Η Παγκόσμια Ρωσική Ευλογιά

Η κακία του Βλαντιμίρ Πούτιν εξαπλώνεται πολύ πέρα ​​από τα σύνορα της Ουκρανίας. Οι άμεσοι γείτονες της Ρωσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) μπορούν να βεβαιώσουν τα διάφορα μέσα με τα οποία απειλούνται - σχεδιασμένη μαζική μετανάστευση που επιχειρεί να αποσταθεροποιήσει την κοινωνική τάξη, κυβερνοεπιθέσεις σε χρηματοπιστωτικά και κυβερνητικά ιδρύματα, εκστρατείες παραπληροφόρησης που επικεντρώνονται σε κοινωνικά παράπονα, δολιοφθορές, δολοφονίες και άλλα τεχνάσματα που θα αναλυθούν εδώ. Η εδαφική εγγύτητα, ωστόσο, δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη ρωσική εισβολή. Παρόμοιες προσεγγίσεις έχουν εφαρμοστεί σε άλλα έθνη σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στη Δύση, την οποία ο Πούτιν θεωρεί ως τον αρχετυπικό εχθρό του με τον τρόπο που είναι χαρακτηριστικός της σοβιετικής ανατροφής του.

Υπό την ηγεσία του Πούτιν, η Ρωσία έχει αποκτήσει τη φήμη ότι υποστηρίζει την ιδιαιτερότητα και, μαζί με αυτήν, ένα αίσθημα δικαιώματος, με το οποίο η δικαιολόγηση της παράνομης εισβολής σε ένα γειτονικό έθνος όπως η Ουκρανία μπορεί να βασιστεί σε βασανισμένα κατασκευάσματα της φαντασίας. Μεταξύ αυτών είναι η παράλογη ιδέα ενός φασιστικού καθεστώτος στην Ουκρανία που απειλεί την επιβίωση της Ρωσίας, ενώ η ίδια πρέπει να κατηγορήσει τον εαυτό της για το ίδιο . Μια άλλη είναι μια φαντασίωση που προκύπτει από τη ρωσική ιστοριογραφία του 19ου αιώνα, η οποία ισχυρίζεται ότι η προέλευση της Ουκρανίας είναι μια πρώιμη εκδοχή της Ρωσίας. Τέλος, υπάρχει η αντιληπτή απειλή ότι ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) προσπαθεί να υπονομεύσει την ασφάλεια της Ρωσίας, ενώ στην πραγματικότητα, η Ρωσία με τις ιστορικά ιμπεριαλιστικές της φιλοδοξίες αποτελεί την απειλή, όπως μπορούν να βεβαιώσουν τα πρώην έθνη του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Ανατολική Ευρώπη. Επιπλέον, τα έθνη της Βαλτικής και, πιο πρόσφατα, τόσο η Φινλανδία όσο και η Σουηδία, έχουν κατανοήσει τους ίδιους κινδύνους από την κοινή συνοριακή ή κάποιας εγγύτητας, τουλάχιστον, με τον δαίμονα.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν σε διήμερη επίσκεψη στο Ουζμπεκιστάν τον Μάιο του 2024, εν μέσω μιας διαμάχης με την Κίνα και την Τουρκία για επιρροή στο πιο πυκνοκατοικημένο έθνος της κεντρικής Ασίας. Φωτογραφία: Madina Nurmanova

Η βιαιότητα με την οποία διεξήχθη ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία είναι καλά τεκμηριωμένη και, προς το παρόν, αποτελεί τον πυρήνα με βάση τον οποίο μπορεί αρχικά να κριθεί η εγκληματική του επιχείρηση. Ωστόσο, το εύρος των προσπαθειών του σε παγκόσμιο επίπεδο απαιτεί αναθεώρηση για να κατανοηθεί γιατί πρέπει να αμφισβητηθεί και να ηττηθεί από την παγκόσμια κοινότητα στο σύνολό της. Διακυβεύονται πολλά για τη διεθνή τάξη που καθιερώθηκε αμέσως μετά το τέλος του τελευταίου μεγάλου πολέμου του κόσμου, σχεδόν 80 χρόνια πριν.

Ο Συριακός Εμφύλιος Πόλεμος και η Ρωσική Επιθετικότητα

Οι αναταραχές στη Συρία ξέσπασαν το 2011 με μια πανεθνική λαϊκή διαμαρτυρία που αμφισβητούσε το καταπιεστικό καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, αντικατοπτρίζοντας προηγούμενες αντιδράσεις στην αυταρχική διακυβέρνηση στην Αίγυπτο και την Τυνησία κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης. Ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος μετά από μια βαριά οπλισμένη απάντηση στις αναταραχές από το καθεστώς, η οποία υποστηρίχθηκε από τη Ρωσία και την Κίνα. Και οι δύο άσκησαν βέτο σε μεταγενέστερα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) που καταδίκαζαν τις ενέργειες του Άσαντ. Το Ιράν έστειλε όπλα στον Άσαντ και η θυγατρική του στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ, έστειλε μαχητές. Το 2013, χρησιμοποιήθηκαν χημικά όπλα εναντίον των ανταρτών, σκοτώνοντας αδιακρίτως αθώους πολίτες στην περιοχή τους. Η Ρωσία είχε ήδη εμπλακεί σε πρώιμο στάδιο του πολέμου υποστηρίζοντας τις κυβερνητικές δυνάμεις παρέχοντας σημαντικά όπλα και εξοπλισμό.

Χάρτης που δείχνει τη Συρία ως παράκτια πύλη προς τη Μέση Ανατολή και τώρα στρατηγικό στρατιωτικό πλεονέκτημα για τη Ρωσία με ναυτική βάση στη Μεσόγειο, αεροδρόμιο και άλλες χερσαίες στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Πίστωση χάρτη: Matthew Nichols1

Τον Σεπτέμβριο του 2015, η Ρωσία εισήλθε φυσικά στον πόλεμο κατόπιν αιτήματος του Άσαντ για να βοηθήσει στην ήττα της συριακής αντιπολίτευσης και του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και του Λεβάντε (ISIL). Ξεκίνησε μια εκτεταμένη εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών εναντίον οχυρών της αντιπολίτευσης. Ο γεωπολιτικός στόχος για τον Πούτιν ήταν διττός: ο πρώτος ήταν η μείωση της επιρροής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και ο δεύτερος, η απόκτηση στρατηγικής θέσης κατά μήκος των ακτών της Μεσογείου, επεκτείνοντας την εμβέλεια της Ρωσίας στη Βόρεια Αφρική και την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Οι ρωσικές ειδικές δυνάμεις και η μισθοφορική ομάδα Wagner του Πούτιν εξαπέλυσαν το δικό τους είδος βαρβαρότητας, εστιάζοντας την εμπειρία τους τόσο στον άμαχο πληθυσμό όσο και σε στρατιωτικούς στόχους. Είναι ενδιαφέρον ότι, από τους τελευταίους στόχους, το 80% των αεροπορικών επιθέσεων της Ρωσίας το 2016 στόχευε τις πολιτοφυλακές της συριακής αντιπολίτευσης που αγωνίζονταν κατά του ISIS, εκθέτοντας τη συριακή κοινωνία στις εξτρεμιστικές απειλές μιας τρομοκρατικής οργάνωσης. Ωστόσο, το ISIS τελικά θα έχανε τον έλεγχο όλων των εδαφών του στη Μέση Ανατολή έως το 2019 μέσω των προσπαθειών αμερικανικών, κουρδικών και ιρακινών δυνάμεων, παρά την παρέμβαση της Ρωσίας.

Μέχρι τον Μάρτιο του 2016, μόνο οι ρωσικές αεροπορικές επιδρομές είχαν σκοτώσει πάνω από 2.000 αμάχους, σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, μια ανεξάρτητη ομάδα παρακολούθησης με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ). Αυτό επιτεύχθηκε με την αδιάκριτη χρήση βομβών διασποράς, εμπρηστικών ουσιών που περιείχαν σκόνη αλουμινίου και οξείδιο του σιδήρου που προκάλεσαν σοβαρά διαπεραστικά εγκαύματα, και θερμοβαρικών όπλων που πυροδότησαν ένα αεροζόλ εκρηκτικό στοιχείο προκαλώντας ασφυξία και καύση των θυμάτων του. Μέχρι τις 30 Απριλίου 2018, μετά από 31 μήνες ρωσικού βομβαρδισμού, η ίδια ομάδα παρακολούθησης ανέφερε 7.700 θύματα αμάχων, μεταξύ των οποίων 1.851 παιδιά κάτω των 18 ετών. Η Διεθνής Αμνηστία έχει χαρακτηρίσει αυτές τις μεθόδους πολέμου ως παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, ένα θέμα που είναι κάτι παραπάνω από οικείο στον ρωσικό στρατό.

Το Χαλέπι, μια πόλη στην ενδοχώρα με περισσότερους από 3 εκατομμύρια κατοίκους (2010) στη βόρεια Συρία, έμεινε σε ερείπια μετά από παρατεταμένες μάχες που περιελάμβαναν έντονες ρωσικές και συριακές αεροπορικές επιδρομές και χερσαίες επιθέσεις. Φωτογραφία: AAndrea Backhaus

Τελικά, η ρωσική παρέμβαση φαινομενικά διασφάλισε την παραμονή του Άσαντ στην εξουσία, αφήνοντας τη Συρία σε κατάσταση αδιεξόδου με τις δυνάμεις των ανταρτών. Μέχρι τα μέσα του 2023, η Ρωσία είχε δημιουργήσει 105 στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Συρία, με την παρουσία της να έχει δοθεί κάποια υπόσχεση μονιμότητας από το καθεστώς Άσαντ για τη διατήρηση της σταθερότητας στη χώρα. Οι δύο κύριες στρατιωτικές βάσεις της Ρωσίας αποτελούνται από την αεροπορική βάση Χμεϊμίμ στη Λατάκια, μια παράκτια πόλη-λιμάνι στη βόρεια Συρία, και μια ναυτική βάση στην Ταρτούς, 53 μίλια νότια, όπου στεγάζεται μέρος του Βόρειου Στόλου της Ρωσίας, το οποίο αποτελείται επί του παρόντος από τρία αποβατικά πλοία. Μια στενή συνεργασία μεταξύ του Ιράν, το οποίο έχει τη δική του στρατιωτική παρουσία στη Συρία, και της Ρωσίας υπάρχει στη χώρα από το 2015.

Η όπλιση της συριακής μετανάστευσης από τη Ρωσία

Ένα πλήθος μεταναστών, κυρίως Σύρων, που κατευθύνονταν προς την Ευρώπη προέκυψε από την ακραία βία των βομβαρδισμών της Ρωσίας προς υποστήριξη των δυνάμεων του Άσαντ. Μέχρι τις αρχές του 2016, σχεδόν 129.500 είχαν φτάσει δια θαλάσσης και άλλοι 1.545 δια ξηράς, με τη μεγάλη πλειοψηφία να περνάει από την Ελλάδα. Η αξιοποίηση μιας τόσο μαζικής ροής ανθρώπων δημιουργεί όχι μόνο συνοριακές και ανθρωπιστικές κρίσεις, αλλά και χάος και κοινωνική διχόνοια σε εκείνα τα έθνη που έμειναν να αντιμετωπίσουν την εισροή. Ξενοφοβικές και εθνικιστικές δυνάμεις εξαναγκάζουν πολιτικά κινήματα και λαϊκιστικά αισθήματα που, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές διαιρέσεις, οι οποίες και πάλι θα λειτουργούσαν υπέρ της Ρωσίας.

Όλα αυτά βοήθησαν όχι μόνο στην πρόκληση πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας εντός της Ευρώπης, αλλά και στην απόσπαση της Δύσης από τη σύγκρουση που προέκυψε με την σκόπιμη παραστρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία το 2014, ακολουθούμενη από την επακόλουθη παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας. Οκτώ χρόνια σύγκρουσης συνεχίστηκαν στο Ντονμπάς, τις ανατολικές περιοχές της Ουκρανίας, με ρωσικές παραστρατιωτικές επιχειρήσεις να υποστηρίζουν τοπικά ανατρεπτικά στοιχεία να αντιμετωπίζουν τις ουκρανικές δυνάμεις πριν από την άμεση εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022. 

Κατά ειρωνικό τρόπο, παρά τα προβλήματα που προκάλεσε στη Συρία, η Ρωσία εμπόδισε την είσοδο Σύρων προσφύγων ή τους υπέβαλε σε περαιτέρω εχθρότητα όταν παρουσιάστηκαν για άσυλο. Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Πούτιν, φαινομενικά αγνοώντας την εμπλοκή της Ρωσίας σε αυτά τα βάσανα, πρότεινε ότι τα έθνη που ευθύνονται για την πρόκληση της προσφυγικής κρίσης θα πρέπει να επωμιστούν το κόστος. Η απουσία ασύλου για τους Σύρους στη Ρωσία ανάγκασε 5.500 από αυτούς να συνεχίσουν βόρεια για να περάσουν από τη συνοριακή διάβαση Borisoglebsky-Storskog περίπου στις 70° Β γεωγραφικού πλάτους στη Νορβηγία πριν κλείσει αυτή η είσοδος. Επιδεινώνοντας την κατάσταση για τους Σύρους, σε ορισμένους επιβλήθηκαν πρόστιμα επειδή παρουσιάστηκαν ως παράτυποι πρόσφυγες στο υπουργείο Εσωτερικών. Όταν συλλαμβάνονταν από την αστυνομία, στέλνονταν σε κέντρα κράτησης μεταναστών για να αντιμετωπίσουν την απέλαση, επιστρέφοντάς τους στη ζώνη των συγκρούσεων.

Ρωσο-Λευκορωσική συμπαιγνία στα σύνορα της ΕΕ

Επεκτεινόμενοι στο θέμα του μη στρατιωτικού υβριδικού πολέμου, η συνεργασία με τη Λευκορωσία και τον δικτάτορά της, Αλεξάντερ Λουκασένκο, έδωσε στον Πούτιν περαιτέρω ευκαιρία να προκαλέσει χάος στα σύνορα σε ένα άλλο σημείο εισόδου, απειλώντας αυτή τη φορά την Πολωνία και τη Λιθουανία. Το 2021, λίγους μήνες πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι αρχές της Λευκορωσίας χαλάρωσαν τις απαιτήσεις για βίζα, ενθαρρύνοντας χιλιάδες μετανάστες από χώρες της Μέσης Ανατολής που μαστίζονται από συγκρούσεις, όπως το Ιράκ, η Συρία, η Υεμένη και το Αφγανιστάν, να φτάσουν στη Λευκορωσία. Το ταξίδι διευκολύνθηκε από την κρατική αεροπορική εταιρεία της Λευκορωσίας και οι μετανάστες φιλοξενήθηκαν σε κυβερνητικά ξενοδοχεία. Ωστόσο, η Λευκορωσία δεν παρείχε ανθρωπιστική βοήθεια με άλλο τρόπο, αλλά ήταν μάλλον πρόθυμη να τους οδηγήσει στα 250 μιλίων σύνορά της με την Πολωνία και τα γειτονικά έθνη της Λιθουανίας και της Λετονίας. Ορισμένοι μετανάστες εμφανίστηκαν με ρωσικές βίζες, υποδηλώνοντας ότι είχαν διευκολυνθεί μέσω της Ρωσίας με άλλα μέσα. Αυτό το τελευταίο χαρακτηριστικό είχε γίνει πολύ πιο εμφανές την άνοιξη του 2024.

Χάρτης που δείχνει τη Λευκορωσία, ένα άμεσο διαμετακομιστικό πλεονέκτημα για τον κυρίαρχο ανατολικό εταίρο της, τη Ρωσία, προς την ΕΕ, με τα σύνορά της να παρατάσσονται κατά μήκος της Πολωνίας, της Λιθουανίας και της Λετονίας. Πίστωση χάρτη: Michele Ursi

Εκείνη την εποχή, αυτή η ενέργεια φαινομενικά ήταν απάντηση στις κυρώσεις της ΕΕ που επιβλήθηκαν μετά την βάναυση καταστολή των πολιτικών αντιπάλων και των διαδηλωτών από τον Λουκασένκο, η οποία αμφισβήτησε την επανεκλογή το 2020 μετά από 27 χρόνια στην εξουσία. Το εκλογικό σύστημα είχε διαφθαρεί από το καθεστώς, επιτρέποντας στον Λουκασένκο να διατηρήσει αυτό που ουσιαστικά ήταν μια δικτατορία. Η αναταραχή στα σύνορα φαινόταν στρατηγικά σχεδιασμένη για να καλύψει τις ανάγκες της Ρωσίας εκείνη την εποχή, καθώς μια άλλη μεγάλη ώθηση μεταναστών προς την ΕΕ θα τροφοδοτούσε περαιτέρω την κοινωνική και πολιτική αναταραχή, ενθαρρύνοντας τους ακροδεξιούς εξτρεμιστές στην ΕΕ να αντιδράσουν. Μέχρι το φθινόπωρο του 2021, ενώ όλα αυτά ήταν σε εξέλιξη, είχε γίνει κάτι παραπάνω από προφανές ότι η Ρωσία συγκέντρωνε στρατεύματα κατά μήκος των ουκρανικών συνόρων με αυξανόμενη πιθανότητα εισβολής.

Εν τω μεταξύ, οι μετανάστες στη Λευκορωσία όχι μόνο συσσωρεύονταν σε μεγάλους αριθμούς κατά μήκος των συνόρων της ΕΕ, αλλά γίνονταν ολοένα και πιο επιθετικοί με ξεσπάσματα βίας. Η κατάσταση επιδεινώθηκε με τη συμμετοχή της λευκορωσικής συνοριακής περιπολίας, η οποία υποστήριζε την παράνομη διέλευση από τα σύνορα κατευθύνοντας τους μετανάστες προς ευάλωτες περιοχές και προσπαθώντας να τυφλώσει τους αντίπαλους συνοριοφύλακες με λέιζερ. Σαν να ήθελαν να τονίσουν τη συμπαιγνία των δύο καθεστώτων σε αυτήν την κρίση, η Ρωσία και η Λευκορωσία πραγματοποίησαν στρατιωτικές ασκήσεις δίπλα στα σύνορα Πολωνίας-Λευκορωσίας, ενώ χιλιάδες μετανάστες ήταν εγκλωβισμένοι σε παγωμένες και ολοένα και πιο ανθυγιεινές συνθήκες στα τέλη του φθινοπώρου. Μέχρι τότε, περίπου 15.000 πολωνοί στρατιώτες είχαν αναπτυχθεί στα σύνορα σε απάντηση στην αντιπαράθεση που είχε δημιουργηθεί καθώς η ΕΕ προσπαθούσε να καταστείλει την κατασκευασμένη κρίση. Τοποθετήθηκαν εκτεταμένα φράγματα και δημιουργήθηκε μια ζώνη αποκλεισμού πλάτους 200 μέτρων για να αναχαιτιστεί η ροή των μεταναστών, αλλά το πρόβλημα συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με την εμπλοκή να ορίζεται πιο σαφώς.

Ο Ρωσο-Γεωργιανός Πόλεμος του 2008

Πριν εισβάλει στην Ουκρανία, ο Πούτιν επιτέθηκε στη Γεωργία τον Αύγουστο του 2008. Στις βόρειες περιοχές της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας της Γεωργίας υπήρχαν αναταραχές από τότε που ανακηρύχθηκε η ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση το 1991. Ένα υποστηριζόμενο από τη Ρωσία αυτονομιστικό κίνημα σε αυτές τις δύο περιοχές ήταν το απαραίτητο υπόστρωμα για να εμπλακεί ο Πούτιν στις υποθέσεις της Γεωργίας όταν ξέσπασαν οι μάχες στη Νότια Οσετία. Από το 2001, ο Πούτιν προσπάθησε να υπονομεύσει τη σύνδεση της περιοχής με τη Γεωργία. Αυτό που ώθησε περαιτέρω τις φιλοδοξίες του Πούτιν στη Γεωργία ήταν η αυξανόμενη φιλοδυτική στάση της τελευταίας και το ενδιαφέρον της να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, το οποίο είχε δεσμευτεί για το έργο στη σύνοδο κορυφής το 2008. Οι ρωσικές προθέσεις έγιναν πιο σαφείς σχετικά με το μέλλον τόσο της Αμπχαζίας όσο και της Νότιας Οσετίας όταν δόθηκε προειδοποίηση από τον πρεσβευτή της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ ότι η Ρωσία θα επιδίωκε την ανεξαρτησία τους σε μια τέτοια περίπτωση. Όταν οι γεωργιανές δυνάμεις κινήθηκαν για να καταστείλουν τη βία στη Νότια Οσετία, συνάντησαν ρωσικά στρατεύματα που είχαν εισέλθει παράνομα στην περιοχή. Οι ψευδείς κατηγορίες για γενοκτονία εναντίον Ρώσων πολιτών στην περιοχή έδωσαν στον Πούτιν το πρόσχημα να εξαπολύσει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον της ίδιας της Γεωργίας, δικαιολογώντας την επίθεση με την ανθρωπιστική χροιά μιας «επιβολής ειρήνης».

Χάρτης της Γεωργίας στην ανατολική ακτή της Μαύρης Θάλασσας και της Ρωσίας στα βόρεια, που δείχνει τις «αυτόνομες» βόρειες περιοχές της Αμπχαζίας με τη σημαντική ακτογραμμή της και τη Νότια Οσετία, η οποία είναι περίκλειστη, και οι δύο αναγνωρισμένες διεθνώς ως μέρος της κυρίαρχης Γεωργίας. Πίστωση χάρτη: Peter Hermes Furian

Ακολούθησε ρωσικός αεροπορικός βομβαρδισμός εντός και εκτός της Νότιας Οσετίας, ακολουθούμενος από ναυτικό αποκλεισμό των ακτών της Γεωργίας στη Μαύρη Θάλασσα. Στη συνέχεια, η Ρωσία αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας, μετά από διαπραγμάτευση συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός από τον Πρόεδρο Σαρκοζί της Γαλλίας. Η αναγνώριση ανακηρύχθηκε μόνο για να επιβεβαιώσει το αυτόνομο καθεστώς τους, το οποίο είχε ήδη καθιερωθεί στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αλλά εξακολουθούσε να αποτελεί μέρος της Γεωργίας. Ο πόλεμος είχε αρχικά εκτοπίσει 192.000 ανθρώπους και, έξι χρόνια αργότερα, πάνω από 20.000, κυρίως Γεωργιανοί, δεν είχαν ακόμη ανακτήσει τα σπίτια τους. Το 2021, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κήρυξε τη Ρωσία υπεύθυνη για παραβιάσεις κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής της εμπλοκής και το 2022, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απήγγειλε κατηγορίες σε ορισμένους Ρώσους υπηκόους για εγκλήματα πολέμου κατά Γεωργιανών.

Γεωργιανή διαμαρτυρία στην πρωτεύουσα Τιφλίδα τον Απρίλιο του 2024, η οποία κατέδειξε την λαϊκή οργή για τη φιλορωσική στάση της κυβέρνησης και την ψήφιση νομοθεσίας που θεωρείται αντιδημοκρατική, η οποία επιχειρεί να καταπνίξει τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Φωτογραφία: George Khelashvili

Η Ρωσία έχει αναλάβει de facto τον έλεγχο τόσο της Αμπχαζίας όσο και της Νότιας Οσετίας, παρά τις περιοχές που εξακολουθούν να αναγνωρίζονται διεθνώς ως μέρος της Γεωργίας. Επιπλέον, έχει εγκαταστήσει σημαντικό αριθμό στρατιωτικού προσωπικού σε καθεμία από τις περιοχές, μερικές από τις οποίες έχουν πρόσφατα ανακατανεμηθεί για να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Πέντε μόνιμες στρατιωτικές βάσεις έχουν ιδρυθεί μόνο στη Νότια Οσετία. Εκτός από την απόκτηση εδαφών, η Ρωσία πρόκειται να αξιοποιήσει περαιτέρω την ακτογραμμή της Αμπχαζίας στη Μαύρη Θάλασσα, μήκους 133 μιλίων, όπου επιδιώκει να δημιουργήσει μια σημαντική ναυτική βάση στο λιμάνι του Οτσάμτσιρε, παρά τις αντιρρήσεις του γεωργιανού κοινοβουλίου. Το λιμάνι φιλοξενεί επί του παρόντος πολλά περιπολικά σκάφη της Ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB). Η σύγχρονη ιστορία της Ρωσίας όσον αφορά την διεκδίκηση εδαφών υπό αμφισβητήσιμες συνθήκες είναι σύμφωνη με τη γενική πολιτική της για εδαφική απόκτηση μέσω στρατιωτικής κατοχής, όπως συνέβη στο Καλίνινγκραντ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.  

Ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις εναντίον ξένων κρατών 

Το κυβερνοέγκλημα έχει γίνει ένα διεθνές φαινόμενο, μεγάλο μέρος του οποίου στοχεύει στο οικονομικό όφελος. Ωστόσο, Ρώσοι πράκτορες υπό το καθεστώς του Πούτιν ξεκίνησαν μια διαδικασία κυβερνοκατασκοπείας ως μέσο υβριδικού πολέμου για να παρέχουν στη Ρωσία στρατηγικό πλεονέκτημα υπονομεύοντας ζωτικά συμφέροντα εντός των εθνών που θεωρούσε ότι ήταν συντεταγμένα εναντίον του. Σε ένα συνέδριο Valdai, ο Πούτιν συζήτησε την εξωτερική πολιτική με τον τίτλο «Η Ρωσία και ο Μεταβαλλόμενος Κόσμος», στο οποίο ανέφερε τη χρήση της «ήπιας ισχύος» με τη μορφή ενός πίνακα εργαλείων και μεθόδων για την επίτευξη στόχων εξωτερικής πολιτικής χωρίς τη χρήση όπλων. Υποστήριξε ότι αυτές οι μέθοδοι χρησιμοποιούνταν για να προκαλέσουν εξτρεμιστικές και εθνικιστικές συμπεριφορές, να χειραγωγήσουν το κοινό και να παρέμβουν στις εσωτερικές πολιτικές κυρίαρχων εθνών, αλλά παρέλειψε να αναφέρει ότι η Ρωσία είχε ήδη εμπλακεί σε παρόμοια δραστηριότητα. Περίπου την ίδια εποχή, ο Valery Gerasimov, Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων του Πούτιν και φερόμενος συγγραφέας αυτού που έχει ονομαστεί «δόγμα Gerasimov», πρότεινε την ιδέα μιας νέας μεθόδου πολέμου που απαιτούσε την ενσωμάτωση μη στρατιωτικών δυνατοτήτων για την παροχή στρατηγικού πλεονεκτήματος υπονομεύοντας την ασφάλεια και την πολιτική βούληση του αντιπάλου.

Το 2007, η Εσθονία, πρώην δορυφόρος της Σοβιετικής Ένωσης, σχεδίασε να μετακινήσει ένα ρωσικό μνημείο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από την πρωτεύουσά της, το Ταλίν, προκαλώντας τον θυμωμένο Πούτιν να αντιδράσει απενεργοποιώντας το διαδίκτυο της χώρας με μια κυβερνοεπίθεση κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας (DDOS) που συνεχίστηκε για μια περίοδο τριών εβδομάδων. Οργανισμοί του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα επλήγησαν από τη στόχευση κρατικών και εμπορικών ιστοσελίδων, υπερφορτώνοντας τους διακομιστές τους με ανεπιθύμητη κίνηση, καθιστώντας τους μη προσβάσιμους. Αυτό ήταν το πρώτο γνωστό επεισόδιο στο οποίο ένα έθνος απείλησε την ασφάλεια και την ανεξαρτησία ενός άλλου μέσω μιας τέτοιας επίθεσης. Εκ των υστέρων, η Ρωσία απέδειξε η ίδια την αποτελεσματικότητα αυτού του είδους εισβολής ως ένα ακόμη μέσο υβριδικού πολέμου , το οποίο σύντομα θα εφαρμοζόταν και αλλού.

Τόσο η Γεωργία όσο και η Ουκρανία έγιναν στόχος της Ρωσίας και το 2007, με την συμπερίληψη «ψευδών ειδήσεων» με σκοπό την υπονόμευση των δημοκρατικών αρχών και την πόλωση εύκολα χειραγωγούμενων στοιχείων της κοινωνίας. Το 2008, όταν η Λιθουανία απαγόρευσε τη χρήση ξεπερασμένων σοβιετικών συμβόλων, Ρώσοι χάκερ παραμόρφωσαν ιστότοπους με σύμβολα εμβληματικά της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Μια συντονισμένη ρωσική στρατιωτική και κυβερνοεπιθετική δράση DDOS πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Ρωσο-Γεωργιανού πολέμου του 2008, με διακοπή των εσωτερικών επικοινωνιών της Γεωργίας. Το 2009, η Ρωσία εξαπέλυσε κυβερνοεπιθέσεις εναντίον δύο εθνών που συμμαχούν μαζί της στην Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών, του Κιργιστάν και του Καζακστάν. Στην πρώτη περίπτωση, είχε να κάνει με τον εξαναγκασμό του Προέδρου Μπακίγιεφ του Κιργιστάν να εκκενώσει μια αμερικανική στρατιωτική βάση. Στη δεύτερη, αφορούσε μια καταγγελία εναντίον ενός μέσου ενημέρωσης που δημοσίευσε μια δήλωση επικριτική για τη Ρωσία από τον Πρόεδρο Ναζαρμπάγιεφ του Καζακστάν.

Αναπαραστατική εικόνα της υβριδικής μηχανής κυβερνοπολέμου της Ρωσίας, η οποία λειτουργεί υπό την GRU, τη ρωσική υπηρεσία στρατιωτικών πληροφοριών. Φωτογραφία: Vvchal

Μια δεύτερη συντονισμένη στρατιωτική επίθεση και επίθεση DDOS, 32 φορές μεγαλύτερη από αυτήν που διεξήχθη στη Γεωργία το 2008, έθεσε σε κίνδυνο τις διαδικτυακές επικοινωνίες στην Ουκρανία όταν ρωσικές παραστρατιωτικές δυνάμεις κατέλαβαν την Κριμαία τον Μάρτιο του 2014. Τον Μάιο του ίδιου έτους, λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές της Ουκρανίας, η Ρωσία χάκαρε την εκλογική της επιτροπή, αν και οι Ουκρανοί έσπευσαν να επιλύσουν το πρόβλημα με την επακόλουθη σύλληψη των χάκερ.

Το δίκτυο υπολογιστών της γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής διαπιστώθηκε ότι είχε παραβιαστεί από Ρώσους χάκερ το 2015, οι οποίοι προσπαθούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση στα διοικητικά δίκτυα Γερμανών πολιτικών και του ΝΑΤΟ. Περαιτέρω ανησυχία εκφράστηκε το 2016, όταν δόθηκαν στοιχεία ότι οι βουλευτικές εκλογές της Γερμανίας τον επόμενο χρόνο θα έβλεπαν ρωσική κυβερνοπαρέμβαση, σε μια προσπάθεια αποδυνάμωσης της νυν καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ. Η εξωτερική δράση της Ρωσίας συνεχίστηκε, με τους χάκερ της να αποκτούν πρόσβαση στο δίκτυο υπολογιστών του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ και στα ηλεκτρονικά μηνύματα των αξιωματούχων του, τα οποία στη συνέχεια διαδόθηκαν παγκοσμίως μέσω των WikiLeaks. Η εισβολή είχε σαφώς ως στόχο να υπονομεύσει την υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον για την προεδρία. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Φινλανδίας ειδοποιήθηκε το 2016 ότι είχε παραβιαστεί από Ρώσους χάκερ το 2013 και ότι, εκείνη την εποχή, ήταν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας στην οποία συμμετείχαν πάνω από 50 έθνη.

Οι πρόσφατες ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις έχουν προκαλέσει χάος σε νοσοκομεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε εταιρείες άμυνας, αεροδιαστημικής και σε πολιτικά πρόσωπα στη Γερμανία και την Τσεχική Δημοκρατία, καθώς και σε οντότητες κρίσιμων υποδομών στη Σουηδία, τη Λιθουανία, την Πολωνία και τη Σλοβακία. Μεγάλο μέρος της δραστηριότητας έχει συνδεθεί με μια ομάδα («Fancy Bear») που συνδέεται με την Κεντρική Διεύθυνση του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας (GRU) του Κρεμλίνου ή απλώς με την κύρια Διεύθυνση Πληροφοριών του ρωσικού στρατού. Οι επιθέσεις συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος παγκοσμίως, ειδικά στη Δύση, με συνοδευόμενη αυξημένη επαγρύπνηση και αντίστοιχα αντίμετρα.

Ρωσική εισβολή μισθοφόρων στην Αφρική

Για πολύ καιρό τώρα, η Ρωσία ανακατεύεται στις υποθέσεις των αφρικανικών εθνών ως η πρώτη από μια σειρά εθνών που επιδιώκουν επιρροή, αν και οι επιθετικές μέθοδοι και τα κίνητρά της έχουν αποδειχθεί πολύ πιο ιδιοτελή. Σκοπός της ήταν να αποσπάσει πλούτο και να υπονομεύσει τις δημοκρατίες υποστηρίζοντας αυταρχικά καθεστώτα με τα οποία οι συμφωνίες μπορούν να επιτευχθούν πιο εύκολα μέσω άμεσων συναλλακτικών σχέσεων αντί να προχωρήσουν μέσα από τις ασάφειες της κοινοβουλευτικής συζήτησης. Εκτός από την άμεση στρατιωτική εμπλοκή με την ανάπτυξη μισθοφόρων της Ομάδας Wagner που συνδέονται με το Κρεμλίνο για την υποστήριξη πραξικοπημάτων, η Ρωσία έχει εισαγάγει εκστρατείες παραπληροφόρησης, έχει παρέμβει στις εθνικές εκλογές, έχει ανταλλάξει όπλα για πρόσβαση σε πόρους και έχει παρακάμψει τις υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας.

Διακριτικά της παραστρατιωτικής δύναμης της Ρωσίας, της Ομάδας Wagner, η οποία ενσωματώθηκε επίσημα στον ρωσικό στρατό μετά τη δολοφονία του ηγέτη της, Γεβγκένι Πριγκοζίν, από τον Πούτιν τον Αύγουστο του 2023. Γραφική Πίστωση: Fly Of Swallow Studio

Η Ρωσία υπήρξε ο κύριος παράγοντας παραπληροφόρησης στην Αφρική, χρηματοδοτώντας 80 εκστρατείες σε 22 χώρες και αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 40% όλων αυτών των εκστρατειών. Η συμπερίληψή της με την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εκστρατειών παραπληροφόρησης στην ήπειρο. Διακρατικές εκστρατείες, 16 εκ των οποίων ανήκουν στη Ρωσία, έχουν αναδυθεί διαδίδοντας αντιδυτικά αισθήματα, με δύο αξιοσημείωτους παράγοντες παραπληροφόρησης που συνδέονται με τη Ρωσία να συγκεντρώνουν συνολικά πάνω από 28 εκατομμύρια ακόλουθους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Ομάδα Wagner έχει χρησιμοποιήσει την παραπληροφόρηση για να στοχεύσει συγκεκριμένα το Μάλι, την Μπουρκίνα Φάσο και τον Νίγηρα στη Δυτική Αφρική. Για να διατηρήσουν την εξουσία, οι στρατιωτικές χούντες στο Μάλι και την Μπουρκίνα Φάσο έχουν πλέον εξαρτηθεί από τη ρωσική υποστήριξη. Από την κατάληψη της εξουσίας το 2020, η χούντα στο Μάλι έχει επανειλημμένα παραβιάσει τη δέσμευσή της σχετικά με ένα μεταβατικό χρονοδιάγραμμα, επιτρέποντας παράλληλα στην ασφάλεια και τις οικονομικές συνθήκες του έθνους να επιδεινωθούν ανησυχητικά. Ένας αυτονομιστικός συνασπισμός Taureg σημείωσε πρόσφατα μια σημαντική ήττα των δυνάμεων του Μάλι και των συμμάχων του Wagner στα σύνορα με την Αλγερία, δείχνοντας ότι η Ρωσία κατάφερε μόνο να δημιουργήσει μεγαλύτερη αστάθεια με τις πράξεις της και υπέστη τις συνέπειες. Μια παρόμοια κατάσταση έχει προκύψει στον Νίγηρα μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του Ιουλίου 2023, με επιδείνωση της ασφάλειας, της οικονομίας και της κοινωνικής πρόνοιας του έθνους. Όλα τα οφέλη που είχαν επιτευχθεί υπό την προηγούμενη δημοκρατική ηγεσία έχουν ουσιαστικά σβηστεί, με τις ισλαμιστικές ομάδες να δημιουργούν τώρα αναταραχές και να αναγκάζουν τη χούντα να αναπτύξει Ρώσους μισθοφόρους με αντάλλαγμα δικαιώματα εξόρυξης στις περιοχές που περιέχουν χρυσό της χώρας.

Με τη δολοφονία του Γεβγκένι Πριγκοζίν, ηγέτη της Ομάδας Βάγκνερ, από τον Πούτιν το 2023 και την ενσωμάτωση της ομάδας στον ρωσικό στρατό, δεν μπορεί πλέον να επικαλεστεί κανείς οποιαδήποτε εύλογη άρνηση από το καθεστώς του Πούτιν για συνεχιζόμενες συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. βασανιστήρια, λεηλασίες, εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες, σεξουαλική βία) που διαπράττονται από την ομάδα. Τελικά, η στρατολόγηση αυτών των Ρώσων έχει καταφέρει μόνο να επιδεινώσει τη βία και τη δυστυχία που υφίσταται ο λαός. Δυστυχώς, ορισμένοι Αφρικανοί ηγέτες έχουν δει τη Ρωσία ως μέσο επικύρωσης της κατοχής της εξουσίας και η Ρωσία ήταν πολύ χαρούμενη που τους υποδέχτηκε χωρίς να επενδύσει πολλά στη διαδικασία. Ένα άλλο καλό παράδειγμα του τελευταίου ισχύει από το 2020 στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ), όπου η Ομάδα Βάγκνερ έχει επιδιώξει να εκμεταλλευτεί τους πόρους της σε χρυσό, διαμάντια, ουράνιο και πετρέλαιο σε αντάλλαγμα για την ασφάλεια που προσφέρει για την υποστήριξη του καθεστώτος του Φοστέν-Αρσάνζ Τουαδέρα.

Ένα παράγωγο αποτέλεσμα της αναταραχής στην Αφρική, που επιδεινώθηκε από τους μισθοφόρους της Wagner, ήταν η μαζική εκτόπιση πληθυσμών στις διάφορες ζώνες συγκρούσεων, ιδιαίτερα στο Σαχέλ και την κεντρική Αφρική. Μόνο στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, μέχρι το τέλος του 2021, 722.000 είχαν εκτοπιστεί εσωτερικά. Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ εκτίμησε ότι περισσότερο από το 60% του πληθυσμού χρειαζόταν επείγουσα βοήθεια. Πολλοί θα ξεκινούσαν μια βόρεια μετανάστευση προς την Τυνησία και τη Λιβύη για να ξεφύγουν από τον λιμό και τη βία. Η Ρωσία, με τη σειρά της, έχει επίσης εγκαταστήσει δύο στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη υπό τον έλεγχο μισθοφόρων της Wagner, έχει ενσωματώσει προσωπικό της GRU και ειδικών δυνάμεων, και έχει μεταφέρει συστήματα αεράμυνας σαν να θέλει να εξασφαλίσει το έδαφός της στρατηγικά κοντά στη νότια Ευρώπη. Το προσωπικό της Wagner έχει εμπλακεί περαιτέρω στη διευκόλυνση της παράνομης μετανάστευσης στην Ευρώπη, διαπραγματευόμενο με λαθρέμπορους που έχουν διαποτίσει τις ακτές. Όπως και στην περίπτωση της μετανάστευσης προς τα δυτικά από τη Μέση Ανατολή μέσω της Λευκορωσίας, έχει υπάρξει σημαντική μετακίνηση μεταναστών προς τις νότιες ακτές της Ευρώπης, ιδίως την Ιταλία μέσω της Βόρειας Αφρικής, για σκοπούς που ταιριάζουν στις ανάγκες της Ρωσίας για να αποσταθεροποιήσει ξανά τους κοινωνικούς και κυβερνητικούς θεσμούς εντός της ΕΕ.  

Η Ρωσική Προέλαση στη Βενεζουέλα

Η επιθυμία της Ρωσίας να ριζώσει ο αυταρχισμός στη Βενεζουέλα πραγματοποιήθηκε με την άνοδο του μαρξιστή ηγέτη Ούγκο Τσάβες το 1999, με μια λαϊκιστική πλατφόρμα που προσέλκυσε την εργατική τάξη και τους φτωχούς. Ο Πούτιν ανέλαβε την εξουσία λίγο αργότερα, το 2000, και προσπάθησε να προσελκύσει λατινοαμερικανικά έθνη στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας, όπως ακριβώς οι πρώην ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης είχαν κάνει με την Κούβα και τη Νικαράγουα. Αλλά τώρα η πρόθεση ήταν ευρύτερη, με το όραμά του να στρατολογήσει έθνη σε μια νέα παγκόσμια τάξη που θα αμφισβητούσε αυτήν που ηγούνταν οι ΗΠΑ. Ο Τσάβες μοιραζόταν ένα έντονο αντιαμερικανικό αίσθημα και σύντομα τάχθηκε υπέρ των σχέσεων με τη Ρωσία, ενισχύοντάς τες με την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού σε τιμή άνω των 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Περαιτέρω συμφωνίες το 2008 συνήφθησαν σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, ένα σύστημα διαστημικής άμυνας και την προμήθεια πυρηνικών υποβρυχίων έως το 2020.

Ο Τσάβες πέθανε το 2013 και τον διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρός του, Νικολάς Μαδούρο, σε έκτακτες προεδρικές εκλογές. Η διαφθορά είχε ριζώσει στην πλούσια σε πόρους Βενεζουέλα υπό τον Τσάβες και έγινε πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα υπό τον Μαδούρο, του οποίου η δημαγωγία έχει οδηγήσει σε πολιτική και κοινωνικοοικονομική επιδείνωση με ένα συνεχώς διευρυνόμενο χάσμα πλούτου. Αυτό έχει εκδηλωθεί με υπερπληθωρισμό, ακραία φτώχεια, ελλείψεις τροφίμων, ανεργία, ένα αποτυχημένο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, κλιμάκωση των ποσοστών εγκληματικότητας και θνησιμότητας και σημαντική μετανάστευση. Η τελευταία έγινε σημαντική πηγή δυσκολιών με τις επακόλουθες πιέσεις που επιβλήθηκαν στα νότια σύνορα των ΗΠΑ, ιδίως κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν.

Χάρτης της Βενεζουέλας που δείχνει την εγγύτητά της με τον Παναμά προς τα νότια σύνορα των ΗΠΑ και τα σύνορα με τη Γουιάνα, όπου ο Μαδούρο έχει επινοήσει μια εδαφική διαμάχη για να αποσπάσει την προσοχή από τις δόλιες δραστηριότητές του στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές. Πίστωση χάρτη: GR.Stocks

Όταν ο Μαδούρο «επανεξελέγη» το 2018 υπό συνθήκες που θεωρήθηκαν από τα γειτονικά έθνη, την ΕΕ, τον Καναδά και τις ΗΠΑ ως δόλιες, η Ρωσία αναγνώρισε το καθεστώς Μαδούρο και, μαζί με την Κίνα, άσκησε βέτο σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που ζητούσε νέες προεδρικές εκλογές. Μέσα στο ίδιο έτος, σε αντάλλαγμα για τη βοήθεια της Ρωσίας με δάνεια και διασώσεις τα προηγούμενα χρόνια, η Ρωσία απέκτησε την κυριότητα μεγάλων τμημάτων αρκετών πετρελαιοπηγών της Βενεζουέλας και τον έλεγχο της μελλοντικής παραγωγής δύο πεδίων φυσικού αερίου στην Καραϊβική. Επιπλέον, ανέλαβε τον έλεγχο του 49,9% της CITGO, της αμερικανικής εταιρείας που ανήκει εξ ολοκλήρου στη Βενεζουέλα, συμπεριλαμβανομένων τριών διυλιστηρίων στην ακτή του Κόλπου, έναντι 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Μέχρι το τέλος του 2018, η Ρωσία είχε επενδύσει 1 δισεκατομμύριο δολάρια στη βιομηχανία εξόρυξης χρυσού της Βενεζουέλας και συμφωνήθηκαν πρόσθετες συμβάσεις για την προμήθεια 600.000 τόνων σιταριού και για τον εκσυγχρονισμό και τη συντήρηση του οπλισμού της εντός της Βενεζουέλας.

Εν μέσω των συγκρούσεων στη Βενεζουέλα, της αμφισβήτησης της εξουσίας του Μαδούρο μετά τις νοθευμένες εκλογές του 2018 και των ανησυχιών για τις επενδύσεις της Ρωσίας, οι μισθοφόροι Wagner του Πούτιν άρχισαν να εισέρχονται στη Βενεζουέλα το 2018 φαινομενικά για να προστατεύσουν τον Μαδούρο. Εκτός από την εκπαίδευση μονάδων μάχης της Βενεζουέλας και φιλοκαθεστωτικών πολιτοφυλακών, οι δυνάμεις της Wagner έχουν εμπλακεί στην προστασία διυλιστηρίων πετρελαίου μαζί με ορισμένες ρωσικές εμπορικές οντότητες που βρίσκονται εκεί. Η εξόρυξη θορίου, ενός ραδιενεργού μετάλλου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αεροδιαστημική βιομηχανία, καθώς και σε πυρηνικές αντιδράσεις, μεταξύ άλλων εφαρμογών, έχει γίνει ένα ακόμη επίκεντρο προστασίας από την Wagner σε καθιερωμένες ρωσικές επιχειρήσεις εξόρυξης. Ομοίως, η ομάδα έχει εμπλακεί σε παράνομη εξόρυξη χρυσού, όπου έχουν παραβιαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και έχουν προκληθεί περιβαλλοντικές ζημιές.

Ο δικτάτορας της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, σε συγκέντρωση τον Απρίλιο του 2024, κατά την 22η επέτειο του πραξικοπήματος εναντίον του προκατόχου του, του μαρξιστή ηγέτη Ούγκο Τσάβες. Φωτογραφία: SStringerAL

Οι αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του Ιουλίου 2024 στη Βενεζουέλα, οι οποίες σαφώς διαφθάρηκαν από εκτεταμένες κυβερνητικές παρεμβάσεις, έφεραν μισθοφόρους της Wagner μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών που ακολούθησαν. Η πρόσφατη άφιξη και η παρατεταμένη παρουσία ρωσικών πολεμικών πλοίων στη Βενεζουέλα συνέπεσαν με τις εκλογές, σαν να έστειλαν το μήνυμα ότι υπήρχε διαθέσιμη υποστήριξη σε περίπτωση ανάγκης. Επιπλέον, η πρόσφατη εδαφική διαμάχη του Maduro για την περιοχή Essequibo της γειτονικής Γουιάνας οδήγησε στην αναβάθμιση του κοντινού στρατιωτικού αεροδρομίου της Βενεζουέλας, στην επέκταση στρατιωτικών εγκαταστάσεων και στην κατασκευή γέφυρας για τη διευκόλυνση της διέλευσης στην περιοχή. Το επεισόδιο φάνηκε να αποτελεί περισσότερο αντιπερισπασμό για να αποσπάσει την προσοχή από τις εκλογές. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αναγκαστούν να δράσουν στρατιωτικά σε οποιαδήποτε κλιμάκωση της διαμάχης, η ρωσική παρουσία θα περιέπλεκε την κατάσταση.

Οι κρατικά χρηματοδοτούμενες εγκληματικές ενέργειες του Πούτιν

Τον Ιούλιο του 2024, μια συνωμοσία Ρώσων πρακτόρων για τη δολοφονία του Άρμιν Πάπεργκερ, Διευθύνοντος Συμβούλου και Προέδρου του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Rheinmetall AG, του πέμπτου μεγαλύτερου παραγωγού όπλων στην Ευρώπη, μέσω συνεργασίας αμερικανικών και γερμανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Ήταν ένα από τα πολλά ρωσικά σχέδια για τη δολοφονία στελεχών της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας που υποστήριζαν την άμυνα της Ουκρανίας έναντι της ρωσικής εισβολής. Ως ένα άλλο στοιχείο του υβριδικού πολέμου του Πούτιν, η Ρωσία έχει εμπλακεί σε διάφορα έργα που περιλαμβάνουν εμπρησμό αποθηκών, βανδαλισμούς και βομβιστικές επιθέσεις, όλα μέρος μιας εκτεταμένης επιχείρησης δολιοφθοράς εντός των κρατών μελών του ΝΑΤΟ με στόχο τις γραμμές εφοδιασμού όπλων και τα άτομα που εμπλέκονται στην κατασκευή τους. Οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, φαίνεται να συνδέονται με την υπηρεσία πληροφοριών GRU της Ρωσίας.

Ο σχεδιασμός και η εκτέλεση επιθέσεων δολιοφθοράς από τη Ρωσία έχει κλιμακωθεί φέτος με σκοπό την αύξηση του κόστους υποστήριξης προς την Ουκρανία. Έχει υιοθετηθεί μια μέθοδος δι' αντιπροσώπου, σύμφωνα με την οποία η Ρωσία στρατολογεί υποστηρικτές στο διαδίκτυο για σκοπούς επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών, ακολουθούμενη από πιθανή καταστροφή του χώρου ενδιαφέροντος. Οι επιχειρήσεις φαίνεται να εκτελούνται με τρόπο που να μην επιτρέπει την πρόκληση μιας οργισμένης στρατιωτικής αντίδρασης. Αυτές οι παρεμβάσεις είναι οικείες στον Πούτιν, καθώς γνωρίζει τις κατασκοπευτικές επιχειρήσεις της σοβιετικής ασφάλειας. Στις πρώτες ημέρες του Ψυχρού Πολέμου της δεκαετίας του 1950, οι Σοβιετικοί είχαν κρυμμένες αποθήκες ισχυρών εκρηκτικών και όπλων σε όλη τη Δυτική Ευρώπη και ενδεχομένως στις ΗΠΑ, με σχέδια για ενεργοποίηση κατόπιν εντολών, τα οποία όμως δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Η τοποθεσία αυτών των αποθεμάτων παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στη Δύση, αν και σίγουρα είναι γνωστές στον Πούτιν.

Οι δολοφονίες που χρηματοδοτούνται από το ρωσικό κράτος έχουν επανεισαχθεί από τον Πούτιν και χρονολογούνται από το 2004, στα πρώτα στάδια της προεδρίας του, όταν ο Τσετσένος αντιπρόεδρος Ζελιμχάν Γιαντερμπίγιεφ, ένας εθνικιστής που επιδίωκε την ανεξαρτησία της Τσετσενίας, εκτελέστηκε στο Κατάρ από δύο Ρώσους πράκτορες. Ακολούθησε μια σειρά δηλητηριάσεων Ρώσων εξόριστων και προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης σε ξένο έδαφος, άλλες με επιτυχία και άλλες με λιγότερη επιτυχία. Αυτές που συμβαίνουν εντός της Ρωσίας έχουν πιο βίαιο χαρακτήρα - πυροβολισμοί, εκρήξεις, «πτώσεις» από παράθυρα ή από διάφορες σκάλες, απαγχονισμός. Η γνώση τώρα ότι τα άτομα που στοχεύονται για εκτέλεση είναι πολίτες άλλων εθνών γυρίζει σελίδα στη φύση τέτοιων εγκλημάτων. Πρέπει να αναρωτηθούμε εάν το έθνος που είναι υπεύθυνο για αυτά μπορεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες με τρόπο που να το αναγκάσει να σταματήσει, όπως θα έπρεπε να είχε αναγκαστεί να κάνει όταν εισέβαλε για πρώτη φορά στην Ουκρανία το 2014.

Πούτιν ο Σοβιετικός

Ο Πούτιν φαίνεται να έχει πείσει τον λαό του για την ανάγκη μιας Μεγάλης Ρωσίας, μιας Ρωσίας που αυτοανακηρύσσεται κυρίαρχη μεταξύ άλλων εθνών, που θα πρέπει να φοβάται κανείς για το μεγαλείο της, ώστε να μπορεί να οδηγήσει άλλους σε μια νέα παγκόσμια τάξη, στην οποία άλλα αυταρχικά καθεστώτα μπορεί να αισθάνονται υποχρεωμένα να ανήκουν. Έχει αποτύχει, αλλά άλλοι εντός του καθεστώτος του θα αναρωτιούνται ακόμη αν μπορούν να επανεφεύρουν τον εαυτό τους και να υιοθετήσουν την περσόνα ενός παρόμοιου δικτάτορα με παρόμοιες προθέσεις. Η νοοτροπία της σοβιετικής εποχής παραμένει με την ανάγκη να συμμετέχει σε έναν αγώνα δρόμου για να βελτιώσει τους άλλους στρατιωτικά με κάθε κόστος. Το εδαφικό κέρδος και το παγκόσμιο πλεονέκτημα υπερτερούν κατά πολύ σε προτεραιότητα έναντι της ευημερίας του λαού της Ρωσίας. Η προσπάθεια του Πούτιν να ασκήσει τέτοια κακόβουλη δράση παγκοσμίως θα αποφέρει πολύ λίγα στο τέλος, όταν το έθνος του θα έχει ηττηθεί στρατιωτικά και θα έχει καταστραφεί οικονομικά καθώς βρίσκεται προσκολλημένο στην Κίνα. Το παράδειγμα που έχει δώσει με την αυταρχική του μορφή διακυβέρνησης, όπως ακριβώς ανέλαβαν οι ηγέτες της Σοβιετικής Ρωσίας πριν από αυτόν, φέρνει το έθνος του για άλλη μια φορά στο χείλος της καταστροφής. Με αυτόν τον τρόπο, ο Πούτιν έχει θέσει τη Ρωσία σε κακό φως με τις εγκληματικές ενέργειες που έχει αναλάβει παγκοσμίως, δείχνοντας στην παγκόσμια κοινότητα τη θλίψη που αυτές έχουν προκαλέσει με τη σειρά τους. Πολλά θα μείνουν ασυγχώρητα και θα θυμούνται.

Η Ευρώπη πρέπει να πάψει να φοβάται τη ρωσική ηγεμονία και την ιδέα της αναβίωσης του παρελθόντος. Η Δύση πρέπει να δει το τέλος ενός επαναλαμβανόμενου εφιάλτη που προκλήθηκε από ένα ακόμη ρωσικό καθεστώς ανίκανο να μάθει από το παρελθόν του και τον δικό του επαναλαμβανόμενο κύκλο αποτυχιών. Είναι καιρός για μια διαφορετική ρωσική διακυβέρνηση που θα φροντίζει τις ανάγκες ολόκληρου του έθνους αντί να επιλέγει αστικά κέντρα και θα παύει να δημιουργεί ψευδείς ψευδαισθήσεις προόδου όταν τόσα πολλά αποτυγχάνουν γύρω της. Οι αυταρχικοί εξετάζουν τις παράλογες πτυχές της δημοκρατίας - μια δικαστική εξουσία που κατά καιρούς αποτυγχάνει στην αποστολή της, ένα νομοθετικό σώμα που γίνεται τόσο πολωμένο που η πρόοδος καθυστερεί, μια εκτελεστική εξουσία που διστάζει στην κρίση της - και πιστεύουν ότι υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος με τη λήψη αποφάσεων να αφήνεται απλώς στα χέρια ενός αυταρχικού και μιας ομάδας πιστών συκοφαντών. Αναδρομικά, ωστόσο, μπορεί να ανακαλύψουν πολύ αργά ότι η δαπάνη ενέργειας που ασκείται σε επιχειρήματα εντός των δημοκρατικών θεσμών πράγματι ανοίγει έναν δρόμο προς τα εμπρός για μια διαρκή εθνική ευημερία και ασφάλεια. Οι ίδιες οι δημοκρατίες αποτυγχάνουν όταν αυτή η ενέργεια διαλύεται, και οι στενόμυαλες λαϊκιστικές αντιλήψεις ριζώνουν για άλλη μια φορά για να επιστρέψει το έθνος σε έναν αυταρχικό εφιάλτη.

Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2024. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα οδηγήσει σε άμεση νομική δράση.


2 σκέψεις για το “Η Παγκόσμια Ρωσική Ευλογιά”

Τα σχόλια είναι κλειστά.