονομικές, μεταξύ των ευρωπαϊκών εθνών που, κατά καιρούς, εμποδίζουν την έγκαιρη συναίνεση σε θέματα όπως η ασφάλεια και η άμυνα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) με τα 27 κράτη μέλη της, υπό την ηγεσία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαθέτει Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) με επικεφαλής την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας, για την αντιμετώπιση της άμυνας και της διαχείρισης κρίσεων. Δεν διαθέτει μόνιμη ενιαία στρατιωτική δομή και εξαρτάται εν μέρει από τη Συμμαχική Διοίκηση Επιχειρήσεων (ACO) του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) για αποστολές. Μπορεί, ωστόσο, να βασιστεί στις εθνικές ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών της για τη διαχείριση συγκρούσεων και την ανάληψη ειρηνευτικών αποστολών, όπως στην περίπτωση της συνεχιζόμενης, υποστηριζόμενης από τη Ρωσία, αυτονομιστικής δραστηριότητας στη Βοσνία.

Ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (ΕΤΑ) εισήγαγε στον προϋπολογισμό της ΕΕ το 2021 δαπάνες για την ασφάλεια και την άμυνα, εστιάζοντας στις βιομηχανικές δυνατότητες και τον εξοπλισμό. Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027 τον Φεβρουάριο του 2024 ανήλθε σε 18,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Μια προσπάθεια της ΕΕ να ξεπεράσει την αντιληπτή απόσυρση της υποστήριξης των ΗΠΑ έχει πλέον επικεντρωθεί στην άντληση άνω των 900 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ασφάλεια και την άμυνα συνολικά. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, περιλαμβάνει περίπου 170 δισεκατομμύρια δολάρια σε δάνεια προς τα κράτη μέλη για την υποστήριξη κοινών στρατιωτικών προμηθειών και τη χρηματοδότηση αμυντικών πρωτοβουλιών. Επιτεύχθηκε ευρεία συναίνεση για αυτό το εγχείρημα με την υποστήριξη 26 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν απείχε.
Από την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022, η Ευρώπη έχει διαθέσει 138 δισεκατομμύρια δολάρια στην Ουκρανία, 23 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από τις ΗΠΑ. Για το 2025, η ΕΕ έχει δεσμεύσει πάνω από 26 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια, με πιθανό προβλεπόμενο διπλασιασμό αυτής της προσπάθειας σε επιπλέον 40 δισεκατομμύρια δολάρια, ανάλογα με τις ανάγκες κατά τη διάρκεια του έτους. Η τελευταία στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ (500 εκατομμύρια δολάρια) προς την Ουκρανία στις αρχές Ιανουαρίου 2025, υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν, περιελάμβανε αεράμυνα, πυραύλους αέρος-εδάφους και εξοπλισμό για μαχητικά αεροσκάφη F-16. Ταυτόχρονα, πολλά ευρωπαϊκά έθνη - η Σουηδία, η Δανία, η Νορβηγία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο - παρενέβησαν ανακοινώνοντας νέα πακέτα βοήθειας συνολικά ύψους άνω των 3,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που χορήγησε το πρώτο της δάνειο ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Αποστολή Στρατιωτικής Βοήθειας της ΕΕ έχει εκπαιδεύσει περισσότερους από 75.000 Ουκρανούς στρατιώτες μέχρι σήμερα τα τελευταία χρόνια. Για να συμπληρωθεί η ανάγκη για πυρομαχικά στην τρέχουσα κατάσταση στο πεδίο της μάχης, αναλήφθηκε δέσμευση για την προμήθεια πάνω από 1,35 εκατομμυρίων φυσιγγίων πυροβολικού το 2025, με επιπλέον 676 εκατομμύρια δολάρια να δαπανηθούν για πυροβόλα. Σε αυτή την τελευταία διάταξη προστίθεται ένα γαλλικό σχέδιο για τη διάθεση κερδών από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη συντήρηση των αρκετών οβιδοβόλων Caesar 155 mm που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία στην Ουκρανία από το 2022. Αυτό ενισχύεται από μια πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Ουκρανίας και της ΕΕ για τη σύνδεση των εταιρειών της με τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Βιομηχανιών Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Άμυνας, επιτρέποντας το είδος της ολοκλήρωσης που διευκολύνει την προσφορά και τη ζήτηση.

Ευρωπαϊκοί Συνασπισμοί
Παρόλο που η ιστορικά ισχυρή συνεργασία μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ έχει προβλέψει την κυβερνοάμυνα, τη θαλάσσια ασφάλεια και τη διαχείριση κρίσεων, ο τρέχων πόλεμος με τη Ρωσία παρουσιάζει διαφορετικό μέγεθος προβλήματος. Το ΝΑΤΟ, υπό την κυριαρχία των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν, συμπεριφέρθηκε δειλά ως απάντηση στην επιθετικότητα της Ρωσίας, σύμφωνα με την πολιτική των ΗΠΑ εκείνη την εποχή, ενώ με την κυβέρνηση Τραμπ μαστίζεται από αβεβαιότητα που συνδέεται με την ιδιαίτερη συναίνεση του Τραμπ στις επιθυμίες του Πούτιν. Η ανάγκη για αυτόνομη ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια έχει καταστεί επομένως προτεραιότητα, ιδίως με το είδος της αντιπάθειας προς το ΝΑΤΟ από την κυβέρνηση Τραμπ. Ενώ μια ενιαία προσέγγιση από την ΕΕ και άλλα έθνη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία σε κοντινή απόσταση θα φαινόταν η προφανής πορεία, η κινητοποίηση της συναίνεσης απαιτεί χρόνο που δεν είναι πλέον διαθέσιμος όταν η ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ γίνεται ξαφνικά προτεραιότητα ενόψει της απειλής της Ρωσίας.
Ομάδα των Πέντε
Ως αποτέλεσμα, έχουν δημιουργηθεί μικρότεροι συνασπισμοί ομοϊδεατών κυβερνήσεων για να αντιμετωπίσουν την επικείμενη απειλή. Μια συνάντηση , αποτελούμενη από τις χώρες με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες στην Ευρώπη, συγκέντρωσε τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο τον Νοέμβριο του 2024 σε μια συντονισμένη προσπάθεια ενίσχυσης και επιτάχυνσης της βοήθειας προς την Ουκρανία. Κάθε μία από αυτές κατά τα άλλα πραγματοποιούσε σημαντικές επενδύσεις στο αντίστοιχο αμυντικό της περιβάλλον. Είναι πιθανό να αποτελέσουν τον πυρήνα της συντονισμένης αντίστασης κατά της Ρωσίας, ελλείψει αποτελεσματικής παρέμβασης των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
Η Γερμανία δημιούργησε ένα ταμείο υποδομών άμυνας και ασφάλειας. Οι συνολικές στρατιωτικές δαπάνες για το 2024 ανήλθαν σε 88,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2025 θα ανέλθουν στο 1,9% του ΑΕΠ της, σημειώνοντας αύξηση 28% από το 2023. Παραγγελία ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων δόθηκε για 50 οχήματα μάχης πεζικού (ΤΟΜΑ) Puma το 2023 και σχέδια για την απόκτηση επιπλέον 105 αρμάτων μάχης Leopard 2A8 το 2024. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Γερμανίας να αγοράσει 35 αεροσκάφη F-35A, το αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς stealth, με τις παραδόσεις να αναμένεται να ξεκινήσουν το 2026.
Η Rheinmetall AG, ένας από τους κορυφαίους κατασκευαστές αμυντικού εξοπλισμού στην Ευρώπη και βασικός προμηθευτής πυροβολικού για το ΝΑΤΟ, θα αυξήσει την ετήσια παραγωγή βλημάτων πυροβολικού σε 350.000 φυσίγγια. Απέκτησε την ισπανική αμυντική εταιρεία Expal Systems το 2023 με αναμενόμενη ετήσια παραγωγή 450.000 φυσιγγίων. Πρόσθετες εγκαταστάσεις παραγωγής στη Γερμανία, καθώς και στη Λιθουανία, τη Λετονία, την Εσθονία, τη Δανία και την Ουκρανία, θα συμβάλουν στην αδιάλειπτη προμήθεια πυρομαχικών για την αντιμετώπιση όχι μόνο του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και οποιασδήποτε απειλής πέραν αυτού. Η Γερμανία και η Ουκρανία υπέγραψαν πρόσφατα συμφωνία 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων , η οποία περιλαμβάνει γερμανική χρηματοδότηση για την παραγωγή όπλων μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία, καθώς και νέες συμβάσεις για συστήματα αεράμυνας, πυρομαχικά, logistics και δορυφορικές επικοινωνίες.
Η Πολωνία έχει εισαγάγει εθελοντική στρατιωτική εκπαίδευση για όλους τους άνδρες και επεκτείνει τον στρατό της σε 300.000 άτομα. Το 2024, οι αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν στο 4,12% του ΑΕΠ, με μια πρόβλεψη για το 2025 να δείχνει περαιτέρω αύξηση στο 4,7%. Δόθηκε παραγγελία για 180 νοτιοκορεατικά άρματα μάχης K2 και 366 άρματα μάχης Abrams, τα οποία θα συμπληρώσουν τα 247 γερμανικά άρματα μάχης Leopard 2 που βρίσκονται σε λειτουργία και τα οποία έχουν επίσης προγραμματιστεί να εκσυγχρονιστούν έως το 2027.Έχουν ξεκινήσει αναβαθμίσεις για τα ΤΟΜΑ Borsuk και Rosomak με μια συμφωνία-πλαίσιο για 1.014 μονάδες. Για τον εκσυγχρονισμό του πυροβολικού της, η Πολωνία έχει παραγγείλει 218 αυτοκινούμενα οβιδοβόλα (SPH) K0A1 155 mm από τη Νότια Κορέα και επιπλέον 170 Krab SPH που παράγονται από την πολωνική αμυντική εταιρεία Huta Stalowa Wola (HSW).
Πάνω από 22 δισεκατομμύρια δολάρια δεσμεύτηκαν για στρατιωτικά αεροσκάφη και συνοδευτικά πυρομαχικά, ειδικά για αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα Apache, F-16V και κυρίως 32 μαχητικά αεροσκάφη F-35A. Επιπλέον 48 ελαφρά μαχητικά αεροσκάφη FA-50 έχουν αποκτηθεί από την Korea Aerospace Industries (KAI). Τα σύνορα της Πολωνίας με τη Λευκορωσία και το Καλίνινγκραντ ενισχύονται με ναρκοπέδια, αντιαρματικά εμπόδια και εξελιγμένα συστήματα επιτήρησης σε μήκος περίπου 435 μιλίων με κόστος 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Όλα αυτά για να αποτραπεί μια πιθανή επίθεση ρωσικών δυνάμεων από τα βόρεια και τα ανατολικά.

Στη Γαλλία, ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν άνοιξε τη συζήτηση σχετικά με την κοινή χρήση της πυρηνικής ομπρέλας του έθνους του με την Ευρώπη, εκτός από την επιτάχυνση της επαναβιομηχάνισης για την υποστήριξη του στρατού σε όλες τις περιοχές. Ο αμυντικός προϋπολογισμός έχει αυξηθεί σε πάνω από 57 δισεκατομμύρια δολάρια και θα συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα πέντε χρόνια. Η εταιρεία αμυντικής βιομηχανίας Eurenco άνοιξε ένα νέο εργοστάσιο στο Μπερζεράκ στη νοτιοδυτική Γαλλία και θα παράγει σχεδόν 2.000 τόνους πυρίτιδας ετησίως, κυρίως για χρήση στο πυροβολικό. Παράλληλα, η εταιρεία πυρομαχικών Europlasma απέκτησε πρόσφατα ένα χυτήριο στη Βρετάνη για να μετατρέψει την παραγωγή ανταλλακτικών αυτοκινήτων σε ημερήσια παραγωγή 24.000 μεταλλικών περιβλημάτων για βλήματα πυροβολικού. Ο γαλλικός στρατός υπέβαλε πρόσφατα παραγγελία 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Dassault Aviation για 42 ακόμη μαχητικά αεροσκάφη Rafale και ζήτησε 109 οβιδοβόλα Caesar με κόστος 378 εκατομμύρια δολάρια από την θυγατρική της KNDS, Nexter, η οποία στοχεύει στην παραγωγή 12 οβιδοβόλων ανά μήνα το 2025. Το δημοφιλές οβιδοβόλο Caesar έχει αναπτυχθεί στη Λιθουανία και την Ουκρανία, όπου έχουν προγραμματιστεί επιπλέον 144 μονάδες για παράδοση το 2025.
Το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) ανακοίνωσε σημαντικές επενδύσεις για την αναβάθμιση του στρατού του, συμμετέχοντας στην πρωτοβουλία της ΕΕ για το αμυντικό ταμείο. Η μεγαλύτερη αμυντική βιομηχανία, η British Aerospace (BAE) Systems, αύξησε την παραγωγική ικανότητα πυρομαχικών και σχεδιάζει να αυξήσει την παραγωγή των βλημάτων πυροβολικού 155 χιλιοστών κατά 16 φορές τα επόμενα πέντε χρόνια, με εργοστάσια που λειτουργούν 24 ώρες την ημέρα. Έχει προσλάβει 15.000 εργαζόμενους κατά τα προηγούμενα πέντε χρόνια και έχει επενδύσει επιπλέον 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η BAE έχει επίσης συνεργαστεί με την Rheinmetall για την κατασκευή του ΤΟΜΑ Boxerκαι, στο πλαίσιο μιας επένδυσης 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, θα παράσχει 623 οχήματα Boxer μαζί με 148 άρματα μάχης Challenger 3. Η βρετανική αμυντική εταιρεία Babcock εξασφάλισε πενταετές συμβόλαιο συντήρησης ύψους 1,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να διασφαλίσει την ετοιμότητα μάχης των στρατιωτικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των αρμάτων μάχης Challenger 2, των πυροβόλων πυροβολικού 105 χιλιοστών και των τεθωρακισμένων μηχανικών οχημάτων Trojan που χρησιμοποιούνται για τη διάρρηξη ναρκοπεδίων και άλλων αποστολών.

Ο υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας, Τζανκάρλο Τζορτζέτι, ανακοίνωσε ότι οι αμυντικές δαπάνες θα αυξηθούν στο 2% του ΑΕΠ το 2025 ή στα 43 δισεκατομμύρια δολάρια, αφού οι δαπάνες για στρατιωτικές προμήθειες το 2024 σχεδόν διπλασιάστηκαν από 6,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020 σε 10,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό περιλαμβάνει μια δέσμευση για την αγορά 25 μαχητικών F-35 για περίπου 8 δισεκατομμύρια δολάρια, προστιθέμενη στα 90 που είχαν παραγγελθεί προηγουμένως. Επίσης, σε παραγγελία βρίσκονται αεροσκάφη Gulfstream που χρησιμοποιούνται για την έγκαιρη προειδοποίηση σημάτων και την ηλεκτρονική επίθεση. Δέκα συστήματα αεράμυνας, που παράγονται από τη γαλλική Eurosam, θα παρέχουν κάλυψη από εναέριες επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων υπερηχητικών πυραύλων.
Μια κοινοπραξία μεταξύ της γερμανικής Rheinmetall και της ιταλικής Leonardo SpA θα προμηθεύσει 1.050 ΤΟΜΑ Lynx KF41 και 132 άρματα μάχης Panther KF51 για μια επένδυση ύψους 8,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Για το ιταλικό ναυτικό, μια άλλη κοινοπραξία μεταξύ της ιταλικής Fincantieri και της Leonardo SpA παρέδωσε πρόσφατα μια ένατη φρεγάτα πολλαπλών ρόλων σε μια σειρά 10 νέων ευρωπαϊκών φρεγατών πολλαπλών αποστολών (FREMM) στο πλαίσιο μιας ιταλο-γαλλικής διεθνούς συμφωνίας συνεργασίας. Αυτά τα σκάφη είναι εξοπλισμένα για ανθυποβρυχιακό πόλεμο, εκτός από τη γενική τακτική τους ευελιξία.
Η Σκανδιναβική Ομάδα
Τα σκανδιναβικά έθνη - Δανία, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία - αποτελούν μια άλλη συνεργατική περιφερειακή οντότητα . Το σαμποτάζ της Ρωσίας σε υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνίας στη Βαλτική Θάλασσα χρησιμεύει ως ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα κακόβουλης δραστηριότητας που απειλεί την ασφάλεια στην περιοχή. Η πρόσφατη επέκταση των ρωσικών στρατιωτικών υποδομών κατά μήκος των φινλανδικών συνόρων προσθέτει στην ανησυχία ότι ο Πούτιν συνεχίζει να στρέφεται προς κάποιο είδος αντιπαράθεσης. Μια αμυντική πρωτοβουλία της Βόρειας Ευρώπης χρονολογείται από το 2008, όταν δημιουργήθηκε αρχικά η Σκανδιναβική Αμυντική Συνεργασία (NORDEFCO) για να συγκεντρώσει πόρους για την προμήθεια και συντήρηση όπλων. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2014, η αποστολή της επικεντρώθηκε στην περιφερειακή ασφάλεια μέσω κοινών πληροφοριών, κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και διευκόλυνσης της κινητικότητας.
Από τον Μάρτιο του 2023, οι σκανδιναβικές αεροπορικές δυνάμεις ανέπτυξαν μια ολοκληρωμένη υποδομή διοίκησης και ελέγχου εντός του ΝΑΤΟ για ευέλικτη ανάπτυξη, επιτήρηση του εναέριου χώρου, υλικοτεχνική υποστήριξη, δυνατότητα ταχείας ενίσχυσης και κοινές ασκήσεις. Η Δανία, η Νορβηγία και η Φινλανδία χρησιμοποιούν μαχητικά αεροσκάφη Lockheed Martin F-35, ενώ η Σουηδία είναι εξοπλισμένη με το Saab JAS 39 Gripen, το οποίο δεν διαθέτει τεχνολογία stealth, αν και ο σχεδιασμός για αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη. Με παρόμοιο τρόπο, οι χερσαίες δυνάμεις έχουν εξασφαλίσει κοινά επιχειρησιακά σχέδια με ενσωμάτωση πέραν των συνόρων για μεγάλης κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις.
Τα κράτη της Βαλτικής
Θα φαινόταν σκόπιμο η σκανδιναβική ομάδα συνεργασίας να ευθυγραμμιστεί επίσης με τα κράτη της Βαλτικής, αν δεν υπήρχε η ταλαιπωρία της περιφερειακής γεωγραφίας. Η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία σχηματίζουν ένα σχετικά απομονωμένο μπλοκ που χωρίζεται από τη Φινλανδία από τον Κόλπο της Φινλανδίας στα βόρεια και μοιράζεται μόνο σύνορα 65 μιλίων, τον Διάδρομο Σουβάλκι, με την Πολωνία στα νότια. Το πλάτος αυτού του Διαδρόμου κυμαίνεται από 37 έως 62 μίλια, συνδέοντας τη σύμμαχο της Ρωσίας, Λευκορωσία, με τον ρωσικό θύλακα, το Καλίνινγκραντ, στα δυτικά. Παρουσιάζει ένα ευάλωτο κενό για ρωσική στρατιωτική εκμετάλλευση. Ελλείψει κατάλληλης χερσαίας σύνδεσης, οι επιχειρήσεις στη Βαλτική Θάλασσα δεν θα επαρκούσαν ως ασφάλεια. Πέρα από την τρέχουσα ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, τα τρία έθνη δεν έχουν επίσημη στρατιωτική συμμαχία, αλλά συνεργάζονται για την ασφάλεια και την άμυνα με κοινές πληροφορίες, εκτός από την πραγματοποίηση κοινών στρατιωτικών ασκήσεων. Η Εσθονία και η Λετονία μοιράζονται συνεχόμενα ανατολικά σύνορα 359 μιλίων με τη Ρωσία, ενώ η Λιθουανία μοιράζεται τα ανατολικά σύνορά της μήκους 422 μιλίων με τη σύμμαχο της Ρωσίας, Λευκορωσία. Για να βοηθήσει στην ασφάλεια αυτών των ανατολικών συνόρων, η Γερμανία ανέπτυξε πρόσφατα στρατεύματα στη Λιθουανία με σχέδια να δημιουργήσει δύναμη ταξιαρχίας περίπου 5.000 μαχητών εντός της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ έως το 2027.

Από την πλευρά της, η Λιθουανία θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στα 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια ή στο 3,9% του ΑΕΠ της και σχεδιάζει να αγοράσει 44 γερμανικά άρματα μάχης Leopard 2A8 και 100 σουηδικά ΤΟΜΑ CV90 με σκοπό την ανάπτυξη της δικής της αμυντικής βιομηχανίας μέσω ιδιωτικών επενδύσεων. Η Rheinmetall κατασκευάζει ήδη ένα εργοστάσιο πυρομαχικών στη Λιθουανία για την κατασκευή βλημάτων πυροβολικού 155 mm. Η Λετονία στα βόρεια έχει ορίσει το 3,45% του ΑΕΠ της για αμυντικές δαπάνες το 2025 και θα το αυξήσει στο 4% το 2026 με μακροπρόθεσμο στόχο 5%. Οι προτεραιότητές της θα προβλέπουν επίσης την προμήθεια ΤΟΜΑ, την ανάπτυξη συστημάτων drones και αντι-drones, την αεροπορική και παράκτια άμυνα και την παραγωγή πυρομαχικών. Η Εσθονία ενέκρινε πρόσφατα ένα συμπληρωματικό σχέδιο αμυντικών επενδύσεων που διαθέτει κατά μέσο όρο το 5,4% του ΑΕΠ της και προβλέπει προϋπολογισμό 3,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τέσσερα χρόνια. Θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη ικανοτήτων αεράμυνας, πυροβολικού και drones, καθώς και ηλεκτρονικού πολέμου.
Οι
Εννέα του Βουκουρεστίου (B9) είναι μια περιφερειακή συνεργασία εννέα κρατών του ΝΑΤΟ που αποτελούν την ανατολική πλευρά της συμμαχίας, η οποία αποτελείται από τη Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και την Ουγγαρία. Ιδρύθηκε μέσω των προσπαθειών του Πολωνού Προέδρου Andrzej Duda και του πρώην Ρουμάνου Προέδρου Klaus Iohannis αμέσως μετά την εισβολή και προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, με στόχο την προώθηση μιας συλλογικής συνεργασίας για την ασφάλεια και την άμυνα. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών υποδομών με επίκεντρο αεροπορικές βάσεις, ναυτικά λιμάνια, κέντρα υλικοτεχνικής υποστήριξης και διοίκησης. Η B9 έχει ευθυγραμμιστεί με την ΕΕ και, δεδομένης της εγγύτητάς της στη ζώνη των συγκρούσεων, έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας στη στρατηγική αποτροπή και τη μελλοντική περιοχή δράσης του ΝΑΤΟ. Έχει δώσει προτεραιότητα στην υποστήριξη της Ουκρανίας και της γειτονικής Μολδαβίας απέναντι στις ρωσικές υβριδικές και απροκάλυπτες στρατιωτικές απειλές.
Εκτός από την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, οι αμυντικές δαπάνες μεταξύ των άλλων χωρών της B9 αυξάνονται πέραν του 2% του ΑΕΠ, με τη Ρουμανία να δεσμεύεται στο 3,5% για μια στρατιωτική αναβάθμιση ύψους 9,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αύξηση από 2,25% το 2024. Επίσης, το 2024, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της χώρας υπέγραψε σύμβαση για 54 αυτοκινούμενα οβιδοβόλα K9 Thunder 155 mm με την νοτιοκορεατική Hanwha Aerospace . Πιο πρόσφατα, υπέγραψε μια αρχική προμήθεια 246 ΤΟΜΑ Cobra II με την τουρκική αμυντική εταιρεία Otokar και άλλα 150 ΤΟΜΑ Piranha 5 που κατασκευάζονται από την General Dynamics European Land Systems για να προστεθούν στον τρέχοντα στόλο των 142 ΤΟΜΑ. Αυτά, μαζί με την προμήθεια 54 αρμάτων μάχης M1A2 Abrams, θα εξοπλίσουν έως και 15 τάγματα στρατού της Ρουμανίας. Πρόσθετες αγορές θα περιλαμβάνουν 32 μαχητικά αεροσκάφη F-35A, νέα πυραυλικά συστήματα Patriot και τέσσερα ραντάρ εναέριας επιτήρησης Sentinel .
Η Ρουμανία διαθέτει 152 μίλια ακτογραμμής της Μαύρης Θάλασσας που εκτείνεται από την Ουκρανία στα βόρεια έως τη Βουλγαρία στα νότια. Το Ρουμανικό Ναυτικό βρίσκεται σε διαδικασία σημαντικής αναβάθμισης, αντικαθιστώντας τα παλαιά σκάφη σοβιετικής εποχής με δύο νέα υποβρύχια κατηγορίας Scorpene γαλλικού σχεδιασμού , δύο βρετανικά αντιναρκικά σκάφη (MCM) κατηγορίας Sandown και τέσσερις γαλλικές κορβέτες τύπου Gowind . Τον Δεκέμβριο του 2022, η Raytheon έλαβε σύμβαση αξίας 209 εκατομμυρίων δολαρίων για το Σύστημα Παράκτιας Άμυνας Ναυτικού Κρούσης (NSM), το οποίο αποτελείται από κινητούς εκτοξευτές πυραύλων κατά πλοίων με κέντρο διοίκησης και ελέγχου και οχήματα μεταφοράς με προαιρετικό ραντάρ επιτήρησης και παρακολούθησης.
Η Τσεχική Δημοκρατία δαπάνησε πάνω από 2% του ΑΕΠ της το 2024 για την άμυνα, ποσό που ανέρχεται σε 7,25 δισεκατομμύρια δολάρια, αφού υπερδιπλασιάστηκε ο αμυντικός προϋπολογισμός της από το 2021, ιδιαίτερα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι στρατιωτικές της προμήθειες περιλαμβάνουν 24 μαχητικά αεροσκάφη F-35, δύο στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη C-390, 246 ΤΟΜΑ CV90 και 77 άρματα μάχης Leopard 2AB. Η Βουλγαρία δαπάνησε το 2,18% του ΑΕΠ ή 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα το 2024. Τόσο η ναυτική όσο και η αεράμυνα έχουν προτεραιότητα για την προστασία της ακτογραμμής της στη Μαύρη Θάλασσα, μήκους 235 μιλίων. Το πρώτο από τα 16 μαχητικά αεροσκάφη F-16 παραδόθηκε τον Ιανουάριο του 2025. Το ναυτικό του έχει συνάψει σύμβαση με τον γερμανικό όμιλο NVL για την κατασκευή τριών κορβετών που θα μεταφέρουν αντιαεροπορικούς και αντιπλοϊκούς πυραύλους, τορπίλες και κανόνια, οι οποίες θα παραδοθούν δοκιμαστικά εντός του 2025. Περαιτέρω σχέδια είναι να εξοπλίσει τις χερσαίες δυνάμεις του με 198 ΤΟΜΑ Stryker αξίας 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων και 107 αντιαρματικούς πυραύλους Javelin αξίας 153 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το 2025, η Ουγγαρία αναμένει να δαπανήσει 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια για την εθνική άμυνα, ελαφρώς πάνω από το 2% του ΑΕΠ της. Ο αμυντικός προϋπολογισμός του 2024 διέθεσε το 47,8% για την προμήθεια εξοπλισμού και την έρευνα και ανάπτυξη. Ο πρόσφατος εκσυγχρονισμός του στρατού της περιλαμβάνει την αγορά 218 ΤΟΜΑ Lynx KF-41 της Rheinmetall, 45 εκ των οποίων παραδόθηκαν στις αρχές του 2025. Σε συνδυασμό με αυτό, προστέθηκαν 48 άρματα μάχης Leopard 2A7HU, 24 εκ των οποίων έχουν παραδοθεί και μερικά από αυτά είναι εγχώριας παραγωγής. Αυτά θα αντικαταστήσουν τα πολύ παλαιότερα άρματα μάχης T72M1 της σοβιετικής εποχής πριν από 40 χρόνια. Γαλλικά συστήματα αγοράστηκαν το 2023 και περαιτέρω συστήματα που αγοράστηκαν από τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ θα εγκατασταθούν στα βορειοανατολικά, όπου η Ουγγαρία συνορεύει με την Ουκρανία, προφανώς λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Η Σλοβακία έχει καλύψει το κανονικό 2% του ΑΕΠ της για την άμυνα, αλλά δίστασε να το αυξήσει περαιτέρω. Με πληθυσμό περίπου 5,5 εκατομμυρίων, οι χερσαίες δυνάμεις της αριθμούσαν περίπου 14.300 το 2023.Διαθέτει 5 αεροσκάφη F-16C/D Fighting Falcon στη στρατιωτική αεροπορική βάση της στην Κούτσινα, αν και έχει παραγγείλει συνολικά 14 που δεν έχουν ολοκληρωθεί και αναμένεται να παραδοθούν το 2026. Μια αγορά 152 ΤΟΜΑ CV90 για 1,37 δισεκατομμύρια δολάρια πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 με αναμενόμενη παράδοση που θα ξεκινήσει το 2026. Οι Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν επί του παρόντος 30 παρωχημένα άρματα μάχης T-72M1 σοβιετικής προέλευσης και 15 άρματα μάχης Leopard 2A4, αλλά σκοπεύουν να αποκτήσουν έως και 104 νέα άρματα μάχης με πιθανή προσφορά αγοράς το 2025.
Τόσο η Σλοβακία υπό τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο όσο και η Ουγγαρία υπό τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν έχουν υιοθετήσει φιλορωσική στάση , σε αντίθεση με την υπόλοιπη ΕΕ και τα υπόλοιπα έθνη της B9. Μάλλον άσοφα, έχουν εξαρτηθεί από τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους και έχουν αντιμετωπίσει πιέσεις για αναζήτηση άλλων πηγών. Ομοίως, έχουν αντιταχθεί στην υποστήριξη της Ουκρανίας. Επομένως, είναι αβέβαιο εάν μπορούν να βασιστούν σε αυτές για να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε προσπάθεια αντιμετώπισης της ίδιας της Ρωσίας υπό αυτές τις συνθήκες. Επιπλέον, το ρεβανσιστικό ακροδεξιό κόμμα της Ουγγαρίας «Η Πατρίδα μας» έχει προωθήσει την διεκδίκηση της Υπερκαρπαθίας στη δυτική Ουκρανία για την Ουγγαρία σε περίπτωση που η Ουκρανία χάσει τον πόλεμό της με τη Ρωσία. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι οι Ούγγροι αποτελούν μόνο το 12,1% του πληθυσμού της περιοχής. Αυτή η προσπάθεια υποκινήθηκε από τη ρωσική προπαγάνδα και έγινε πιο εμφανής όταν 11 Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου ουγγρικής υπηκοότητας μεταφέρθηκαν από τη Ρωσία στην Ουγγαρία, παρακάμπτοντας την Ουκρανία. Παραμένει επίσης το ερώτημα εάν η Ουγγαρία προετοίμαζε εισβολή στην Ουκρανία κατά την αρχική φάση της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.
Η θέση του ΝΑΤΟ
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη φετινή σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη στις 24-25 Ιουνίου, στο Βίλνιουςτης Λιθουανίας συνάντηση των αρχηγών κρατών από τις χώρες B9 και τις σκανδιναβικές χώρες, για να ιεραρχηθούν τα συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν την άμυνα της Ουκρανίας και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ασπίδας της Ανατολικής Ευρώπης. Ο συντονισμός αυτού του είδους είναι απαραίτητος δεδομένης της στρατιωτικής παρουσίας της Ρωσίας στην Ουκρανία και της στάσης της σε σχέση με τις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία.
Στη συνάντηση του Βίλνιους συμπροήδρευσαν ο Λιθουανός πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα, ο Πολωνός πρόεδρος Άντρζεϊ Ντούντα και ο Ρουμάνος πρόεδρος Νίκουσορ Νταν, με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Τα έθνη δεσμεύτηκαν συλλογικά να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες σε τουλάχιστον 5% του ΑΕΠ, ενδεχομένως με τη μορφή κατανομής μεταξύ 3,5% για την βασική άμυνα και 1,5% για την τεχνολογία διπλής χρήσης. Εκτός από την επανάληψη της υποστήριξης προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της τελικής ένταξής της στο ΝΑΤΟ, επιτεύχθηκε συμφωνία για την υιοθέτηση περαιτέρω κυρώσεων, επικαλούμενη την ευθύνη της Ρωσίας για τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε και την ανάγκη για αποζημιώσεις, επιβεβαιώνοντας ότι τα παγωμένα περιουσιακά της στοιχεία θα παραμείνουν ως έχουν μέχρι να εκπληρωθούν οι αποζημιώσεις.
Είναι δύσκολο να υποθέσουμε τι είδους παρασκηνιακές συζητήσεις μπορεί να έλαβαν χώρα με εκπροσώπους από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, απουσία τόσο του Όρμπαν όσο και του Φίκο. Οι δύο τελευταίοι συναντήθηκαν πρόσφατα στη Βουδαπέστη, με την ευκαιρία του συνεδρίου CPAC Hungary 2025, για να συζητήσουν προφανώς την ενεργειακή ασφάλεια, δεδομένης της εξάρτησης των εθνών τους από τους ρωσικούς πόρους ορυκτών καυσίμων και του σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εγκαταλείψει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2027. Και οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν απώλεια χρηματοδότησης από την ΕΕ για την άρνησή τους να εγκαταλείψουν την εξάρτησή τους από τα ρωσικά καύσιμα, παρά τους μακροπρόθεσμους κινδύνους ρωσικής πολιτικής επιρροής. Αυτό που μπορεί τελικά να προκύψει είναι ο αποκλεισμός της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας από τη λήψη αποφάσεων της ΕΕ όσον αφορά τα θέματα ασφάλειας. Οι πολιτικές αναταραχές και στις δύο χώρες, που προκύπτουν από τη φιλορωσική στάση των ηγετών τους και την αντίδραση της ΕΕ, μπορεί τελικά να ανατρέψουν τα αντίστοιχα κυβερνητικά τους καθεστώτα.
Επίλογος
Η Ευρώπη έχει γίνει μάρτυρας της πανωλεθρίας της Ρωσίας στην Ουκρανία για πάνω από τρία χρόνια, αρκετά για να αποκαλύψουν τις σημαντικές στρατιωτικές και συνακόλουθες οικονομικές αδυναμίες της, ενώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις κακόβουλες δραστηριότητες του Κρεμλίνου που επιχειρούν να υπονομεύσουν την πολιτική βούληση και την ασφάλεια εντός της ΕΕ. Η ήπειρος στο σύνολό της έχει κλιμακώσει σημαντικά την ετοιμότητά της να αντιμετωπίσει τη Ρωσία, εκτός από την παροχή της απαραίτητης βοήθειας στην Ουκρανία, και φαίνεται έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο που της αναλογεί στην υπεράσπιση της εδαφικής της ασφάλειας. Η αμερικανική βοήθεια δυστυχώς έχει αποδειχθεί ασυνεπής, ελλιπής και απλώς αναξιόπιστη μακροπρόθεσμα.
Κατά τα άλλα, η Ρωσία έχει αποδειχθεί τελικά ως ένα αδίστακτο κράτος με επικεφαλής ένα εγκληματικό καθεστώς που έχει φτωχύνει και ντροπιάσει τον λαό της με έναν πόλεμο που ξεκίνησε πριν από μόλις τρία χρόνια με ένα έθνος 28 φορές μικρότερο από το ίδιο. Ο Πούτιν δεν θα κερδίσει εδώ ούτε πουθενά αλλού στην Ευρώπη. Είναι ένα λείψανο του περασμένου αιώνα και παράγωγο του προηγούμενου με τις ξεπερασμένες και μεγαλεπήβολες αντιλήψεις τους για κατάκτηση και κυριαρχία. Το καθεστώς του πρέπει να λάβει τέλος και ο κόσμος πρέπει να συνεχίσει να κατατροπώνει παρόμοια καθεστώτα με παρόμοιες φιλοδοξίες.
Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2025. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα έχει ως αποτέλεσμα άμεση νομική δράση.