Εκτός από τους «χρήσιμους ηλίθιους» που έχει στρατολογήσει ο Βλαντιμίρ Πούτιν στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού σε όλο τον κόσμο για να προωθήσουν την προπαγάνδα του, τόσο παγκοσμίως όσο και εντός της Ρωσίας, ένα σημαντικό υποστηρικτικό στοιχείο γι' αυτόν στην πατρίδα του είναι το Πατριαρχείο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (ROC).
Κατά τη διάρκεια της τσαρικής βασιλείας από τον 14οέως τις αρχές του 20ούαιώνα , ο πατριωτισμός και ο εθνικισμός ήταν συνυφασμένα με τη βαθιά πνευματική πίστη του ρωσικού λαού, όπως εκδηλωνόταν στην εκκλησία του, ιδιαίτερα σε όλη την ύπαιθρο. Η θρησκεία, ωστόσο, ουσιαστικά εξαλειφθηκε για τα 70 χρόνια της σοβιετικής κυριαρχίας που ακολούθησαν. Επανεισήχθη από τον Πούτιν ως μέρος μιας λαϊκιστικής πλατφόρμας που επιδίωκε να αποκαταστήσει ένα ενωτικό εθνικιστικό συναίσθημα, μιμούμενο αυτό που φανταζόταν ότι χαρακτήριζε τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Η συγχώνευση αυτών των στοιχείων έχει από καιρό παράσχει στον Πούτιν κάποιο μέτρο υποστήριξης από τη χώρα γενικότερα.
Οι εικόνες των φρικαλεοτήτων που διαπράχθηκαν από τον ρωσικό στρατό σε μια αδικαιολόγητη εισβολή στην Ουκρανία έχουν προκαλέσει σχεδόν καθολική καταδίκη, αλλά φαίνεται να έχουν διαφύγει της προσοχής της ίδιας εκκλησίας που έχει σταθεί ακλόνητα στο πλευρό του δικτάτορα/ευεργέτη της, Πούτιν. Η ασυμφωνία εδώ θυμίζει στον αναγνώστη ένα βιβλικό απόσπασμα από τον Τίτο 1:16: «Ομολογούν ότι γνωρίζουν τον Θεό, αλλά με τις πράξεις τους τον αρνούνται. Είναι απεχθείς, ανυπάκουοι και ακατάλληλοι για κάθε καλό έργο». Το Πατριαρχείο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ξεχωρίζει ανάμεσα στις θρησκείες του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών όχι μόνο για την υποστήριξή του στην εισβολή αλλά και για την πραγματική προώθησή της, παρά τα αυξανόμενα στοιχεία της απροκάλυπτης βαρβαρότητάς της και των δεινών ενός έθνους στα χέρια του Πούτιν. Πού είναι η φωνή της ανθρωπότητας από τον ηγέτη των πιστών εντός της χώρας;
Ο Κύριλλος, ο 75χρονος Πατριάρχης της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Μόσχα, του οποίου το κοσμικό όνομα είναι Βλαντιμίρ Μιχαήλοβιτς Γκουντιάγιεφ, διορίστηκε στη θέση το 2009, αναλαμβάνοντας επίσης τον τίτλο του Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των Ρως, ο οποίος, εκείνη την εποχή, φαινομενικά επεκτεινόταν και στους Ορθόδοξους πιστούς της Ουκρανίας. Η πολιτική έχει επηρεάσει τη θητεία του Κύριλλου, ιδιαίτερα στη σχέση του με τον Πούτιν. Το υπόβαθρο του Κύριλλου ως ενεργού πράκτορα της KGB μπορεί όχι μόνο να του παρείχε μια κατάλληλη σύσταση για την τρέχουσα θέση του, αλλά και να επηρέασε τις αντιλήψεις του για τη ρωσική ηγεμονία και τον ιμπεριαλισμό. Ως εκ τούτου, θεωρήθηκε αρνητικά από τους Ουκρανούς εξαρχής ως κάποιος που υπηρετεί το κράτος, όσο και την εκκλησία.
Μέχρι στιγμής, ο Κύριλλος έχει αναλάβει υποστηρικτικό ρόλο στην ατζέντα του Πούτιν σε αρκετές περιπτώσεις, μερικές από τις οποίες αξίζει να αναφερθούν υπό το φως των τελευταίων οκτώ ετών ρωσικής επιθετικότητας προς την Ουκρανία. Το 2014, όταν ο Πούτιν ξεκίνησε την ένοπλη επέμβασή του στην ανατολική Ουκρανία, ο Κύριλλος παρηγόρησε τους ενδιαφερόμενους δηλώνοντας ότι δεν επιβαλλόταν στρατιωτική απειλή και ότι η επέμβαση ήταν απαραίτητη για την καταστολή τρομοκρατικών δραστηριοτήτων Καθολικών και Ορθόδοξων αυτονομιστών που στόχευαν στη δημιουργία μιας ξεχωριστής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Δεν υπήρχε τέτοια απειλή. Το 2017, για να δικαιολογήσει περαιτέρω την προσάρτηση της Κριμαίας και να αποκτήσει την έγκριση της εκκλησίας, αναγνώρισε δύο ανώτερα μέλη της νεοσύστατης διοικητικής δομής της Κριμαίας, τον Σεργκέι Ακσιόνοφ και τον Βολοντίμιρ Κονσταντίνοφ, με Παράσημα της Εκκλησίας. Και οι δύο καταζητούνταν από τις ουκρανικές αρχές με την κατηγορία της προδοσίας κατά του κράτους και της δημιουργίας εγκληματικής επιχείρησης.
Το 2021, ο Κύριλλος απένειμε ένα ακόμη Παράσημο της Εκκλησίας στον πρόσφατα αποβιώσαντα υπερεθνικιστή πολιτικό, Βλαντιμίρ Ζιρινόφσκι, για την προώθηση των σχέσεων μεταξύ εκκλησίας και κράτους και την υποστήριξή του στις ρωσικές πνευματικές αξίες και τον πατριωτισμό. Ήταν ένας άνθρωπος που ζήτησε την εκτέλεση όλου του ουκρανικού στρατιωτικού προσωπικού ελλείψει οποιουδήποτε προσχήματος πολέμου και υποστήριξε ένα πυρηνικό πλήγμα στην Ισλανδία απλώς για να εκφοβίσει τη Δύση ώστε να μην παρέμβει στη σύγκρουση με την Ουκρανία. Με παρόμοιο τρόπο, η υποστήριξη του Κύριλλου επεκτάθηκε στον γειτονικό καταπιεστικό δικτάτορα της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, ο οποίος παραμένει στην εξουσία από το 1994 και ο οποίος έχει συμμαχήσει πολιτικά και στρατιωτικά με τον Πούτιν.
Όπως ο Πούτιν θεωρούσε την Ουκρανία υποτελές κράτος της Ρωσίας, υπό την εξουσία του, έτσι και ο Κύριλλος θεωρούσε την Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία υποτελή στο πατριαρχείο του στη Μόσχα. Αναπόφευκτα προέκυψε σύγκρουση σχετικά με τη δικαιοδοσία του επί της εκκλησίας στην Ουκρανία. Η αυξανόμενη ανησυχία για την ηγεσία της εκκλησίας από τον Κύριλλο οδήγησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, τον πνευματικό ηγέτη της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, να παραχωρήσει ανεξάρτητη διακυβέρνηση ή «αυτοκεφαλία» στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2019, αποσπώντας την από τον έλεγχο του Πατριαρχείου Μόσχας. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα εκκλησία έγινε υπόλογη αποκλειστικά στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Αυτό σηματοδότησε την έναρξη ενός σχίσματος Μόσχας-Κωνσταντινουπόλεως εντός της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η εξουσία του Κυρίλλου εντός της Ουκρανικής Εκκλησίας είχε ήδη υπονομευτεί από την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από τον Πούτιν το 2014. Αυτό, ωστόσο, δεν μείωσε τον ενθουσιασμό του για την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, επικαλούμενος, ως κατάλληλη δικαιολογία, την κλίση του έθνους προς τη Δυτική παρακμή, όπως εκδηλώνεται από τις «ομοφυλοφιλικές παρελάσεις» και τις αναπόδεικτες δηλώσεις εξόντωσης των Ρώσων στην ανατολική Ουκρανία. Σε πρόσφατη επιστολή του προς το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, ανέφερε παραδόξως τη διατήρηση της ρωσικής γλώσσας ως περαιτέρω δικαιολογία για την εισβολή, σαν να αναμενόταν από τα θύματα αυτής της εισβολής, τους Ουκρανούς που ζουν στην Ουκρανία, να αγνοούν τη δική τους γλώσσα και κληρονομιά.
Το Πατριαρχείο Μόσχας φαίνεται να προσεγγίζει την κατάσταση του παρία μεταξύ όλων των θρησκειών με τρόπο παρόμοιο με αυτόν που συμβαίνει στο ίδιο το κράτος. Κατά ειρωνικό τρόπο, αυτό θα φαινόταν κατάλληλο για έναν θρησκευτικό ηγέτη που φαίνεται τόσο βαθιά αφοσιωμένος στο κράτος και τον ηγέτη του, τον Πούτιν. Δεν ισχύει αυτό για 280 ιερείς της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην παγκόσμια κοινότητα που καταδίκασαν τον πόλεμο σε ανοιχτή επιστολή. Πιο συγκεκριμένα, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία του Άμστερνταμ, εκτός από την καταδίκη του Κυρίλλου, εγκατέλειψε το Πατριαρχείο Μόσχας για το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Λιθουανίας έχει επίσης ζητήσει ανεξαρτησία από τη Μόσχα. Κριτικές έχουν ασκηθεί από το Βατικανό και από τον πρώην Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι, Ρόουαν Γουίλιαμς, ο οποίος έχει προτείνει να εξεταστεί η αποβολή της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών.
Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι ο Κύριλλος εξαναγκάστηκε από τον Πούτιν να υποστηρίξει την εισβολή, αλλά αυτό το σενάριο έρχεται σε αντίθεση με το προηγούμενο ιστορικό του Κύριλλου. Θα περίμενε κανείς ότι το ισχυρότερο ηθικό επιχείρημα που θα μπορούσε να προβληθεί θα ήταν η υποστήριξη της χριστιανικής πεποίθησης ότι η ανθρωπότητα αξίζει κάτι καλύτερο.
Πνευματικά δικαιώματα @Kost Elisevich, MD, PhD 2022. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Οποιαδήποτε παράνομη αναπαραγωγή αυτού του περιεχομένου θα οδηγήσει σε άμεση νομική δράση.
Ευχαριστώ Kost που το δημοσίευσες αυτό. Kay Miller
Απόλαυσα να μάθω για αυτό το θέμα Kost. Ευχαριστώ την Candy που το δημοσίευσε στο FB!!
Σας ευχαριστώ που δημοσιεύσατε αυτό το ενδιαφέρον και στοχαστικό άρθρο Kost και Candy. Παρά το γεγονός ότι μου είπαν ότι η οικογένεια του πατέρα μου ήταν Ρώσοι, όταν έψαχνα τα έγγραφα μετανάστευσης του παππού μου γύρω στο 1900, χάρηκα που έμαθα ότι ήταν από το «Ουκρανικό Έδαφος» συγκεκριμένα στο Κίεβο. Αν δεν είχε μεταναστεύσει εδώ, είναι πολύ πιθανό να μην είχα γεννηθεί, αφού μεγάλο μέρος της εβραϊκής κοινότητάς του στάλθηκε σε στρατόπεδα θανάτου στη Γερμανία ή την Πολωνία. Φαίνεται ότι η εκδοχή του αυταρχικού φασισμού και της σκληρότητας του Πούτιν είναι εξίσου εξωφρενική, αλλά επικεντρώνεται στην καταστροφή της Ουκρανίας και του περήφανου, ανθεκτικού και γενναίου λαού της (Χριστιανοί, Εβραίοι, προφανώς δεν τον ενδιαφέρει). Οι θρησκείες μας έχουν πολύ περισσότερα κοινά παρά διαφορές. Η κοινότητά μας εδώ είναι ένα καλό παράδειγμα αυτού. Για μένα, η θρησκεία είναι περισσότερο ένας ηθικός κώδικας με τον οποίο ζούμε και παραβιάζεται συστηματικά από τον Πούτιν, τους πιστούς ολιγάρχες του (και ορισμένους θρησκευτικούς ηγέτες) και εκείνους που εκφοβίζει με βιαιότητα απαράδεκτη σε έναν πολιτισμένο κόσμο. Χαίρομαι που είσαι εδώ Kost και δημοσιεύεις αυτές τις διορατικές σκέψεις.
Richard Small
Υπάρχουν πολλά που πρέπει να ακολουθήσουν σε αυτή τη σύγκρουση. Η Ρωσία έχει καταβάλει μια συντονισμένη προσπάθεια να δημιουργήσει σύγχυση σχετικά με τα αίτια της, αλλά είναι σαφές πώς έχουν προχωρήσει όλα αυτά. Σας ευχαριστώ για την απάντηση, Ρίτσαρντ. Ήρθε η ώρα η Κριμαία να στεγάσει μια ναυτική βάση του ΝΑΤΟ για να τεθεί τέλος στις εικασίες για τη Ρωσία.