Οι πιθανότητες του Πούτιν (Μέρος 4ο) – Τα δέντρα και το δάσος

Η ιστορία έχει σκοπό να λειτουργήσει ως εκπαιδευτικό εργαλείο για τις επόμενες γενιές. Έχει ως στόχο να παρέχει κατεύθυνση για τον καθορισμό προτεραιοτήτων που θα καθοδηγήσουν τις διαβουλεύσεις των ηγετών. Τα λάθη του παρελθόντος συχνά προέκυψαν από εθνικά παράπονα που έχουν προπαγανδιστεί σε πυρετώδες επίπεδο από αυταρχικά καθεστώτα με ιδιοτελείς ατζέντες. Όταν το αποτέλεσμα ήταν πόλεμος, το αποτέλεσμα συχνά οδήγησε σε καταστροφική ήττα για τον επιτιθέμενο και σε παρατεταμένη εθνική ντροπή, αλλά όχι χωρίς το αναπόφευκτο εκτεταμένο πένθος που μοιράζονται τα πολλά έθνη που αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν τον επιτιθέμενο.

Εξίσου ένοχοι είναι και οι εξωτερικοί παράγοντες που επέλεξαν να παραμείνουν τυφλοί στην εξέλιξη αυτής της καταστροφικής ιστορίας για χάρη του κοντόφθαλμου πολιτικού κέρδους. Καθώς το τρέχον πρόβλημα με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τη Ρωσία ξεδιπλώνεται, αυτοί οι άνθρωποι πρέπει επίσης να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους, όχι μόνο από την ιστορία αλλά και από το έθνος που οι ίδιοι έχουν παραπλανήσει. Σε αυτό το θέμα, πρέπει να κοιτάξουμε τους εαυτούς μας και εκείνους που θεωρούμε συμμάχους μας για να κρίνουμε αν όλοι τηρούμε τις αρχές που έχουν εξασφαλίσει την ύπαρξή μας για τόσο καιρό ως ελεύθερα διαδραστικές και βασισμένες σε κανόνες κοινωνίες σε άμυνα εναντίον εκείνων που έχουν επιδιώξει να τις στερήσουν.

Ηνωμένες Πολιτείες

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι φρικαλεότητες που έχει διαπράξει κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών αποτελούν σαφή παραβίαση της δέσμευσής της στον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Μεγάλες προσπάθειες έχουν καταβληθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ), ορισμένους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και μεγάλο αριθμό χωρών της παγκόσμιας κοινότητας που παρέχουν βοήθεια στην Ουκρανία, τόσο στρατιωτική όσο και ανθρωπιστική. Τώρα, σε ένα κρίσιμο στάδιο της σύγκρουσης, όπου μια σοβαρή έλλειψη πυρομαχικών απειλεί την έκβαση του πολέμου, η διαδικασία λήψης αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης των ΗΠΑ έχει καθυστερήσει από μια μειοψηφική ομάδα , η οποία είναι λιγότερο εξοπλισμένη για να μετρήσει τον αντίκτυπο της δράσης της όχι μόνο στην επίδραση της ρωσικής επιθετικότητας στην Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρη την υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη. Αυτή η τάξη ήταν το μέσο με το οποίο η διεθνής συνεργασία, ιδίως μεταξύ των φιλελεύθερων δημοκρατιών παγκοσμίως, έχει λειτουργήσει τα τελευταία 80 χρόνια. Το έχει καταφέρει μέσω της δημιουργίας πολυμερών θεσμών που συνδέουν τα έθνη μέσω της προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της συλλογικής ασφάλειας, του ελεύθερου εμπορίου και της ρυθμιζόμενης νομισματικής πολιτικής, τα οποία κρέμονται σε μια κλωστή ενώ βλέπουμε την επιθετικότητα της Ρωσίας να μένει αδιαμφισβήτητη.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, ηγέτης της Ρωσίας από το 2000, οδήγησε το έθνος του σε πόλεμο με την Ουκρανία χωρίς λογική δικαιολογία. Φωτογραφία: Aynur Mammadov

Η εξέλιξη αυτής της διεθνούς τάξης έχει ματαιωθεί επανειλημμένα στο παρελθόν από αυταρχικά καθεστώτα, φυλετικές και εθνοτικές αντιπαλότητες και θρησκευτικό εξτρεμισμό που παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό εξωτερικά προς αυτήν. Ωστόσο, αυτή η τάξη συνέχισε να ευδοκιμεί και παρέμεινε άθικτη παρά τις κρίσεις που την αντιμετώπισαν. Μια νέα απειλή έχει εμφανιστεί τώρα, μεταξύ όλων των τόπων, το Κογκρέσο των ΗΠΑ, ένα λεγόμενο προπύργιο της δημοκρατίας, όπου τα μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έχουν επιλέξει να εγκαταλείψουν την υποστήριξη προς την Ουκρανία και να δώσουν χώρο στις ενέργειες του Πούτιν, ενός κατηγορούμενου διεθνούς εγκληματία που περιφρονεί τις ΗΠΑ και τη Δύση και ο οποίος έχει την υποστήριξη εκείνων των άλλων καθεστώτων που επιδιώκουν να υπονομεύσουν όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά και τη διεθνή τάξη, αφήνοντάς μας να αναρωτιόμαστε τι θα την αντικαταστήσει.

Μετά από έναν αδέξιο νομοθετικό χειρισμό της κρίσης στα σύνορα των ΗΠΑ, ο οποίος κατάφερε να εκτροχιάσει την απαραίτητη χρηματοδότηση για την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας, καθώς και την ανθρωπιστική βοήθεια για τη Γάζα, χωρίς καμία περαιτέρω δικαιολογία, εκτός από την υποταγή στον Ντόναλντ Τραμπ, αυτή η ομάδα του Κογκρέσου έχει χαρακτηριστεί ως η «πτέρυγα Πούτιν του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος» από την πρώην Ρεπουμπλικανική βουλευτή Λιζ Τσένι. Παρά το γεγονός ότι της δόθηκε μια ουσιαστική και ιστορικά άνευ προηγουμένου διακομματική συμβιβαστική πρόταση για μια λύση στα σύνορα από τη Γερουσία των ΗΠΑ, η Βουλή των Αντιπροσώπων, υπό την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, συνέχισε να διστάζει να προωθήσει μια εξτρεμιστική εκδοχή για μια λύση στα σύνορα, μόνο και μόνο για να παρατείνει περαιτέρω το πρόβλημα. Όλα αυτά ενόψει της άρνησης κρίσιμης χρηματοδότησης για την αποτροπή της αποσταθεροποίησης της διεθνούς τάξης. Για να προστεθεί στην ειρωνεία, η πλειοψηφία του αμερικανικού λαού συνεχίζει να υποστηρίζει την Ουκρανία ενάντια στον Ρώσο επιτιθέμενο και την ανθρωπιστική βοήθεια για την άσχημη κατάσταση των Παλαιστινίων της Γάζας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένα νομοσχέδιο που υποστηρίζει την αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία θα περνούσε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων εάν κατατίθετο στη Γερουσία μετά από μια ψηφοφορία υπέρ του με 70-29 κατά. Με το είδος της αδιαλλαξίας που επέδειξε ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικλ Τζόνσον (Ρεπουμπλικάνος-Λατινική), ένα αίτημα απαλλαγής για την βοήθεια προς την Ουκρανία μπορεί να είναι αυτό που χρειάζεται για να επιβληθεί μια ψηφοφορία. Διαφορετικά, ένα πακέτο για τα σύνορα Ουκρανίας-ΗΠΑ έχει προταθεί από τον Βουλευτή Μπράιαν Φιτζπάτρικ (Ρεπουμπλικάνος-Πενσυλβάνια) που μπορεί να φέρει την σημαντική πρόοδο που έχει πλέον καθυστερήσει.

Για να επιδεινώσει τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών για εκλογική επιτυχία στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, η ρητορική της προεκλογικής εκστρατείας τον θέτει για άλλη μια φορά σε αντίθεση με τον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), όπως ήταν γνωστός κατά τη διάρκεια της διοίκησής του, κάποτε αποκαλώντας τον «απαρχαιωμένο» και υπονοώντας ότι είναι ανάξιος της υποστήριξης των ΗΠΑ. Τώρα, απειλεί μεμονωμένες χώρες του ΝΑΤΟ με εγκατάλειψη σε περίπτωση που έρθουν αντιμέτωπες με τη Ρωσία. Η αντίληψη του Τραμπ για μια παγκόσμια τάξη έγινε εμφανής στις αρχές της προεδρίας του, όταν υποχώρησε στον Πούτιν για τη δική του κοινότητα πληροφοριών σχετικά με την πλέον γνωστή παρέμβαση της Ρωσίας στις εκλογές του 2015-16 στις ΗΠΑ. Αυτό ήταν το είδος της ιδιοτελούς συμπεριφοράς που έχουμε συνηθίσει να περιμένουμε από κάποιον που βασίζεται σε αυταρχικές προσωπικότητες. Ο πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Μάλκολμ Τέρνμπουλ (2015 – 2018), έχοντας μοιραστεί την ίδια χρονική περίοδο ως ηγέτης, ανατρέχει στην αγάπη του Τραμπ προς τον Πούτιν ως «πραγματικά ανατριχιαστική», χαρακτηρίζοντας τον Τραμπ απλώς «νταή» με έλξη προς δικτάτορες.

Η Ρωσία του Πούτιν είναι έτοιμη για άλλη μια φορά να ξεκινήσει μια ισχυρή εκστρατεία παραπληροφόρησης ενόψει των εκλογών του 2024 για να κερδίσει πίσω το εκτελεστικό αξίωμα για τον «χρήσιμο ηλίθιο» του. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, θα εγκαταλείψει την Ουκρανία, αντίθετα με τις αρχές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, και θα θέσει τις ΗΠΑ σε μια πορεία προς έναν σχεδόν απομονωτισμό, όχι πλέον τον αναγνωρισμένο παγκόσμιο ηγέτη της δημοκρατίας ούτε έναν αξιόπιστο εταίρο στην παγκόσμια σκηνή, αλλά έναν κατά προτίμηση ευθυγραμμισμένο με αυταρχικά καθεστώτα παγκοσμίως. Με μια ακόμη θητεία Τραμπ στην εξουσία, η ανησυχία θα στραφεί στην απειλή αστάθειας που προκαλείται από την έλλειψη επαρκούς πολιτικής και λήψης αποφάσεων σε επίπεδο κατάστασης εκ μέρους ενός πιστού υπουργικού συμβουλίου. Η παγκόσμια ασφάλεια και το εμπόριο θα διακυβεύονται , όπου οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν τον προηγούμενο ρόλο τους ως σταθεροποιητικού εταίρου μεταξύ των μακροχρόνιων συμμάχων τους, αφήνοντας τα έθνη της Ευρώπης, ιδίως, να αναδιαμορφώσουν τις ατομικές τους σχέσεις με άλλους σημαντικούς διεθνείς παράγοντες όπως η Κίνα. Ομοίως, τα ασιατικά έθνη θα στραφούν στη δική τους ασφάλεια, οπλιζόμενα, ενδεχομένως αναπτύσσοντας πυρηνική ετοιμότητα και αναζητώντας νέες συμμαχίες απέναντι σε μια ολοένα και πιο εδαφική Κίνα, με τις αναπόφευκτες εμπορικές σχέσεις που θα ακολουθήσουν, μακριά από τις ΗΠΑ. μια νέα παγκόσμια τάξη, πράγματι.

Αρκεί να δούμε τις διάφορες παραλείψεις κατά τη διάρκεια της προεδρικής του θητείας (2016-2020), για να καταλάβουμε γιατί του επιφύλαξαν την κατακραυγή ότι τον χαρακτήρισαν ως τον χειρότερο από τους 46 προέδρους στην ιστορία των ΗΠΑ. Αυτή η απόφαση ελήφθη από έναν αριθμό 154 ειδικών σε θέματα προεδρίας, όλοι μέλη της Αμερικανικής Ένωσης Πολιτικών Επιστημών. Δεδομένης της ευκαιρίας να επαναλάβει τον ρόλο του προέδρου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Τραμπ θα άνοιγε το δρόμο για την ατζέντα του Πούτιν, παρέχοντάς του την απαραίτητη υποστήριξη που θα χρειαζόταν για να συνεχίσει να ενεργεί με βάση τις αυταπάτες του για τον ρωσικό ιμπεριαλισμό ως κάποια μορφή εθνικού πεπρωμένου. Η ευκαιρία να ξεπεράσει ολόκληρη την Ουκρανία και να προχωρήσει στη Γεωργία, το Αζερμπαϊτζάν, την Αρμενία, τη Μολδαβία και τις χώρες της Βαλτικής πριν απευθυνθεί στην Πολωνία και τα υπόλοιπα κράτη του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας θα φαινόταν τώρα στον Πούτιν ως ένα βιώσιμο σχέδιο δράσης.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι πιθανότητες του Πούτιν στο θέμα των αμερικανικών εκλογών όσον αφορά τις πιθανότητές του να επιτύχει στην Ουκρανία; Ο υποψήφιος Τραμπ έχει προχωρήσει στις προκριματικές εκλογές, όχι απροσδόκητα, με μια σειρά νικών που τον οδηγούν στο χρίσμα των Ρεπουμπλικανών. Η Νίκι Χέιλι, μέχρι πρόσφατα η μοναδική εναπομένουσα Ρεπουμπλικανική αντίπαλος του Τραμπ, κατάφερε να συγκεντρώσει περίπου το 30% έως 40% των ψήφων σε πολλές από τις αναμετρήσεις, προσελκύοντας που δεν είχαν ποτέ τον Τραμπ και ανεξάρτητους με δεξιά κλίση στο πλευρό της, πριν ανακοινώσει την αποχώρησή της από τον διαγωνισμό. Για τον Τραμπ, έχουν εντοπιστεί εμφανή προβλήματα σε βασικές εκλογικές περιφέρειες στις οποίες έχει ήδη αρνητικά και αναμφισβήτητα αυτοαποκαλεστεί με κακό τρόπο. Οι αδαείς απόψεις του σε θέματα που αφορούν την υγεία των γυναικών, το εμπόριο, τους παράτυπους μετανάστες και το ΝΑΤΟ· οι ομιλίες του που κυριαρχούνται από ρητορική μίσους και τα ατελείωτα παράπονά του για θυματοποίηση δεν σκιαγραφούν μια ευχάριστη εικόνα για έναν υποψήφιο για την προεδρία σε γενικές εκλογές. Το αν μπορεί να προσελκύσει την πλειοψηφία των ψηφοφόρων που υποστήριξαν την Χέιλι είναι αμφίβολο, αφού τους ανακήρυξε ανεπιθύμητους μεταξύ των δικών του. Είναι καλύτερο να θυμηθούμε τη νουθεσία όπως μπορεί να αφορά την πολιτική σκηνή και συγκεκριμένα τον Τραμπ: «Όταν κάποιος σου δείχνει ποιος είναι, πίστεψέ τον με την πρώτη φορά».   

Όσον αφορά την κρίση του στις εξωτερικές σχέσεις, η εκτίμηση του Τραμπ προς τον Πούτιν τον έρχεται σε αντίθεση με το 64% του αμερικανικού κοινού που έχει θετική γνώμη για την Ουκρανία στον τρέχοντα αγώνα της ενάντια στον Ρώσο εισβολέα. Αυτό το ποσοστό αυξάνεται σε περίπου 70% στην ηλικιακή ομάδα 65 ετών και άνω, η οποία έχει μεγαλύτερη αίσθηση της ιστορίας του προηγούμενου αιώνα και κατανοεί τι έχουν επιφέρει στον κόσμο η Ρωσία και ηγέτες όπως ο Πούτιν. Επιπλέον, μια δημοσκόπηση της Gallup πριν από ένα χρόνο αποκάλυψε ότι η δημοτικότητα του αμερικανικού κοινού για τη Ρωσία μειώθηκε από 15% το 2022 σε 9%, με το 56% να πιστεύει ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί κρίσιμη απειλή για τις ΗΠΑ. 

Ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για το αξίωμα του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, μιλάει στον Τύπο πριν από την τελική αγόρευσή του κατά τη διάρκεια της δίκης του για αστική απάτη στο Ανώτατο Δικαστήριο της Πολιτείας στη Νέα Υόρκη, 11 Ιανουαρίου 2024. Φωτογραφία: lev radin

Οι διάφορες νομικές διαδικασίες εναντίον του Τραμπ, όλες με βάση την ουσία τους, έχουν οδηγήσει μέχρι σήμερα σε αστικές δικαστικές αποφάσεις σχετικά με σεξουαλική βία και επιχειρηματική απάτη, με αποτέλεσμα σημαντικές οικονομικές κυρώσεις που ανέρχονται σήμερα σε πάνω από 500.000.000 δολάρια. Αυτές, μαζί με τα συνεχιζόμενα δικαστικά έξοδα και τις δικαστικές διαδικασίες του, συνεχίζουν να εξαντλούν το ταμείο της προεκλογικής του εκστρατείας και να εξαντλούν τους Ρεπουμπλικάνους δωρητές ακόμη και πριν από την ολοκλήρωση των προκριματικών εκλογών. Οι 91 ποινικές κατηγορίες εναντίον του Τραμπ σε τέσσερις υποθέσεις περιλαμβάνουν κατηγορίες για παρέμβαση στις εκλογές, απόπειρες ανατροπής των αποτελεσμάτων των εκλογών, παραποίηση επιχειρηματικών αρχείων και κακή διαχείριση απόρρητων, ορισμένων άκρως απόρρητων, κυβερνητικών αρχείων. Η παραποίηση των αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών του 2020 οδήγησε ορισμένες πολιτείες να αμφισβητήσουν ακόμη και τη νομιμότητά του να είναι υποψήφιος στις τρέχουσες εκλογές, με το ζήτημα να επιλύεται πρόσφατα από το Ανώτατο Δικαστήριο υπέρ του Τραμπ, αν και όχι χωρίς διαμάχη σχετικά με ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των «εξεγερμένων που παραβιάζουν τον όρκο τους» όσον αφορά τους πολιτικούς υποψηφίους σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Όσον αφορά την δηλωμένη επιθυμία του Τραμπ να είναι δικτάτορας για μια μέρα, για να είμαστε σαφείς, είναι αδιανόητο για τον Τραμπ να μην συνεχίσει ως δικτάτορας για το υπόλοιπο της προεδρίας του, ειδικά όταν το 74% των Ρεπουμπλικανών φαίνεται ήδη άνετο με την ιδέα του συγκαλυμμένου σεναρίου της «διακυβέρνησης της μιας ημέρας». Η έντονη αντιπάθεια του Τραμπ για τις δικαστικές αποφάσεις που αντιβαίνουν στις απόψεις του επεκτείνεται στην αντιπάθειά του για μια ανεξάρτητη δικαστική εξουσία ικανή να αμφισβητήσει τη θέλησή του. Μια νέα κυβέρνηση υπό τον Τραμπ θα έβλεπε το ίδιο το κράτος δικαίου να απειλείται καθώς προχωρά στην υπονόμευση της δικαιοσύνης με τη βοήθεια ομοϊδεατών κόλακα και φίλων εντός της εκτελεστικής εξουσίας και του Κογκρέσου. Με παρόμοιο τρόπο, ένα ανεξάρτητο μέσο ενημέρωσης ικανό να ελέγχει τις παραβάσεις του Τραμπ, αποτελεί επίσης στοχευμένη οντότητα για αυτόν, όπως είναι γνωστό εδώ και καιρό.

Η ολοένα και πιο αυταρχική ρητορική του Τραμπ ευθυγραμμίζεται με το είδος της κοσμοθεωρίας που ασπάζεται ο Πούτιν, ο οποίος έχει δείξει λιγότερη προσοχή στις εσωτερικές υποθέσεις, εκτός από όταν είναι απαραίτητο να ενισχύσει τα λαϊκιστικά του διαπιστευτήρια, επιλέγοντας αντ' αυτού να προωθήσει μια προσωπική ατζέντα που προωθείται από κρατικά ελεγχόμενη προπαγάνδα. Ένα παρόμοιο σχέδιο για τον Τραμπ θα εμφανιζόταν στον ορίζοντα με την αποδυνάμωση της δικαστικής εξουσίας και των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, παρόμοιο με αυτό που έχει καθιερωθεί στη Ρωσία του Πούτιν και στην Ουγγαρία.

Η πρώτη μέριμνα, ωστόσο, απαιτεί ο Τραμπ να κερδίσει την προεδρία προκειμένου να αποφύγει την ποινική δίωξη και, γι' αυτό, έχει ειρωνικά επιστρατεύσει την εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ προκειμένου να καθυστερήσει την απονομή της δικαιοσύνης. Με αυτόν τον τρόπο, το Δικαστήριο έχει παρουσιαστεί ως συνένοχο στην άρνηση της εκδίκασης κάποιου που δεν επιθυμεί, ή ειλικρινά δεν μπορεί, να αποδείξει την αθωότητά του σε ένα σύστημα που παρέχει το δικαίωμα σε έναν κατηγορούμενο σε «ταχεία δίκη». Είναι δυνατόν το Δικαστήριο να είναι τόσο πολιτικοποιημένο ώστε να είναι εκούσιο στην πρόθεσή του να εξασφαλίσει την πορεία του Τραμπ προς τις γενικές εκλογές και ενδεχομένως προς την προεδρία;

Το φανταστικό σενάριο στο οποίο οι ποινικές κατηγορίες στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο καθυστερούν επαρκώς μετά τις εκλογές και στη συνέχεια απορρίπτονται φαινομενικά από έναν μελλοντικό γενικό εισαγγελέα που θα διοριστεί από τον Τραμπ έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις για τον υποψήφιο πρόεδρο σε γενικές εκλογές. Μια απροκάλυπτη ανατροπή της δικαιοσύνης αυτού του μεγέθους παρουσιάζει μια σαφώς αντιαμερικανική εικόνα για κάποιον που ισχυρίζεται ότι θα κάνει την Αμερική ξανά μεγάλη, ενώ παράλληλα προσπαθεί να κατακτήσει την προεδρία με δόλο. Μια δημοσκόπηση του CNN-SSRS τον Ιανουάριο του 2024 έδειξε ότι το 64% του κοινού ήθελε να εκδοθεί ετυμηγορία στην υπόθεση ανατροπής των ομοσπονδιακών εκλογών του 2020 πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου 2024, ενώ μόνο το 11% επιθυμούσε αναβολή μέχρι μετά. Όταν αναλύθηκε με βάση την πολιτική τοποθέτηση, η δημοσκόπηση αποκάλυψε ότι το 72% των Δημοκρατικών, το 52% των ανεξάρτητων και το 38% των Ρεπουμπλικανών προτιμούσαν μια τέτοια προσέγγιση στη δικαιοσύνη. Ένα μήνα αργότερα, μια άλλη δημοσκόπηση σε περισσότερους από 40.000 συμμετέχοντες έδειξε ότι το 88% τάσσεται υπέρ της δίκασης του Τραμπ από το Υπουργείο Δικαιοσύνης το φθινόπωρο του 2024, εάν χρειαστεί.

Ο Τραμπ δεν θα κερδίσει τον Νοέμβριο εξαιτίας αυτού που αντιπροσωπεύει - έναν κίνδυνο για τη δημοκρατία, για την Αμερική και το Σύνταγμά της και για τη διεθνή τάξη. Είναι απαραίτητο να θυμηθούμε και να καταρρίψουμε τουλάχιστον μερικές από τις υπερβολικές αυτοεκτιμήσεις του Τραμπ. Δεν έδειξε καμία εξαιρετική ικανότητα στη διαχείριση της οικονομίας των ΗΠΑ ούτε πριν ούτε, ιδιαίτερα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID , η οποία επιδεινώθηκε από την αδράνεια του στις πρώτες ημέρες της αυξανόμενης κρίσης, προκαλώντας μια τόσο επαίσχυντα υψηλή θνησιμότητα. Η μακρά ιστορία ρατσισμού εκτείνεται σε πάνω από 50 χρόνια και δεν ήταν λιγότερο εμφανής κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ενθαρρύνοντας τους ακροδεξιούς εξτρεμιστές να αυτοανακηρυχθούν με τρόπο που έχει ανησυχήσει το έθνος με την άσκοπη βία. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της διοίκησής του, σύμφωνα με τον πρώην σύμβουλο εθνικής ασφάλειας, Χ.Ρ. ΜακΜάστερ, ο Τραμπ αποδυνάμωσε τη θέση των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν με την υπογραφή μιας de facto «συμφωνίας παράδοσης με τους Ταλιμπάν», επιτρέποντας την απελευθέρωση 5.000 κρατουμένων Ταλιμπάν, ενώ ταυτόχρονα επέμενε σε μια πρόωρη αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόβλημα της αποχώρησης από το Αφγανιστάν επιβλήθηκε στην κυβέρνηση Μπάιντεν με τρόπο που τελικά αποδείχθηκε φιάσκο. Ωστόσο, ο Τραμπ προσπάθησε να αρνηθεί τον ρόλο του στην ιστορία.

Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ

Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν παρατηρηθεί ορισμένες εξελίξεις που πήγαν στραβά για τον Πούτιν. Αντί να αποδυναμώσει τη συνεργασία στο ΝΑΤΟ, κατάφερε μόνο να ενισχύσει την αποφασιστικότητα και τη συνοχή της και, για να χειροτερέψουν τα πράγματα, να την διευρύνει με την προσθήκη δύο μάλλον τρομερών εθνών, της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Τα μεμονωμένα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες και τις βιομηχανίες πυρομαχικών τους με επιταχυνόμενα χρονοδιαγράμματα παραγωγής. Οι μεγαλύτερες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες από το ΝΑΤΟ και από μεμονωμένες χώρες συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό του πολέμου, καθώς το ΝΑΤΟ μαθαίνει περισσότερα για τα οφέλη που έχουν επιτευχθεί στην Ουκρανία από τις καινοτομίες που λαμβάνουν χώρα εκεί σε πραγματικό χρόνο στο πεδίο της μάχης, στη θάλασσα και στον αέρα.

Ανατολική Ευρώπη που δείχνει τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, δύο σχετικά μικρά, γειτονικά, μεσόγεια και αυταρχικά έθνη που έχουν συμμαχήσει με τον Πούτιν και αντιτίθενται στην παροχή βοήθειας στην Ουκρανία. Πίστωση χάρτη: Milosz Kubiak

Παρά την αναμενόμενη χαρά που είχε συσσωρεύσει η Ρωσία όταν ανταπέδωσε στις δυτικές κυρώσεις μειώνοντας την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη, στην πραγματικότητα δεν υπήρξαν σημαντικές συνέπειες. Οι ασυνήθιστα ήπιοι χειμώνες, η συσσώρευση ενεργειακών αποθεμάτων, τα αυστηρότερα μέτρα στην κατανάλωση, η βελτιωμένη αποδοτικότητα, η μεγαλύτερη εξάρτηση από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι αυξημένες εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ συνέβαλαν στο θετικό αποτέλεσμα για την Ευρώπη. Αυτά τα μέτρα αυξάνονται μόνο σε αποτελεσματικότητα, αφήνοντας εκείνα τα έθνη, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που επέλεξαν να παραμείνουν εξαρτημένα από τη ρωσική ευεργεσία και ως εκ τούτου παραμένουν ευάλωτα στις ιδιοσυγκρασιακές γεωπολιτικές της τάσεις. Οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ μειώθηκαν από 39% το προπολεμικό 2021 σε 12% μέχρι τα τέλη του 2023. Τα έσοδα της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο, τα οποία ανήλθαν σε σχεδόν 50% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της το 2021, μειώθηκαν κατά 45% σε ετήσια βάση μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2023, ενώ η Ευρώπη είδε μόνο την παραγωγή ηλιακής ενέργειας να αυξάνεται κατά 25% το 2022, το πρώτο έτος της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Ο Ρόμπερτ Φίτσο, πρωθυπουργός της Σλοβακίας από το 2023, έχει εκφράσει σθεναρή υποστήριξη στον Βλαντιμίρ Πούτιν και έχει ταχθεί κατά της βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ παράλληλα ζητά οικονομική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Φωτογραφία: Αλέξανδρος Μιχαηλίδης

Ο Ρόμπερτ Φίκο, πρωθυπουργός της Σλοβακίας από το 2023, και ο Βίκτορ Όρμπαν, πρωθυπουργός της Ουγγαρίας από το 2010, έχουν δηλώσει και οι δύο τις προτιμήσεις τους για τον Πούτιν και ασκούν κριτική στην υποστήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία. Η εξάρτηση της Σλοβακίας από τη ρωσική ενέργεια ανέρχεται στο 60% του φυσικού αερίου της, στο 70% του πετρελαίου της και στο 100% του πυρηνικού καυσίμου της. Πρόσφατα ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή παράταση ενός έτους της εξαίρεσης από την απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό πετρέλαιο, αποκαλύπτοντας την επισφαλή γεωπολιτική θέση της Σλοβακίας. Το διυλιστήριο Slovnaft, το οποίο τυχαίνει να ανήκει στην Ουγγρική Εταιρεία Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου (MOL), μια πολυεθνική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου με έδρα τη Βουδαπέστη, παραλαμβάνει ρωσικό αργό πετρέλαιο για επεξεργασία. Σύμφωνα με την απαίτηση της ΕΕ, η εγκατάσταση πρέπει τώρα να επενδύσει πάνω από 380 εκατομμύρια δολάρια για να προσαρμοστεί στην διύλιση αργού πετρελαίου από αλλού, ενώ ολόκληρη η ενεργειακή υποδομή της Σλοβακίας παραμένει, προς το παρόν, ουσιαστικά υπό τον έλεγχο της Ουγγαρίας, αλλά και υπό την επιρροή της Ρωσίας. Το αν η Σλοβακία σκοπεύει να κάνει αυτή τη μετάβαση τελικά μπορεί να είναι περισσότερο ζήτημα εθνικής και περιφερειακής πολιτικής παρά οικονομικής.

Οι μέχρι στιγμής ενέργειες του Φίκο δείχνουν ότι η Σλοβακία είναι καταδικασμένη σε μια ανελεύθερη δημοκρατία και ένα αβέβαιο μέλλον, υπολείποντας ακόμη του αυταρχικού καθεστώτος του Όρμπαν στην Ουγγαρία, αλλά όχι πολύ πίσω. Η έκφραση αντιευρωπαϊκών αισθημάτων, όπως συνηθίζει ο Όρμπαν, απειλεί την παροχή μελλοντικών κονδυλίων της ΕΕ που θα στερούσαν από τον Φίκο την εκπλήρωση των υποσχέσεων που έδωσε για την επέκταση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας της Σλοβακίας και τον έλεγχο του εθνικού προϋπολογισμού. Έχει θέσει τον εαυτό του σε μια αμφισβητήσιμη κατάσταση, συμμαχώντας με δύο ιδιοτελείς ηγέτες, τον Όρμπαν και τον Πούτιν, ενώ προσπαθεί να εξασφαλίσει επαρκή οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ για να υποστηρίξει την ευημερία της Σλοβακίας.

Ο Βίκτορ Όρμπαν, Ούγγρος αυταρχικός ηγέτης, μιλάει στο Εθνικό Συνέδριο Συντηρητισμού, 4 Φεβρουαρίου 2020. Φωτογραφία: Alessia Pierdomenico

Οι σχέσεις του Όρμπαν με την ΕΕ έχουν επίσης τεταθεί λόγω της φιλορωσικής στάσης του στην εξωτερική πολιτική. Σε αντίθεση με αυτήν την πλατφόρμα, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2022 έδειξε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ούγγρων τάχθηκε υπέρ της ένταξης στην ΕΕ, φτάνοντας σε υψηλό ποσοστό 82% μεταξύ εκείνων που ήταν εξοικειωμένοι με τη λειτουργία της συμμαχίας. Ομοίως, το 74% των Σλοβάκων ενέκριναν την ένταξη στην ΕΕ, ενώ το 58% τάχθηκε υπέρ της ένταξης στο ΝΑΤΟ σε έρευνα του 2017 που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Δημοσίων Υποθέσεων της χώρας. Παρά την κριτική τους για την ΕΕ και την υποστήριξή της προς την Ουκρανία, τόσο ο Φίκο όσο και ο Όρμπαν δυσκολεύονται να αποσχιστούν από την ΕΕ για διάφορους λόγους. Η χρηματοδότηση κοινωνικών προγραμμάτων παραμένει μια ανάγκη τόσο για τη Σλοβακία όσο και την Ουγγαρία, σε συνεχή βάση και κάτι για το οποίο η Ρωσία θα ήταν ένας αναξιόπιστος εταίρος.

Συνοπτικά

Μεμονωμένα γεγονότα όπως η πρόσφατη δολοφονία του Αλεξέι Ναβάλνι , πολιτικού αντιφρονούντος και επικριτή του Πούτιν, σε μια φυλακή της Σιβηρίας βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, τοποθετημένα στο πλαίσιο σημαντικών παραπόνων μεταξύ των νέων της Ρωσίας για την χαμένη υπόσχεση του μέλλοντός τους, τις συζύγους και τις μητέρες της που αντιμετωπίζουν την απώλεια γιων και συζύγων σε έναν αδικαιολόγητο και περιττό πόλεμο, και τις εθνοτικές μειονότητες για την απώλεια των πολιτιστικών και εδαφικών τους δικαιωμάτων, παρουσιάζουν προκλήσεις που συνεχίζουν να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, η υποαπόδοση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας της Ρωσίας , ιδίως στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, και η αναπόφευκτη κατάρρευση της οικονομίας της, αποτελούν το είδος του υποστρώματος για κρίση που μπορεί να πυροδοτηθεί από οποιοδήποτε από τα προηγούμενα παράπονα. Αυτοί είναι μεμονωμένοι κόμβοι κοινωνικής κρισιμότητας στη ζωή ενός έθνους και δημιουργούν μεγάλη αβεβαιότητα για τον Πούτιν, παρά την φαινομενική πανταχού παρουσία της αστυνομίας ασφαλείας του.

Αυθόρμητη κατάθεση λουλουδιών την πιθανολογούμενη ημέρα της δολοφονίας του Αλεξέι Ναβάλνι σε μια απομακρυσμένη ρωσική φυλακή βόρεια του Αρκτικού Κύκλου. Αγία Πετρούπολη, Ρωσία – 16 Φεβρουαρίου 2024. Φωτογραφία: Aleksey Dushutin

Μια γυναίκα που παρευρέθηκε στην κηδεία του Ναβάλνι στις αρχές Μαρτίου περιέγραψε την δεινή θέση της Ρωσίας κάνοντας μια απλή σύγκριση μεταξύ Ναβάλνι και Πούτιν: «Ο ένας θυσιάστηκε για να σώσει τη χώρα, ο άλλος θυσίασε τη χώρα για να σώσει τον εαυτό του». Άλλοι εξέφρασαν μια πιο απότομη αξιολόγηση του ηγέτη του Κρεμλίνου απλώς ως «δολοφόνο», φωνάζοντας «όχι στον πόλεμο».

Συνολικά, οι πιθανότητες επιτυχίας του Πούτιν στην Ουκρανία φαίνεται να είναι εναντίον του. Οι απώλειες στρατιωτικού υλικού είναι σε μέγεθος που δεν είναι βιώσιμο στις μέρες μας λόγω του μεγαλύτερου άμεσου αντίκτυπου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των εμφανών στοιχείων της επίδρασης στον πληθυσμό γενικότερα. Η οικονομία έχει σημαντικά τρωτά σημεία καθώς αντιμετωπίζει πληθωριστικές πιέσεις, αυξανόμενο κόστος και επιτόκια ενόψει των ακόμη υψηλότερων αμυντικών δαπανών , ενώ παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων. Η τελευταία βιομηχανία έχει δεχθεί επίθεση με καταστροφές διυλιστηρίων, λιμένωνκαι αποθηκών, και συνεχίζει να αντιμετωπίζει περιορισμούς που επιβάλλονται από ξένες κυρώσεις. Υπήρξε αξιοσημείωτη έλλειψη εργατικού δυναμικού για μη στρατιωτική παραγωγή, με σημαντικό αριθμό Ρώσων νέων να διαφεύγουν της στράτευσης και να εγκαταλείπουν τη χώρα, μειωμένο ποσοστό γεννήσεων, αυξανόμενο ποσοστό θνησιμότητας και, συνολικά, μειωμένο ποσοστό αύξησης του πληθυσμού. Οι εθνοτικές μειονότητες, που αποτελούν το 20% του πληθυσμού της Ρωσικής Ομοσπονδίας, έχουν διαμαρτυρηθεί για τον πόλεμο και είναι οργανωμένες σε ένα συνδικάτο που προωθεί τον διαχωρισμό λόγω της δυσαρέσκειάς τους για τον τρόπο που τους έχει αντιμετωπίσει το καθεστώς του Πούτιν. Η δυτική συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχει πολύ καλύτερο συντονισμό και συμμαχίες από ό,τι η Ρωσία έχει συγκεντρώσει μεταξύ της αυταρχικής της κλίκας. Η χρηματοδότηση για την αμυντική προσπάθεια της Ουκρανίας άρχισε για άλλη μια φορά να σημειώνει πρόοδο πρόσφατα, με τα 27 έθνη της ΕΕ να δεσμεύονται για 54 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα τριετές πακέτο (2024-2027). Σχετικά άγνωστες σε πολλούς στις ΗΠΑ και αλλού ήταν οι συνεχιζόμενες συνεισφορές μεμονωμένων εθνών σε όλο τον κόσμο στην ίδια προσπάθεια. Οι προεδρικές φιλοδοξίες του Τραμπ για τον Νοέμβριο, μαζί με τα οικονομικά της προεκλογικής του εκστρατείας, μειώνονται σε μια εποχή που η εκστρατεία του Προέδρου Τζο Μπάιντεν διακηρύσσει τις διάφορες επιτυχίες της διοίκησής του, την αξιοσημείωτη ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας από μια σοβαρή παγκόσμια πληθωριστική πρόκληση που θα φέρει μαζί της ανακούφιση για τον Αμερικανό καταναλωτή, μια διακομματική λύση για τα νότια σύνορα των ΗΠΑ και ένα μήνυμα για το υπάρχον μεγαλείο της αμερικανικής κοινωνίας σε αντίθεση με την υπόσχεση μιας δυστοπικής τραμπιστικής κοινωνίας.

Ο Πούτιν αποτελεί σύμβολο της ανόδου του αυταρχισμού παγκοσμίως, καθώς ορισμένοι ηγέτες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν έναν διαρκή έλεγχο της διακυβέρνησης του έθνους τους εξαλείφοντας την αντιπολίτευση, καταστέλλοντας την ανεξάρτητη δημοσιογραφία, υποτάσσοντας τη δικαστική εξουσία και ανατρέποντας το σύνταγμα. Οι πολιτικές ελευθερίες περιορίζονται με την καθιέρωση μιας αστυνομικής αρχής που εξυπηρετεί τις ανάγκες του καθεστώτος. Ομοίως, ο στρατός ορκίζεται πρωτίστως πίστη στο καθεστώς και όχι στο έθνος. Στο δρόμο με μια τέτοια έκδηλη εξουσία έρχεται η διαφθορά, η εσφαλμένη κρίση, η εγκατάλειψη αρχών και η κατάργηση του κράτους δικαίου, τα οποία όλα έχουν αποδειχθεί στη Ρωσία του Πούτιν, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη στην Ουγγαρία του Όρμπαν και, φαινομενικά, βρίσκονται στη φάση σχεδιασμού για την Αμερική του Τραμπ.

Θα μπορούσε κανείς να ελπίζει ότι, σύντομα, η ιστορία του 20ούαιώνα θα μας δώσει τα μαθήματα που κι εμείς σύντομα θα ξεχάσουμε για την καταστροφή που θα μπορούσε να προκληθεί από τη δική μας αμέλεια.

Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2024. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα οδηγήσει σε άμεση νομική δράση.