Οι πιθανότητες του Πούτιν (Μέρος 2ο) – Η φύση των ανθρώπων

Το κλειδί για την αυταρχική διακυβέρνηση στον 21οαιώνα είναι η εξαπάτηση, η απόκρυψη του εαυτού από τον σοβαρό έλεγχο, ενώ παράλληλα επιβάλλεται προοδευτικός έλεγχος στην κοινωνία με ποικίλα μέσα, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μυστικής αστυνομίας για την επιβολή προστατευτικών κιγκλιδωμάτων που εμποδίζουν την κατάργηση αυτού του ελέγχου. Ωστόσο, προκύπτουν περιστάσεις όπου ένας μαύρος κύκνος καταρρίπτει αυτόν τον έλεγχο, φέρνοντας μαζί του την συνειδητοποίηση της απάτης του παρελθόντος, η οποία ενισχύεται από όλα τα παράπονα που έμειναν άλυτα στην άθλια υπόθεση. Αυτή είναι η επαναλαμβανόμενη ιστορία της αυταρχικής Ρωσίας - η μπολσεβίκικη επανάσταση του 1917, η διάλυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) - μια ιστορία που οδεύει ξανά προς τον τερματισμό ενός διεφθαρμένου καθεστώτος με καταστροφικό τρόπο.

Δημόσιο Συναίσθημα

Στα πρώτα στάδια της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» (SMO) του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία, η ρωσική κοινή γνώμη ήταν σε μεγάλο βαθμό υπέρ του στρατιωτικού σχεδίου του Κρεμλίνου. Οι δημοσκοπήσεις κατέδειξαν σταθερά ποσοστό άνω του 70% στην υποστήριξη της εισβολής, παρόμοιο με το είδος της ευνοϊκής στάσης που επιδείχθηκε για την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας το 2014.Η συλλογιστική που παρείχαν πολλοί από τους υποστηρικτές αυτού του «αναπόφευκτου μέτρου» επιθετικότητας, όπως ονομάστηκε, ήταν η ανάγκη για «άμυνα έναντι του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ)», η οποία φαινόταν κάπως επιτηδευμένη, καθώς το ΝΑΤΟ αυτοπροσδιοριζόταν ως αμυντικός οργανισμός. Αυτό το συναίσθημα υπογραμμίζει την αποτελεσματικότητα της κρατικής προπαγάνδας που επιχειρεί να δικαιολογήσει τον πόλεμο σαν η Ρωσία να ήταν το θύμα, όπως ακριβώς προσπαθεί να πείσει το κοινό για την αποστολή του Πούτιν να «απονεζτικοποιήσει» την Ουκρανία και να προστατεύσει τους ρωσόφωνους της Ανατολικής Ουκρανίας από τη φασιστική καταπίεση. Μια τέτοια ρητορική έχει καταφέρει ακόμη και να πείσει ορισμένα από τα λιγότερο μορφωμένα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) για την ίδια ανοησία. Δεν είναι ασυνήθιστο, ωστόσο, μεταξύ των Ρώσων υποστηρικτών του πολέμου να φοβούνται οι αρνητικές συνέπειες αν πουν οτιδήποτε αντιτίθεται στο καθεστώς και η εγγενής παθητικότητα μεταξύ των Ρώσων που πηγάζει από την ιστορική αντίληψη ότι η υποταγή στο κράτος ήταν συχνά η προσδοκία.

Το Κτίριο του Κογκρέσου των ΗΠΑ που στεγάζει τη Γερουσία που ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς και τη Βουλή των Αντιπροσώπων που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους, όπου η συζήτηση έχει σταματήσει σχετικά με τη χρηματοδότηση της βοήθειας προς την Ουκρανία από μια εξτρεμιστική φατρία Ρεπουμπλικανών που ελπίζει να εξασφαλίσει πρόσθετες παραχωρήσεις σχετικά με τα νότια σύνορα των ΗΠΑ, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει ήδη σημειωθεί. Πηγή φωτογραφίας: S.Borisov

Σίγουρα υπήρξαν μαζικές αντιπολεμικές διαμαρτυρίες σε όλη τη Ρωσία μέχρι τις αρχές Μαρτίου 2022, με τη ρωσική αστυνομία να έχει ήδη συλλάβει περίπου 13.500 ακτιβιστές μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες. Περισσότεροι από 5.000 συνελήφθησαν σε 69 πόλεις σε μια ευρεία ημέρα διαμαρτυρίας μόνο στις 6 Μαρτίου. Μέχρι τον Απρίλιο, περισσότεροι από 15.000 διαδηλωτές είχαν συλληφθεί με κατηγορίες για κακομεταχείριση και επακόλουθη απώλεια εργασίας για τη συμμετοχή τους. Μέχρι τα μέσα Ιουλίου, 16.000 διαδηλωτές είχαν συλληφθεί σε 200 ρωσικές πόλεις. Οι διαμαρτυρίες έλαβαν μεγαλύτερη προσοχή εκτός Ρωσίας λόγω της λογοκρισίας των μέσων ενημέρωσης, της πλήρους εξάλειψης των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, της συσκότισης μέσω της προπαγάνδας και του κλεισίματος των ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης, απομονώνοντας έτσι τα γεγονότα το ένα από το άλλο εντός της χώρας. Οι περισσότεροι Ρώσοι, κατά τα άλλα, είχαν ελάχιστη επίγνωση τυχόν κυβερνητικών περιορισμών σε δημοσιογράφους, ακτιβιστές ή επικριτές του Πούτιν. Από τους λίγους που γνώριζαν, το 73% ήταν ανήσυχοι για μια τέτοια ενέργεια, συνειδητοποιώντας την προσωπική απομόνωση που προκύπτει από τέτοια μέτρα.

Κράτηση διαδηλωτή στην πλατεία Πούσκιν (Μόσχα) σε συγκέντρωση κατά της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» λίγο μετά την ανακοίνωσή της τον Φεβρουάριο του 2022. Πηγή φωτογραφίας: Konstantin Lenkov

Πολυάριθμα περιστατικά, γνωστά στο κοινό, σχετικά εξέχοντων Ρώσων που «πέφτουν» αδέξια από μπαλκόνια και παράθυρα των επάνω ορόφων ή, πιο απλά, από μια σκάλα, μαρτυρούν τις συνέπειες άστοχων δηλώσεων διαμαρτυρίας για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Έχουν επίσης διαφημιστεί λιγότερο βίαια αποτελέσματα. Φάνηκε απαραίτητο, λίγο μετά την εισβολή στην Ουκρανία, οι ρωσικές αρχές να κλιμακώσουν δραματικά τη λογοκρισία της ελευθερίας του λόγου στο πλαίσιο μιας εκστρατείας καταστολής, ποινικοποιώντας τη διάδοση «ψευδών πληροφοριών» σχετικά με τον στρατό και επιβάλλοντας πρόστιμα ή φυλάκιση έως και 15 ετών. Όσοι διακρίθηκαν για ένα ορισμένο επίπεδο υποτροπής ή ίσως για μια συγκεκριμένη κοινωνική θέση ή επάγγελμα αντιμετωπίστηκαν με ένα πιο αποδεδειγμένα βίαιο τέλος.

Βίαιη διασπορά και μαζικές κρατήσεις διαδηλωτών σε αντιπολεμική συγκέντρωση στην Αγία Πετρούπολη. Πηγή φωτογραφίας: Aleksey Dushutin

Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2022, έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, το 20% των Ρώσων διαφωνούσε με τον πόλεμο. Αυτοί πιθανότατα ήταν νέοι που ζούσαν σε πόλεις και υποστήριζαν αντιπολιτευόμενα πρόσωπα κατά του Πούτιν και ήταν πιο εξοικειωμένοι με τη δυτική κουλτούρα. Η τακτικά επιβαλλόμενη στρατιωτική θητεία στη Ρωσία απέκτησε νέο νόημα για αυτούς τους νέους με την ανακοίνωση της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» (SMO) του Πούτιν στην Ουκρανία. Οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις στρατολογούσαν συστηματικά άνδρες ανά εξάμηνο, με την εαρινή στρατολόγηση να προγραμματίζεται κανονικά από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουλίου. Άτομα ηλικίας 18 έως 27 ετών κατατάχθηκαν για ένα έτος υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Στα τέλη του καλοκαιριού του 2021, ωστόσο, οι τοπικές περιφερειακές διοικήσεις άρχισαν επίσης να διανέμουν πληροφορίες σχετικά με την κατάταξη στο Ρωσικό Εφεδρικό Μάχιμο Στρατό, προσφέροντας σημαντικά οικονομικά κίνητρα για τρία χρόνια θητείας. Πιο συγκεκριμένα, η εαρινή στρατολόγηση του 2022 ανακοινώθηκε νωρίς στις 18 Φεβρουαρίου αντί να περιμένει τον Απρίλιο, προετοιμαζόμενοι για την ακόμη απροειδοποίητη ρωσική επίθεση. Στη συνέχεια, η νομοθεσία της 22ας Φεβρουαρίου κατέστησε υποχρεωτική την εμφάνιση των εφέδρων χωρίς να λαμβάνουν ειδοποιήσεις στράτευσης από τις περιφερειακές αρχές, προκειμένου να επιταχυνθεί η κινητοποίηση σε περίπτωση που χρειαστεί σε περίπτωση στρατιωτικού νόμου.

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2022, κηρύχθηκε «μερική» κινητοποίηση 300.000 στρατιωτικών εφέδρων, παρά τις προηγούμενες επανειλημμένες αρνήσεις των ρωσικών αρχών. Η απόφαση ελήφθη ως απάντηση στο γεγονός ότι η Ρωσία υπέστη μία από τις χειρότερες ήττες σε επτά μήνες μαχών στη βορειοανατολική Ουκρανία. Μια γενική έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου έδειξε ότι ένας αυξανόμενος αριθμός Ρώσων αισθάνεται πλέον ότι το SMO δεν πηγαίνει πλέον «σύμφωνα με το σχέδιο», μειούμενο από 73% σε 53%, με το 47% να αναφέρει σημαντικά αυξημένο άγχος σχετικά με τις περιστάσεις του. Ένα επιπλέον 13% αυτοπροσδιορίστηκε ως θυμωμένο. Ενώ μόνο το 28% των Ρώσων αισθάνονταν τον Φεβρουάριο ότι θα κηρυσσόταν πλήρης κινητοποίηση σε εθνικό επίπεδο, αυτό το ποσοστό έχει πλέον αυξηθεί στο 66%.

Διοικητικός χάρτης της Ρωσικής Ομοσπονδίας που δείχνει την εδαφική ποικιλομορφία των εθνοτικών μειονοτήτων σε όλη τη μεγάλη έκταση γης που συχνά αναφέρεται απλώς ως Ρωσία. Πηγή γραφικών: Porcupen

Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2022, γινόταν επίσης σαφές ότι οι εθνοτικές μειονότητες, από τις οποίες υπάρχουν 193 στη Ρωσική Ομοσπονδία (RF) σύμφωνα με την απογραφή του 2010 - Τάταροι, Μπουριάτοι, Τουβάνοι, Τσετσένοι, Μπασκίροι, Άβαροι και άλλοι - στρατολογούνταν δυσανάλογα στον ρωσικό στρατό σε σχέση με τους Ρώσους που κατοικούσαν σε μεγάλες πόλεις όπως η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη εντός της Ευρωπαϊκής Ρωσίας. Ακόμη και οι Καζάκοι που διέσχιζαν τα σύνορα για εργασία στη Ρωσία από το γειτονικό Καζακστάν και άλλοι μετανάστες με πρόσφατα αποκτημένη ρωσική υπηκοότητα εξαναγκάζονταν να καταταγούν. Η θνησιμότητα των μαχητών εθνοτικών μειονοτήτων υπερέβαινε αυτή των αστικών Ρώσων από τη Μόσχα κατά περισσότερο από 100 φορές. Αυτό προκάλεσε μια αύξηση των εθνικών κινημάτων μεταξύ αρκετών εθνοτικών μειονοτήτων, οι οποίες κατανέμονται σε μεγάλο βαθμό στις 21 δημοκρατίες εντός της RF και οι οποίες αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της. Προηγούμενα παράπονα που σχετίζονταν με την έλλειψη ελευθερίας λόγου και θρησκείας και ένα μοτίβο αποεπένδυσης στις κοινότητες εθνοτικών μειονοτήτων επανεμφανίστηκαν, προσθέτοντας στην οξύτητα των ανθρώπινων απωλειών που υπέστησαν οι αντίστοιχοι πληθυσμοί τους.   

Μια μεροληπτική ρωσική στάση απέναντι στις εθνοτικές μειονότητες, στην πραγματικότητα, παρέμεινε άλυτη καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας του Πούτιν ως προέδρου, με την αυξημένη συγκέντρωση εξουσίας εντός της Μόσχας και την άρνηση των δικαιωμάτων που τους παρέχονται εντός των εδαφών τους. Μια μεγάλη εξέγερση ξέσπασε τον Ιανουάριο του 2024 στη Δημοκρατία του Μπασκορτοστάν, στη νότια περιοχή των Ουραλίων της Ρωσίας, λόγω εδαφικών διαφορών. Αυτές βασίστηκαν σε μια μακροχρόνια διαφωνία για τις μεροληπτικές πολιτικές της Ρωσίας σχετικά με τα εθνοτικά ζητήματα και καθοδηγήθηκαν από τον Φάιλ Αλσίνοφ, έναν εθνικιστή και πολιτικό ακτιβιστή των Μπασκίρ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε πρόσφατα με τη δίωξη του Αλσίνοφ και την καταδίκη του σε ποινική αποικία για τέσσερα χρόνια. Εθνοτικές συγκρούσεις, κατά καιρούς με θανατηφόρες συνέπειες, έχουν εισέλθει ακόμη και στον ίδιο τον ρωσικό στρατό, με αναφορές για στρατευμένους Τουβάνους, έναν τουρκικό λαό ιθαγενή της Σιβηρίας, που αντιμετωπίζουν εθνοτικά Ρώσους στο μέτωπο σχετικά με φυλετικά ζητήματα.

Δύο αμιγώς τσετσενικές στρατιωτικές μονάδες, το Τάγμα Ειρηνευτικής Διατήρησης Σεΐχη Μανσούρ Τσετσένων και το Τάγμα Ντζοκάρ Ντουντάγιεφ, πολεμούν στο πλευρό των Ουκρανών ενάντια στη ρωσική εισβολή. Οι μνήμες είναι βαθιές στην αναγνώριση μιας ουκρανικής μονάδας που βοήθησε τους Τσετσένους ενάντια στη Ρωσία το 1999 κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Πολέμου της Τσετσενίας, όταν ο Πούτιν εξαπέλυσε μια βάναυση εκστρατεία που είχε αποδεκατίσει την πρωτεύουσά τους, το Γκρόζνι. Δύο άλλες μονάδες, το Τάγμα Ειδικού Σκοπού του Υπουργείου Άμυνας της Τσετσενικής Δημοκρατίας της Ιτσκερία και το Τάγμα Ειρηνευτικής Διατήρησης Τσετσένων Χαμζάτ Γκελαγιέφ σχηματίστηκαν πιο πρόσφατα. Μια άλλη μονάδα από τη γειτονική Δημοκρατία του Νταγκεστάν, το Τάγμα Εθελοντών Ιμάμ Σαμίλ Νταγκεστάν, προσχώρησε επίσης πρόσφατα. Ο κοινός στόχος της επιδίωξης ανεξαρτησίας από ένα καταπιεστικό καθεστώς στη Μόσχα αποτελεί τη βάση μιας κοινής αποστολής για όλες αυτές τις ομάδες.

Οι Έρζυα, μια εθνοτική ομάδα περίπου 800.000 κατοίκων που κατοικούν στη Ρωσική Δημοκρατία της Μορδοβίας, 350 μίλια νοτιοανατολικά της Μόσχας, έχουν επίσης στείλει εθελοντές μαχητές για να πολεμήσουν για την Ουκρανία. Η δημοκρατία είναι μέρος της Κοινωνίας των Ελεύθερων Εθνών, μιας ομάδας εθνοτικών μειονοτήτων κατά του Πούτιν που αντιτίθενται στον πόλεμο και έχουν δεσμευτεί για τη διάλυση της Ρωσικής Ομοσπονδίας με σκοπό τη μετατροπή της μεγάλης έκτασης γης σε ανεξάρτητα δημοκρατικά έθνη. Είναι, πράγματι, μια δύσκολη υπόθεση η ανασυγκρότηση ενός σημαντικού τμήματος του ευρασιατικού τοπίου, αλλά πολλοί αισθάνονται ότι έχει έρθει η ώρα για αυτήν.

Το Φόρουμ των Ελεύθερων Λαών της Ρωσίας συγκεντρώθηκε στη Σουηδία τον Δεκέμβριο του 2022 για την τέταρτη συνεδρίαση της Κοινωνίας των Ελεύθερων Εθνών από την έναρξη του πολέμου για να εκδώσει μια διακήρυξη που ανακήρυξε τη Ρωσία «χρεοκοπημένο κράτος». Μια διακήρυξη για την ανεξαρτησία της Καρελίας, μιας μεγάλης δημοκρατίας στη βορειοδυτική Ρωσία με πάνω από 500.000 κατοίκους που αποτελεί περίπου το ήμισυ των συνόρων της Ρωσίας με τη Φινλανδία, ήταν μία από τις δύο κατά τη διάρκεια της ίδιας διάσκεψης. Η δεύτερη αφορούσε την ανεξαρτησία της Σιβηρικής Συνομοσπονδίας , η οποία τυχαίνει να περιέχει το μεγαλύτερο μέρος των πόρων ορυκτών καυσίμων της Ρωσίας στην ανατολική της επικράτεια. Η ύπαρξη του φόρουμ χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι η υποβόσκουσα δυσαρέσκεια που τροφοδοτείται από εκτεταμένα εθνοτικά παράπονα μπορεί να χρησιμεύσει ως καταλύτης για εξέγερση υπό τις κατάλληλες συνθήκες, όπως έχει δει η ιστορία στη Ρωσία. Το αν η Ρωσία ως ομοσπονδία θα καταρρεύσει ή όχι λόγω μιας τέτοιας περίστασης εξακολουθεί να είναι ένα ανοιχτό ερώτημα, αλλά δεν μπορεί να συνεχίσει όπως είναι. Διαφορετικά, το πραγματικό ερώτημα για τη Ρωσία τώρα περιστρέφεται γύρω από το πώς θα μπορούσε ενδεχομένως να ομαλοποιηθεί ώστε να γίνει μια λειτουργική επιχείρηση σε μια παγκόσμια κοινότητα που τη θεωρεί σε μεγάλο βαθμό δυσλειτουργική και απειλή. Αυτή μπορεί να είναι η πιο δύσκολη.

Οι ίδιοι οι Ρώσοι έχουν δείξει παρόμοια δυσαρέσκεια με το καθεστώς του Πούτιν. Η προσοχή των Ρώσων έχει επικεντρωθεί περισσότερο στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, καθώς μια νέα πραγματικότητα κυριεύει το έθνος - αυξημένο κόστος ζωής, απώλεια αποταμιεύσεων, ελλείψεις εμπορικών προϊόντων, φθίνουσα υγειονομική περίθαλψη και κρίσιμη έλλειψη εργατικού δυναμικού, μεταξύ άλλων ανησυχιών που μαστίζουν το έθνος. Με αυτό έρχεται η έλλειψη εμπιστοσύνης και η παραίτηση από την ανάγκη αντιμετώπισης των ψυχικών δυσκολιών σε μια κοινωνία που δεν είναι καλά εξοπλισμένη για να διαχειριστεί την ψυχολογική δυσφορία. Η κόπωση από τον πόλεμο έχει ξεκινήσει με μια νέα δημοσκόπηση που δείχνει ότι το 58% του κοινού ήταν αντίθετο σε μια δεύτερη κινητοποίηση και το 74% δηλώνει ότι θα υποστήριζε τον τερματισμό του πολέμου «αύριο». Μόνο το 18% εξακολουθούσε να τάσσεται υπέρ του καθεστώτος. Η αποφυγή της στράτευσης έχει γίνει μια πολύ μεγαλύτερη πραγματικότητα στη ρωσική κοινωνία και θα απειλήσει ούτως ή άλλως τις μελλοντικές προσπάθειες κινητοποίησης. Διαμαρτυρίες γυναικών, τόσο μητέρων όσο και συζύγων, έχουν ξεσπάσει για τη διάρκεια της ανάπτυξης των γιων και των συζύγων τους, τον αριθμό των απωλειών και τον τρόπο με τον οποίο οι κατάδικοι επιτρέπεται να αφεθούν ελεύθεροι μετά από μόλις έξι μήνες υπηρεσίας στο μέτωπο. Οι θλιμμένες μητέρες δημιουργούν μια πολύ κακή δημόσια εικόνα σε ένα μέρος όπως η Ρωσία, ένα μάθημα που πήρε το καθεστώς της Σοβιετικής Ρωσίας με τον πόλεμό του στο Αφγανιστάν 40 χρόνια νωρίτερα.              

Οι νέοι Ρώσοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τη Ρωσία σε αξιόλογους αριθμούς το 2020, πολύ πριν από τον πόλεμο του Πούτιν, έχοντας απογοητευτεί όχι μόνο από την εκτεταμένη κυβερνητική και κοινωνική διαφθορά και την πολιτική καταστολή, αλλά και από την πραγματοποίηση πολύ μεγαλύτερων οικονομικών και κοινωνικών ευκαιριών σε μια πιο ανοιχτή κοινωνία αλλού. Το ξέσπασμα του πολέμου και η επακόλουθη κινητοποίηση έδωσαν πρόσθετη ώθηση σε αυτή την τάση, έτσι ώστε μέχρι την άνοιξη του 2023, 1,3 εκατομμύρια Ρώσοι, κυρίως κάτω των 35 ετών, είχαν εγκαταλείψει τη χώρα τους φέρνοντας μαζί τους ένα μεγάλο μέρος ταλέντου και εμπειρογνωμοσύνης σε διάφορους τομείς, μαζί με 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφάλαιο. Υπολογίζεται ότι 100.000 ειδικοί στην τεχνολογία πληροφοριών (IT), που αποτελούν το 10% του τεχνολογικού τομέα, έχουν πλέον εγκαταλείψει τη χώρα κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου. Η διαρροή εγκεφάλων έχει εξαντλήσει τη Ρωσία από μελλοντικές δυνατότητες καινοτομίας, εκτός από την απώλεια εργατικού δυναμικού. Η θητεία του Πούτιν ως ηγέτη κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει δει μια μείωση κατά 25% του επιστημονικού και μηχανικού προσωπικού από κορυφαία ρωσικά ινστιτούτα, και πάλι με σημαντική κλιμάκωση μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Περίπου 50.000 επιστήμονες είχαν φύγει μόνο τα προηγούμενα πέντε χρόνια.

Από τους Ρώσους που έμειναν πίσω, αρκετοί εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους σχετικά με την στρατολόγηση και την ανακοίνωση της επιστράτευσης με άμεση βία. Από το ξέσπασμα του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022 και, ιδιαίτερα μετά την πρώτη κινητοποίηση τον Σεπτέμβριο του 2022, είχε σημειωθεί μια σειρά από επιθέσεις που στόχευαν κυρίως κέντρα στρατολόγησης, αλλά και κυβερνητικά κτίρια, αστυνομικά τμήματα και εγκαταστάσεις εκπαίδευσης, φτάνοντας τις 138 μέχρι την άνοιξη του 2023. Η μολότοφ ήταν το αγαπημένο μέσο έκφρασης στο 62% των περιστατικών, ενώ άλλες μορφές εμπρησμού χρησιμοποιήθηκαν σε ένα άλλο 32%. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξε το σχετικό περιστατικό μαχαιρώματος και πυροβολισμών. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2024, 220 επιθέσεις . Φοβούμενο να πει κανείς τη σκέψη μιας δεύτερης κινητοποίησης, το καθεστώς απλώς προχώρησε σε μια κλιμάκωση της στρατολόγησης, στρατολογώντας πάνω από 30.000 άτομα μηνιαίως σε συνεχή βάση. Παράλληλα με τις προσπάθειες στρατολόγησης, η επιθυμία για λιποταξία διπλασιάστηκε κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 2023.

Οι πράξεις δολιοφθοράς από Ρώσους που διαμαρτύρονται για την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία έχουν ως επί το πλείστον στοχεύσει τρένα και σιδηροδρομικές γραμμές και έχουν συνεχιστεί κατά το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων δύο ετών, με σχεδόν 150 Ρώσους να αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες στη διαδικασία. Παρόμοιες πράξεις έχουν διαπραχθεί στη Λευκορωσία από αντι-Ρώσους αντάρτες που αντιδρούν στην εμπλοκή της χώρας τους στην υποβοήθηση της μεταφοράς ρωσικών στρατευμάτων μέσω του εδάφους τους στην Ουκρανία. Ένα αντιπολεμικό, αντι-Πούτιν ρωσικό δίκτυο, το Rospartizan, ανέφερε πρόσφατα την πυρπόληση του αρχηγείου του 70ου Μηχανοκίνητου Συντάγματος Τυφεκιοφόρων της Ρωσίαςστην Τσετσενία, αν και η ομάδα δεν ανέλαβε την ευθύνη.

Μια επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος τον Ιανουάριο του 2024 στο διυλιστήριο Lukoil στην περιοχή Βόλγκογκραντ της Ρωσίας. Σηματοδοτεί την έβδομη τέτοια επίθεση για το νέο έτος και θέτει σε κίνδυνο τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων της Ρωσίας σε μια εποχή που το έθνος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου για την οικονομία του και για την υποστήριξη του πολέμου στην Ουκρανία. Πηγή φωτογραφίας: Twitter

Ασυνήθιστος αριθμός μυστηριωδών πυρκαγιών, με και χωρίς εκρήξεις, έχουν σημειωθεί σε όλη τη Ρωσία σε αποθήκες πετρελαίου και πυρομαχικών, στρατιωτικά εργοστάσια παραγωγής, διυλιστήρια, στρατιωτικές βάσεις, κτίρια κυβερνητικών υπουργείων, εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και χημικών, αποθήκες, υποσταθμούς μετασχηματιστών, αγωγούς και εκκλησίες. Έχουν επίσης αποδοθεί σε Ρώσους παρτιζάνους , αναμεμειγμένους κατά καιρούς με Ουκρανικά ή/και άλλα εθνοτικά στοιχεία, που ανήκουν σε διάφορες ομάδες - τον Εθνικό Δημοκρατικό Στρατό (NRA), τη Λεγεώνα της Ελευθερίας της Ρωσίας και τη Λεγεώνα των Παρτιζάνων Ατές . Μία από τις πιο δραματικές πυρκαγιές αφορούσε μια τεράστια αποθήκη διανομής 70.000 τετραγωνικών μέτρων στην Αγία Πετρούπολη, προκαλώντας ζημιές 122 εκατομμυρίων δολαρίων . Οι υποψίες έχουν στραφεί σε μια εσωτερική διαμάχη μεταξύ των εργαζομένων , η οποία μπορεί να προκλήθηκε από την υπερβολική στρατιωτική στρατολόγηση των εργαζομένων στις αποθήκες στις εγκαταστάσεις.

Η Διεθνής Λεγεώνα Ξένων Υπηκόων στην Ουκρανία αποτελείται από περισσότερους από 2.000 μαχητές που μάχονται για την Ουκρανία. Πρόκειται για Ρώσους, Λευκορώσους, Γεωργιανούς, Πολωνούς, Βραζιλιάνους, Κολομβιανούς, Καναδούς, Αμερικανούς, Βρετανούς, Ισραηλινούς, Τούρκους και Νιγηριανούς, για να αναγνωρίσουμε μερικούς. Οι περισσότεροι νεοσύλλεκτοι από τη Ρωσία ή, καλύτερα, από την RF, προέρχονται από τον Βόρειο Καύκασο ή από περιοχές με πλειοψηφία μουσουλμανικών κατοίκων, αλλά κάποιοι, χαρακτηριστικά, είναι Ρώσοι εθνοτικοί κατά του Πούτιν που έχουν πραγματοποιήσει εισβολές στη Ρωσία. Αποτελούνται από τρεις μονάδες, τη Λεγεώνα Svoboda Rossii, το Ρωσικό Σώμα Εθελοντών και το Σιβηρικό Τάγμα. Η ρωσική αντιπολιτευτική οργάνωση, το Φόρουμ της Ελεύθερης Ρωσίας, που ιδρύθηκε από τον πρωταθλητή σκακιού, Γκάρι Κασπάροφ, έχει συγκεντρώσει κεφάλαια για αυτές τις ομάδες μαχητών. Τελικά, οι ομάδες κοιτάζουν πέρα ​​από τη σύγκρουση στην Ουκρανία για να υποστηρίξουν την αλλαγή καθεστώτος στη Ρωσία, δημιουργώντας ένα πολύ ευρύτερο δίκτυο συνεργατών εντός και εκτός της χώρας.

Η δολοφονία με βομβιστική επίθεση σε αυτοκίνητο τον Αύγουστο του 2022 της Ντάρια Ντούγκινα, της 29χρονης κόρης του εξέχοντος Ρώσου συμμάχου του Πούτιν και υπερεθνικιστή πολιτικού σχολιαστή, Αλεξάντερ Ντούγκιν, οργανώθηκε από το NRA και εκτελέστηκε στα περίχωρα της Μόσχας. Η ίδια η Ντούγκινα ήταν σχολιάστρια στην κρατική τηλεόραση προωθώντας αντιδυτική, εθνικιστική ρητορική, ενώ παράλληλα διαχειριζόταν τον ιστότοπο United World International, ο οποίος ήταν μέρος μιας μεγαλύτερης επιχείρησης προπαγάνδας που ονομάζεται Project Lakhta και ανήκει στην Υπηρεσία Έρευνας Διαδικτύου της Ρωσίας. Η τελευταία ανέπτυξε διαδικτυακά τρολ που είχαν συσταθεί για να παρέμβουν στις εκλογές των ΗΠΑ προσπαθώντας να ριζοσπαστικοποιήσουν την πολιτική συζήτηση στο δημόσιο χώρο. Το NRA χρησιμοποίησε την ευκαιρία να ανακοινώσει την ευθύνη για τη δολοφονία στο κανάλι Telegram, Rospartisan, για να εκδώσει επίσης το μανιφέστο του, στο οποίο χαρακτήρισε τον Πούτιν ως «σφετεριστή της εξουσίας και εγκληματία πολέμου... που εξαπέλυσε έναν αδελφοκτόνο πόλεμο μεταξύ των σλαβικών λαών και έστειλε Ρώσους στρατιώτες σε βέβαιο και παράλογο θάνατο».

Δεν υπάρχει διαφυγή από τη γνώση που διαπερνά τη Ρωσία ότι ο πόλεμός της στην Ουκρανία συνεχίζει να ευθύνεται για απαράδεκτες απώλειες μάχης τόσο σε προσωπικό όσο και σε οπλισμό, και για μια επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, καθώς η Ουκρανία στρέφει το βλέμμα της στην άμεση παρακώλυση της ρωσικής βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου για να επιδεινώσει τον αντίκτυπο των διεθνών κυρώσεων. Η έλλειψη προσοχής από τον Πούτιν στις εσωτερικές ανησυχίες της Ρωσίας, θυσιάζοντας τα αυτοκρατορικά του σχέδια, θα γίνει τώρα το υπόστρωμα για μια αυξανόμενη δημόσια δυσαρέσκεια που, από μόνη της, έχει γίνει ένα πολύπλευρο ζήτημα. Η αδυναμία του να αντιμετωπίσει την επιδεινούμενη ευημερία της ρωσικής κοινωνίας στο σύνολό της δεν μπορεί να ξεπεραστεί από τον ζήλο του υπερεθνικισμού και τη ρητορική μίσους. Υπάρχουν όμως και άλλα στοιχεία στην παγκόσμια δυναμική που θα αυξήσουν τις πιθανότητες μιας κρίσιμης κατάρρευσης στον κόσμο του Πούτιν. Και έτσι, υπάρχουν περισσότερα που θα ακολουθήσουν.

Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2024. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα οδηγήσει σε άμεση νομική δράση.