Πριν από τρία χρόνια, όταν η Ρωσία έκανε σαφείς τις ιμπεριαλιστικές της προθέσεις με την εισβολή στην Ουκρανία, το έκανε με την πεποίθηση ότι ο ουκρανικός λαός δεν είχε πραγματικά δική του χώρα. Όπως αποδείχθηκε, προς απογοήτευση της Ρωσίας, οι Ουκρανοί πίστευαν διαφορετικά, αρκετά ώστε να έχουν αντέξει πάνω από χίλιες ημέρες βάναυσου πολέμου με το είδος της εθνικής βούλησης που θα προκαλούσε οποιοδήποτε έθνος να κάνει το ίδιο. Κατά τη διαδικασία αυτή, έχουν προκαλέσει βαριές απώλειες στον ρωσικό στρατό, αρκετά ώστε τώρα να αγωνίζεται να διατηρήσει μια αποτελεσματική επίθεση, ενώ η πολεμική οικονομία της απειλείται με κατάρρευση εάν συνεχίσει την τρέχουσα πορεία της.
Η πληθωριστική πίεση με τα υψηλά επιτόκια σε συνδυασμό με την έλλειψη εργατικού δυναμικού και τη μειωμένη εγχώρια παραγωγικότητα ωθεί τη Ρωσία προς τον στασιμοπληθωρισμό. Η αποκλειστική λήψη αποφάσεων για αυτό το καταστροφικό σύνολο περιστάσεων βαρύνει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, έναν χαμηλόβαθμο αξιωματούχο της KGB που έγινε δικτάτορας, του οποίου η ηγεσία σε μια χώρα σε καταστροφή φαίνεται αέναη. Σε αυτή την κατάσταση, πώς θα ένιωθαν οι άνθρωποι στην υπό ρωσική κατοχή ουκρανική επικράτεια που θα έπρεπε να ενταχθούν σε ένα αποτυχημένο κράτος μετά την παράνομη εισβολή και τις συνεχιζόμενες καταχρήσεις του;
Μεγάλο μέρος της ανατολικής Ουκρανίας κατοικούνταν από ρωσόφωνους που έβλεπαν ευνοϊκά τη γειτονική Ρωσία πριν από την εισβολή της. Στο πλαίσιο της λιτανείας του με τις βασανισμένες δικαιολογίες για αυτήν την εισβολή, ο Πούτιν κατηγόρησε ψευδώς την κυβέρνηση της Ουκρανίας ότι διώκει τους Ρώσους, όπως ακριβώς είχε κάνει ο Αδόλφος Χίτλερ με τους Γερμανούς πριν εισβάλει στην Τσεχοσλοβακία το 1938. Παρά τις φαινομενικές καλές προθέσεις του Πούτιν εκ μέρους αυτών των Ρώσων, προχώρησε στην εξάλειψη ολόκληρων χωριών και κωμοπόλεων και στην καταστροφή πόλεων όπου κατοικούσαν Ρώσοι με αδιάκριτους βομβαρδισμούς.

Μέχρι το τέλος του 2024, οι περισσότεροι από τους 12.456 θανάτους αμάχων στην Ουκρανία που προκλήθηκαν από ρωσικές εισβολές είχαν σημειωθεί στην ανατολική Ουκρανία. Οι στρατιώτες της έχουν βιάσει και εκτελέσει αμάχους, έχουν απαγάγει παιδιά, έχουν κλέψει αντικείμενα και έχουν τρομοκρατήσει με άλλους τρόπους τον πληθυσμό.
Τον Μάιο του 2022, μόλις τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, το 82% του πληθυσμού είχε αρνητική στάση απέναντι στη Ρωσία και το καθεστώς της, ενώ το 81% τάχθηκε υπέρ της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και το 71% επιθυμούσε αυξημένη ασφάλεια μέσω της ένταξης στο ΝΑΤΟ. Προς έκπληξη κανενός, τον Σεπτέμβριο του 2022, η Ρωσία ένιωσε την υποχρέωση να προσαρτήσει τα μερικώς κατεχόμενα εδάφη (δηλαδή, τις περιφέρειες) της Ζαπορίζια και της Χερσώνας στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Αυτό ακολούθησε δημόσια ψηφοφορία που ανέφερε ότι το 93% και 87%, αντίστοιχα, των ανθρώπων που μόλις είχαν δεχθεί επίθεση, τάχθηκαν υπέρ της προσάρτησης. Παρόμοιες γελοιότητες έλαβαν χώρα στα ανατολικά εδάφη του Λουχάνσκ και του Ντόνετσκ την ίδια περίοδο, όπου ανακοινώθηκαν ακόμη πιο ενθουσιώδη αποτελέσματα 98% και 99%. Αυτοί οι αριθμοί είναι από αυτούς που μας θυμίζουν τις αρκετές ψεύτικες εκλογικές επιτυχίες σε διάστημα 25 ετών που εξασφάλισαν τη δικτατορική του διακυβέρνηση στη Ρωσία. Η εξαιρετικά συγκεντρωτική εξουσία του έχει οδηγήσει σε ένα ολοένα και πιο καταπιεστικό καθεστώς που έχει υποτάξει τη δικαστική εξουσία, έχει απενεργοποιήσει τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και έχει συγκεντρώσει τον πλούτο μέσα σε μια ελίτ της κοινωνίας. Είναι η ίδια αρχή που οδήγησε τώρα μια σαστισμένη Ρωσία σε μια εγκληματική πράξη επιθετικότητας.
Η ίδια η εισβολή είχε τις δυσκολίες της. Οι εκτιμήσεις για τις απώλειες των ρωσικών στρατευμάτων (δηλαδή, νεκρούς, αγνοούμενους και τραυματίες) τα τελευταία τρία χρόνια ξεπερνούν πλέον τις 870.000, ενώ οι απώλειες σε εξοπλισμό περιλαμβάνουν περισσότερα από 10.180 άρματα μάχης, 21.170 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης, 23.670 συστήματα πυροβολικού, 370 αεροπλάνα, 331 ελικόπτερα και πολλά άλλα, συμπεριλαμβανομένου περισσότερου από το ένα τρίτο του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, τα οποία όλα είχαν μικρή απόδοση επένδυσης για την κατασκευή τους. Τα εδαφικά κέρδη που επιτεύχθηκαν στην Ουκρανία υπόκεινται σε αλλαγές και μέχρι σήμερα έχουν ωχριήσει σε σύγκριση με την προσπάθεια που καταβλήθηκε για την απόκτησή τους. Τον περασμένο χρόνο, οι Ουκρανοί έχουν καταλάβει ρωσικό έδαφος στο Κουρσκ, ταπεινώνοντας το Κρεμλίνο με απώλειες εκεί που ανέρχονται σε 40.000, μεταξύ των οποίων 16.000 νεκροί, ενώ οι Βορειοκορεάτες σύμμαχοί τους έχουν θυσιάσει 4.000 νεκρούς, χάνοντας μια ολόκληρη ταξιαρχία και αφήνοντας τις υπόλοιπες δύο χωρίς μαχητική ικανότητα.

Η κατάσταση στη Ρωσία δεν είναι και τόσο υποδειγματική όσον αφορά την κοινωνική της παραμέληση. Η ανισότητα εισοδήματος κατατάσσεται ως μία από τις χειρότερες στον κόσμο, με το πλουσιότερο 10% των Ρώσων να κατέχει σχεδόν το ήμισυ του εθνικού εισοδήματος προ φόρων της χώρας. Στην πραγματικότητα, μέχρι το 2017, το πλουσιότερο 10% της Ρωσίας κατείχε το 87% του πλούτου εντός της Ρωσικής Ομοσπονδίας (RF). Σε έρευνα την ίδια χρονιά, το 45% των Ρώσων θεωρούσε τη φτώχεια ως το κύριο πρόβλημα της χώρας, με σχεδόν 20 εκατομμύρια Ρώσους να μην έχουν αρκετά χρήματα για να ζήσουν.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει συγκεντρώσει περαιτέρω πολιτική δύναμη εντός μιας αναδιαμορφωμένης ελίτ, ενώ οι διεθνείς κυρώσεις συνέβαλαν μόνο στην αύξηση της ανισότητας εισοδήματος που ήταν ήδη εδραιωμένη. Η εμφάνιση νέων πολιτικά συνδεδεμένων οικογενειακών επιχειρήσεων, στις οποίες ο πλούτος κατανέμεται ολοένα και περισσότερο μεταξύ των μελών της οικογένειας και δεν υπόκειται σε δημόσιο έλεγχο στη Ρωσία, έχει προβλέψιμα οδηγήσει σε μειωμένη καινοτομία και παραγωγικότητα, η οποία έχει δημιουργήσει οικονομική στασιμότητα σε διάφορους τομείς. Μέχρι το 2022, το χάσμα εισοδήματος είχε διευρυνθεί αισθητά, έτσι ώστε οι Ρώσοι που κερδίζουν πάνω από 2075 δολάρια το μήνα να αντιπροσωπεύουν το 0,5% του πληθυσμού, όταν το 68% του πληθυσμού κερδίζει κάτω από 415 δολάρια το μήνα.
Η πολεμική οικονομία του Πούτιν έχει αυξήσει τις τρέχουσες στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας στο 6,3% του ΑΕΠ της για το 2025, αυξάνοντας τις αμυντικές δαπάνες κατά 25% στα 145 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών του προϋπολογισμού του 2025, ύψους 446 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Απαιτούνται επιπλέον 38 δισεκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών και υπηρεσιών υποστήριξης ασφαλείας, αυξάνοντας τις συνολικές δαπάνες που σχετίζονται με την πολεμική βιομηχανία σε σχεδόν 41% ή 183 δισεκατομμύρια δολάρια. Το κόστος του πολέμου της Ρωσίας έχει αυξηθεί σημαντικά από τις δαπάνες των 59 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια του 2022, του πρώτου έτους της σύγκρουσης. Συγκριτικά, οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη το 2025 θα ανέλθουν σε ένα πενιχρό 0,87% του ΑΕΠ ή 20 δισεκατομμύρια δολάρια. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, έχουν αναφερθεί αναφορές για αυξημένο αριθμό κρουσμάτων μολυσματικών ασθενειών σε ολόκληρη τη Ρωσική Ομοσπονδία, συμπεριλαμβανομένων της COVID, της χολέρας, της φυματίωσης και του HIV/AIDS, σε ένα σύστημα υγειονομικής περίθαλψης που παραμένει υπανάπτυκτο. Αυτή η έλλειψη εγχώριων επενδύσεων, με τη σειρά της, διαβρώνει την αποδοχή από το κοινό των σημερινών οικονομικών ανισοτήτων για τις οποίες έχουν θυσιάσει τις προσωπικές τους ελευθερίες υπέρ του καθεστώτος και θα τροφοδοτήσει τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό.
Τα έσοδα της Ρωσίας από τις πρωτογενείς εξαγωγές ορυκτών καυσίμων για την περίοδο 2022-2025 φαινομενικά ανήλθαν σε σχεδόν 876 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και μεγάλο μέρος των δημοσίως διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με τον ενεργειακό της τομέα έχει αποκρυφθεί και έχει προσδιοριστεί μόνο με έμμεσους τρόπους. Σύμφωνα με αυτά τα μέτρα, προσδιορίστηκε αύξηση 28% στα έσοδα σε ετήσια βάση για το 2024, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να αντιπροσωπεύουν πλέον το 30% των συνολικών εσόδων του προϋπολογισμού. Αυτό το αποτέλεσμα είναι δύσκολο να συμβιβαστεί με αναφορές για μείωση σχεδόν 10% στις εξαγωγές πετρελαίου που αποδίδεται στις πολυάριθμες ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια πετρελαίου της Ρωσίας και στην περαιτέρω αυστηροποίηση των δυτικών κυρώσεων.

Ο αόριστος παράγοντας φαίνεται να ήταν το εμπόριο χρυσού. Η Ρωσία κατατάσσεται δεύτερη στον κόσμο στην παραγωγή χρυσού πίσω από την Κίνα και έχει αυξήσει την παραγωγή της. Το ρούβλι της μετατράπηκε σε χρυσό πρότυπο στις αρχές του 2022, περίπου την εποχή της εισβολής. Τα αποθέματα χρυσού της Ρωσίας έχουν χρησιμοποιηθεί σε εγχώριες και ξένες συναλλαγές για την εμπορία χρυσού σε διάφορα χρηματιστήρια χρυσού, προστατεύοντας τη Ρωσία από τους παγκόσμιους οικονομικούς χειρισμούς. Όπως και με άλλα εμπορεύματα, οι τιμές του χρυσού παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Η ιδέα της εξάρτησης από τον χρυσό για τις παγκόσμιες συναλλαγές για την αποφυγή διεθνών κυρώσεων είναι περισσότερο ένα σημάδι απελπισίας με την μακρινή ελπίδα της Ρωσίας ότι ο χρυσός θα ξεπεράσει το δολάριο ΗΠΑ ως το προτιμώμενο παγκόσμιο νόμισμα συναλλαγών στο εγγύς μέλλον.
Είτε κάποιος επιλέξει να αποδεχτεί τις δηλώσεις του Πούτιν σχετικά με την ανθεκτικότητα της ρωσικής οικονομίας έναντι των διεθνών κυρώσεων είτε να αμφισβητήσει την αλήθειά τους δεδομένης της απροθυμίας του Κρεμλίνου να δημοσιεύσει κρίσιμα οικονομικά δεδομένα, οι προοπτικές για το εγγύς μέλλον είναι λιγότερο από εύθραυστες. Η οικονομία της Ρωσίας σε καιρό πολέμου χρηματοδοτήθηκε με την υποθήκευση του μέλλοντός της, ώστε να μπορεί να αναμένεται μια αναμέτρηση. Οι μισθοί των εργαζομένων στη στρατιωτική βιομηχανία έχουν επιταχυνθεί σημαντικά, ενώ οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού έχουν αφήσει τις εγχώριες βιομηχανίες να λειτουργούν κάτω από την παραγωγική τους ικανότητα και ανίκανες να καλύψουν τη ζήτηση. Η επακόλουθη αύξηση των ξένων εισαγωγών έχει υποβαθμίσει το ρούβλι και έχει τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό. Τα ρευστά αποθέματα του Εθνικού Ταμείου Πλούτου έχουν μειωθεί από 117 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021 σε 31 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος του 2024.Οι μισθοί και τα επιδόματα των εργαζομένων και των συνταξιούχων του δημόσιου τομέα συγχωνεύονται με επίσημους ρυθμούς πληθωρισμού 9% και όχι με τις εγχώριες τιμές που έχουν ξεπεράσει το 20%. Κατά ειρωνικό τρόπο, η αγορά κατοικίας έχει στηριχθεί από τις τεράστιες πληρωμές που δίνονται στο στρατιωτικό προσωπικό με μπόνους κατάταξης ύψους 11.000 δολαρίων και ετήσια εισοδήματα από 34.000 έως 53.000 δολάρια.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε να ευθυγραμμιστεί τώρα σε μεγάλο βαθμό με τη Ρωσία και τον άξονα των αυταρχικών καθεστώτων, φαινομενικά για να αποκτήσει επιρροή στην Κίνα . Υπάρχουν αναμφίβολα και άλλοι λόγοι για αυτό που οι περισσότεροι θεωρούν ως μια παράξενη κίνηση για έναν πρόεδρο των ΗΠΑ. Η προσπάθεια του Τραμπ να εκβιάσει τον Πρόεδρο Ζελένσκι για τα ορυκτά δικαιώματα της Ουκρανίας έχει ρίξει φως στην επιθυμία του να επωφεληθεί από τις δεινή κατάσταση ενός άλλου έθνους. Η περίεργη επιλογή του Τραμπ να αποκαλέσει τον Ζελένσκι « δικτάτορα » και να επιχειρήσει να επιβάλει προεδρικές εκλογές ενώ η Ουκρανία είναι απασχολημένη με έναν πόλεμο απηχεί τη ρητορική του Πούτιν . Φυσικά, οι προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία θα έδιναν στον Πούτιν την ευκαιρία να παρέμβει και έτσι να επηρεάσει ένα αποτέλεσμα ευνοϊκό για τη Ρωσία. Είναι επίσης σαφές ότι ο Πούτιν δεν έχει καμία πρόθεση να εγκαταλείψει τα μερικώς κατεχόμενα εδάφη της ανατολικής και νοτιοανατολικής Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, ένα μέτρο που ο ίδιος ο Τραμπ φαίνεται να υποστηρίζει.
Εάν επιτευχθεί επίλυση της σύγκρουσης καθώς η Ρωσία πλησιάζει γρήγορα σε ένα οικονομικό σημείο καμπής, οι δαπάνες για στρατιωτικό προσωπικό σίγουρα θα σταματήσουν. Ο πληθωρισμός θα εξαντλήσει γρήγορα τα οφέλη που έχουν συσσωρεύσει αυτοί οι βετεράνοι, οι οποίοι, με τη σειρά τους, θα βρεθούν σε μια κοινωνία χωρίς την δημόσια πρόνοια που κάποτε τους ήταν διαθέσιμη στα προπολεμικά χρόνια. Όσο για όσους ζουν στην κατεχόμενη από τον πόλεμο ανατολική Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε τώρα να βρεθεί υπό συνεχή ρωσική επιρροή, η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη, καθώς δεν θα είχαν άμεσα διαθέσιμη χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της κοινωνίας τους. Αυτό θα ερχόταν σε αντίθεση με τις συνθήκες στην υπόλοιπη Ουκρανία, όπου οι αποζημιώσεις έχουν ήδη προγραμματιστεί. Η κατάσταση θα είναι πολύ παρόμοια με αυτήν που έπληξε τη Γερμανία όταν βρέθηκε διαιρεμένη σε ένα δυτικό συμμαχικό μπλοκ και ένα ανατολικό σοβιετικό μετά από έναν πόλεμο 80 χρόνια νωρίτερα.
Επομένως, το ερώτημα εδώ παραμένει κατά πόσον μπορεί να μην είναι σκόπιμο να διεξαχθεί δημοψήφισμα, υπό τη διαχείριση μιας διεθνούς επιτροπής που έχει εγκριθεί από τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), η οποία θα επιτρέπει στους ανθρώπους σε αυτά τα ουκρανικά εδάφη που έχουν προσαρτηθεί παράνομα από τη Ρωσία, το δικαίωμά τους να υπάρχουν όπως επιθυμούν. Αυτό το δικαίωμα, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, απαιτεί αυτοδιάθεση και αυτό το δικαίωμα πρέπει να διακηρύσσεται πέρα από τις ιδιοτροπίες των τυράννων.
Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2025. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα έχει ως αποτέλεσμα άμεση νομική δράση.