Зламыснасць Уладзіміра Пуціна распаўсюджваецца далёка за межы Украіны. Непасрэдныя суседзі Расіі ў Еўрапейскім Саюзе (ЕС) могуць пацвердзіць розныя сродкі, якімі ім пагражаюць — арганізаваная масавая міграцыя, якая спрабуе дэстабілізаваць грамадскі парадак, кібератакі на фінансавыя і ўрадавыя ўстановы, дэзінфармацыйныя кампаніі, накіраваныя на грамадскія крыўды, сабатаж, забойствы і іншыя прыёмы, якія будуць разгледжаны тут. Аднак тэрытарыяльная блізкасць не з'яўляецца абавязковай умовай для ўварвання Расіі. Падобныя падыходы ўжываліся да іншых краін свету, і асабліва на Захадзе, які Пуцін лічыць сваім архетыпічным ворагам, як гэта было характэрна для яго савецкага выхавання.
Пад кіраўніцтвам Пуціна Расія набыла рэпутацыю прыхільніка выключнасці і, разам з гэтым, пачуццё права на ўсё, згодна з якім апраўданне незаконнага ўварвання ў суседнюю краіну, такую як Украіна, можа быць пабудавана на пакутлівых выдумках. Сярод іх — абсурдная ідэя фашысцкага рэжыму ва Украіне, які пагражае існаванню Расіі, калі яна сама павінна абвінавачваць сябе ў гэтым; іншая — фантазія, якая ўзнікае з расійскай гістарыяграфіі 19стагоддзя , якая сцвярджае, што Украіна паходзіць з ранняй версіі Расіі. Нарэшце, існуе ўяўная пагроза з боку Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора (НАТА), якая спрабуе падарваць бяспеку Расіі, калі на самой справе менавіта Расія са сваімі гістарычна імперыялістычнымі амбіцыямі ўяўляе пагрозу, што могуць пацвердзіць былыя краіны Варшаўскага дагавора Усходняй Еўропы. Больш за тое, краіны Балтыі, а ў апошні час і Фінляндыя, і Швецыя, зразумелі тыя ж рызыкі сумеснай мяжы або, прынамсі, пэўнай блізкасці да дэмана.

Жорсткасць, з якой Пуцін вядзе вайну ва Украіне, добра задакументавана , і пакуль што гэта аснова, па якой можна першапачаткова ацэньваць яго злачынную дзейнасць. Аднак, каб зразумець, чаму сусветная супольнасць у цэлым павінна аспрэчыць і перамагчы яго, неабходна перагледзець маштаб яго намаганняў ва ўсім свеце. Міжнародны парадак, які быў усталяваны неўзабаве пасля завяршэння апошняй вялікай вайны ў свеце, амаль 80 гадоў таму, мае вялікае значэнне.
Сірыйская грамадзянская вайна і расійская агрэсія
Беспарадкі ў Сірыі ўспыхнулі ў 2011 годзе з агульнанацыянальнага народнага пратэсту супраць рэпрэсіўнага рэжыму Башара Асада, што адлюстроўвала ранейшыя рэакцыі на аўтарытарнае кіраванне ў Егіпце і Тунісе падчас «арабскай вясны». Грамадзянская вайна ўспыхнула пасля ўзброенага адказу на беспарадкі з боку рэжыму, які падтрымлівалі Расія і Кітай. Абедзве краіны наклалі вета на наступныя рэзалюцыі Савета Бяспекі Арганізацыі Аб'яднаных Нацый (ААН), якія асуджалі дзеянні Асада. Іран паставіў зброю Асаду, а яго філіял у Ліване, «Хезбала», даслаў баевікоў. У 2013 годзе хімічная зброя была выкарыстана супраць паўстанцаў, якія без разбору забівалі мірных жыхароў паблізу. Расія ўжо на ранняй стадыі вайны падтрымлівала ўрадавыя сілы, прадастаўляючы значную колькасць зброі і абсталявання.

У верасні 2015 года Расія фізічна ўступіла ў вайну па просьбе Асада, каб дапамагчы перамагчы яго сірыйскую апазіцыю і «Ісламскую дзяржаву Ірака і Леванта» (ІДІЛ). Была пачата шырокамаштабная кампанія авіяўдараў па апорных пунктах апазіцыі. Геапалітычная мэта Пуціна была двайная: па-першае, паменшыць уплыў ЗША на Блізкім Усходзе, а па-другое, атрымаць стратэгічны плацдарм уздоўж узбярэжжа Міжземнага мора, пашырыўшы ўплыў Расіі на Паўночную Афрыку і рэгіён Чырвонага мора. Расійскі спецназ і найміты Пуціна «Група Вагнера» развязалі ўласную жорсткасць, сканцэнтраваўшы свой вопыт «выпаленай зямлі» як на мірным насельніцтве, так і на ваенных мэтах. Цікава, што з апошніх мэтаў 80% паветраных нападаў Расіі ў 2016 годзе былі накіраваны на сірыйскія апазіцыйныя апалчэнні, якія ўдзельнічалі ў барацьбе з ІДІЛ, падвяргаючы сірыйскае грамадства экстрэмісцкім пагрозам тэрарыстычнай арганізацыі. Аднак у рэшце рэшт, да 2019 года ІДІЛ страціла кантроль над усімі сваімі тэрыторыямі Блізкага Усходу дзякуючы намаганням амерыканскіх, курдскіх і іракскіх сіл, нягледзячы на ўмяшанне Расіі.
Паводле звестак Сірыйскай сеткі па правах чалавека, незалежнай маніторынгавай групы са штаб-кватэрай у Вялікабрытаніі, да сакавіка 2016 года толькі ў выніку расійскіх авіяўдараў загінула больш за 2000 мірных жыхароў. Гэта было дасягнута з дапамогай неразборлівага выкарыстання касетных бомбаў, запальных рэчываў, якія змяшчаюць алюмініевы парашок і аксід жалеза, якія прывялі да цяжкіх пранікальных апёкаў, а таксама тэрмабарычнай зброі, якая дэтанавала аэразольны выбуховы элемент, які душыў і абпальваў ахвяр. Да 30 красавіка 2018 года, пасля 31 месяца расійскіх бамбардзіровак, тая ж маніторынгавая група паведаміла пра 7700 ахвяр сярод мірнага насельніцтва, сярод якіх 1851 дзіця ва ўзросце да 18 гадоў. Amnesty International назвала гэтыя метады вайны парушэннямі міжнароднага гуманітарнага права, што больш чым знаёма расійскім вайскоўцам.

У рэшце рэшт, расійскае ўмяшанне, відаць, замацавала ўладу Асада, пакінуўшы Сірыю ў тупіку з паўстанцкімі сіламі. Да сярэдзіны 2023 года Расія стварыла ў Сірыі 105 ваенных аб'ектаў, і рэжым Асада абяцаў ёй пастаянную прысутнасць стабільнасці ў краіне. Дзве асноўныя ваенныя базы Расіі - гэта авіябаза Хмеймім у Латакіі, прыбярэжным партовым горадзе на поўначы Сірыі, і ваенна-марская база ў Тартусе, за 53 мілі на поўдзень, дзе размешчана частка Паўночнага флоту Расіі, які ў цяперашні час складаецца з трох дэсантных караблёў. Цеснае супрацоўніцтва паміж Іранам, які мае ўласную ваенную прысутнасць у Сірыі, і Расіяй існуе ў краіне з 2015 года.
Расія выкарыстоўвае сірыйскую міграцыю як зброю
У выніку надзвычай жорсткай бамбардзіровачнай кампаніі Расіі ў падтрымку ўласных сіл Асада ў выніку наплыву пераважна сірыйскіх мігрантаў, накіраваных у Еўропу, пачаўся наплыв пераважна сірыйскіх мігрантаў. Да пачатку 2016 года амаль 129 500 чалавек , а па сушы — яшчэ 1545, прычым пераважная большасць з іх прайшла праз Грэцыю. Скарыстанне такога масавага патоку чалавечых людзей стварае не толькі памежныя і гуманітарныя крызісы, але і выклікае хаос і грамадскія разлады ў тых краінах, якія самі спраўляюцца з наплывам мігрантаў. Ксенафобскія і натывісцкія сілы падштурхоўваюць да палітычных рухаў і папулісцкіх настрояў , якія ў кантэксце еўрапейскай дэмакратыі могуць прывесці да сур'ёзных падзелаў, што зноў жа будзе на карысць Расіі.
Усё гэта не толькі выклікала палітычную і сацыяльную нестабільнасць у Еўропе, але і адцягнула ўвагу Захаду ад канфлікту, які ўзнік з наўмысным уварваннем Расіі ў Крым і на ўсход Украіны ў 2014 годзе, а затым і незаконнай анексіяй Крыма. Восем гадоў працягваўся канфлікт у Данбасе, усходніх рэгіёнах Украіны, падчас аперацый расійскіх ваенізаваных груповак, якія падтрымлівалі мясцовыя падрыўныя элементы, што супрацьстаялі ўкраінскім сілам, да адкрытага ўварвання Расіі ў лютым 2022 года.
Па іроніі лёсу, нягледзячы на праблемы, якія Расія выклікала ў Сірыі, яна блакавала ўезд сірыйскіх бежанцаў або падвяргала іх далейшай варожасці, калі яны звярталіся па прытулак. Дзмітрый Пяскоў, прэс-сакратар Пуціна, відавочна, не ведаючы пра ўдзел Расіі ў гэтых пакутах, выказаў меркаванне, што краіны, адказныя за крызіс бежанцаў, павінны несці адказнасць за гэта. Адсутнасць прытулку для сірыйцаў у Расіі прымусіла 5500 з іх працягваць рух на поўнач, каб прайсці праз памежны пераход Барысаглебскі-Сторског прыкладна пры 70° паўночнай шыраты ў Нарвегію, перш чым гэты ўезд быў зачынены. Сітуацыю для сірыйцаў пагоршыла тое, што некаторых з іх аштрафавалі за тое, што яны прадставіліся ў Міністэрстве ўнутраных спраў як нелегальныя бежанцы. Пасля таго, як іх лавіла паліцыя, іх адпраўлялі ў цэнтры ўтрымання мігрантаў, дзе яны маглі атрымаць дэпартацыю і вярнуцца ў зону канфлікту.
Расійска-беларуская змова на мяжы ЕС
Пашыраючы тэму неваеннай гібрыднай вайны, партнёрства з Беларуссю і яе дыктатарам Аляксандрам Лукашэнкам дало Пуціну дадатковую магчымасць стварыць хаос на мяжы ў яшчэ адным пункце ўезду, на гэты раз пагражаючы Польшчы і Літве. У 2021 годзе, усяго за некалькі месяцаў да ўварвання Расіі ва Украіну, беларускія ўлады змякчылі візавыя патрабаванні, заахвочваючы тысячы мігрантаў з ахопленых канфліктамі краін Блізкага Усходу, такіх як Ірак, Сірыя, Емен і Афганістан, прыбываць у Беларусь. Падарожжы ажыццяўляліся дзякуючы дзяржаўнай авіякампаніі Беларусі, а мігранты размяшчаліся ў дзяржаўных гатэлях. Аднак Беларусь не аказвала гуманітарнай дапамогі іншым чынам, а хутчэй запрашала іх да сваёй 250-мільнай мяжы з Польшчай і суседнімі краінамі Літвой і Латвіяй. Некаторыя мігранты з'явіліся з расійскімі візамі, што сведчыць аб тым, што яны былі дастаўлены праз Расію іншымі спосабамі. Гэтая апошняя асаблівасць стала значна больш відавочнай да вясны 2024 года.

У той час гэтая акцыя нібыта была адказам на санкцыі ЕС, уведзеныя пасля жорсткага падаўлення Лукашэнкам палітычных апанентаў і пратэстоўцаў, якія аспрэчвалі яго перавыбранне ў 2020 годзе пасля 27 гадоў знаходжання ва ўладзе. Выбарчая сістэма была карумпаваная рэжымам, што дазволіла Лукашэнку захаваць тое, што фактычна было дыктатурай. Турбулентнасць на мяжы, здавалася, была стратэгічна спланавана ў адпаведнасці з патрэбамі Расіі ў той час, паколькі чарговы вялікі наплыў мігрантаў у ЕС яшчэ больш распаліў бы сацыяльныя і палітычныя хваляванні, падштурхоўваючы правых экстрэмістаў у ЕС да рэакцыі. Да восені 2021 года, пакуль усё гэта адбывалася, стала больш чым відавочна, што Расія збірае войскі ўздоўж украінскай мяжы з усё большай верагоднасцю ўварвання.
Тым часам мігранты ў Беларусі не толькі ў вялікай колькасці назапашваліся ўздоўж мяжы ЕС, але і станавіліся ўсё больш агрэсіўнымі, узбуджаючы гвалт. Сітуацыя пагоршылася з удзелам беларускага памежнага патруля, які падтрымліваў незаконны пераход мяжы, накіроўваючы мігрантаў у ўразлівыя раёны і спрабуючы асляпіць памежнікаў праціўніка лазернымі прамянямі. Быццам каб падкрэсліць змову двух рэжымаў у гэтым крызісе ,Расія і Беларусь правялі ваенныя вучэнні побач з польска-беларускай мяжой, у той час як тысячы мігрантаў затрымаліся ў марозных і ўсё больш негігіенічных умовах позняй восені. Да гэтага часу каля 15 000 польскіх вайскоўцаў былі разгорнуты на мяжы ў адказ на супрацьстаянне, якое ўзнікла, калі ЕС спрабаваў спыніць штучны крызіс. Былі ўсталяваны шырокія бар'еры і створана зона забароны шырынёй 200 метраў, каб спыніць паток мігрантаў, але праблема працягваецца і па сённяшні дзень, прычым удзел больш выразна акрэслены.
Расійска-грузінская вайна 2008 года
Перад тым, як уварвацца ва Украіну, Пуцін напаў на Грузію ў жніўні 2008 года. У паўночных рэгіёнах Грузіі, Абхазіі і Паўднёвай Асеціі, назіраліся хваляванні з моманту абвяшчэння незалежнасці Грузіі ад Савецкага Саюза ў 1991 годзе. Падтрыманы Расіяй сепаратысцкі рух у гэтых двух рэгіёнах быў неабходным субстратам для ўмяшання Пуціна ў справы Грузіі, калі ў Паўднёвай Асеціі пачаліся баі. З 2001 года Пуцін імкнуўся падарваць сувязь рэгіёна з Грузіяй. Амбіцыі Пуціна ў Грузіі яшчэ больш падштурхнула ўзмацненне празаходняй пазіцыі апошняй і яе зацікаўленасць ва ўступленні ў НАТА, што было абяцана на саміце ў Бухарэсце ў 2008 годзе. Намеры Расіі адносна будучыні Абхазіі і Паўднёвай Асеціі сталі больш яснымі, калі пасол Расіі ў НАТА папярэдзіў яго, што ў такіх абставінах Расія будзе імкнуцца да іх незалежнасці. Калі грузінскія войскі ўварваліся, каб спыніць гвалт у Паўднёвай Асеціі, яны сутыкнуліся з расійскімі войскамі, якія незаконна ўварваліся ў рэгіён. Ілжывыя абвінавачванні ў генацыдзе супраць расійскіх мірных жыхароў у рэгіёне далі Пуціну падставу пачаць паўнамаштабную вайну супраць самой Грузіі, апраўдаўшы напад пад гуманітарным выглядам « прымусу да міру ».

Расійскія паветраныя бамбардзіроўкі адбыліся ўнутры і за межамі Паўднёвай Асеціі, а затым была ўведзена марская блакада ўзбярэжжа Чорнага мора Грузіі. Затым Расія прызнала незалежнасць Абхазіі і Паўднёвай Асеціі пасля таго, як прэзідэнт Францыі Сарказі заключыў пагадненне аб спыненні агню. Прызнанне было абвешчана толькі для таго, каб пацвердзіць іх аўтаномны статус, які ўжо быў устаноўлены ў пачатку 1990-х гадоў, але ўсё яшчэ быў часткай Грузіі. Спачатку вайна прывяла да вымушаных перасяленняў 192 000 чалавек, а праз шэсць гадоў больш за 20 000 пераважна этнічных грузінаў усё яшчэ не вярнулі свае дамы. У 2021 годзе Еўрапейскі суд па правах чалавека прызнаў Расію адказнай за парушэнні падчас яе ваеннай дзейнасці, а ў 2022 годзе Міжнародны крымінальны суд абвінаваціў некаторых грамадзян Расіі ў ваенных злачынствах супраць этнічных грузінаў.

Расія дэ-факта ўзяла пад свой кантроль як Абхазію, так і Паўднёвую Асецію, нягледзячы на тое, што гэтыя рэгіёны ўсё яшчэ міжнародна прызнаныя часткай Грузіі. Больш за тое, яна размясціла значную колькасць вайскоўцаў у кожным з рэгіёнаў, некаторыя з якіх нядаўна былі перадыслакаваны для баявых дзеянняў ва Украіне. Толькі ў Паўднёвай Асеціі было створана пяць пастаянных ваенных баз. Акрамя набыцця тэрыторыі, Расія мае намер і далей выкарыстоўваць 133-мільнае ўзбярэжжа Чорнага мора Абхазіі, дзе яна імкнецца стварыць буйную ваенна-марскую базу ў порце Ачамчыра, нягледзячы на пярэчанні грузінскага парламента. У цяперашні час у порце знаходзіцца шэраг патрульных катэраў Федэральнай службы бяспекі Расіі (ФСБ). Сучасная гісторыя Расіі, якая прэтэндуе на тэрыторыі пры сумніўных абставінах, адпавядае яе агульнай палітыцы тэрытарыяльнага набыцця шляхам ваеннай акупацыі, як гэта было ў Калінінградзе пасля Другой сусветнай вайны.
Расійскія кібератакі на замежныя дзяржавы
Кіберзлачыннасць стала міжнароднай з'явай, значная частка якой накіравана на атрыманне фінансавай выгады. Аднак расійскія аператыўнікі пры рэжыме Пуціна пачалі працэс кібершпіянажу як сродак гібрыднай вайны, каб забяспечыць Расіі стратэгічную перавагу, падрываючы жыццёва важныя інтарэсы ў тых краінах, якія яна лічыла супрацьстаячымі ёй. На канферэнцыі на ВалдаіПуцін абмеркаваў знешнюю палітыку пад назвай «Расія і свет, які змяняецца», у якой ён згадаў пра выкарыстанне «мяккай сілы» ў выглядзе матрыцы інструментаў і метадаў для дасягнення мэтаў знешняй палітыкі без выкарыстання зброі. Ён выказаў здагадку, што гэтыя метады выкарыстоўваюцца для правакацыі экстрэмісцкіх і нацыяналістычных настрояў, маніпулявання грамадскасцю і ўмяшання ва ўнутраную палітыку суверэнных дзяржаў, але не згадаў, што Расія ўжо займаецца падобнай дзейнасцю. Прыкладна ў той жа час Валерый Герасімаў, начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расіі пры Пуціне і меркаваны аўтар таго, што было названа «доктрынай Герасімава», высунуў ідэю новага метаду вядзення вайны, які патрабуе інтэграцыі неваенных магчымасцей для забеспячэння стратэгічнай перавагі, падрываючы бяспеку і палітычную волю праціўніка.
У 2007 годзе Эстонія, былы сатэліт Савецкага Саюза, планавала перанесці расійскі мемарыял Другой сусветнай вайны са сваёй сталіцы Таліна, што прымусіла раз'юшанага Пуціна адрэагаваць, адключыўшы інтэрнэт краіны з дапамогай размеркаванай тыпу «адмова ў абслугоўванні » (DDOS), якая працягвалася на працягу трох тыдняў. Дзяржаўныя і прыватныя арганізацыі пацярпелі ад нападаў на дзяржаўныя і камерцыйныя вэб-сайты, перагружаючы свае серверы непатрэбным трафікам, што рабіла іх недаступнымі. Гэта быў першы вядомы выпадак, калі адна краіна пагражала бяспецы і незалежнасці іншай праз такую атаку. Азіраючыся назад, Расія сама даказала эфектыўнасць такога кшталту ўварвання як яшчэ аднаго сродку гібрыднай вайны , які неўзабаве будзе ўжыты ў іншых месцах.
Грузія і Украіна таксама сталі мішэнню Расіі ў 2007 годзе, уключыўшы ў іх «фэйкавыя навіны» з мэтай падрыву дэмакратычных прынцыпаў і палярызацыі лёгка маніпуляваных элементаў грамадства. У 2008 годзе, калі Літва забараніла выкарыстанне састарэлай савецкай сімволікі, расійскія хакеры сапсавалі вэб-сайты сімваламі былога Савецкага Саюза. Скаардынаваная расійская ваенная і кібер-аперацыя DDoS была праведзена ўпершыню падчас расійска-грузінскай вайны 2008 года, у выніку якой былі парушаныя ўнутраныя камунікацыі Грузіі. У 2009 годзе Расія распачала кібератак на дзве краіны, якія з'яўляюцца яе саюзнікамі ў Садружнасці Незалежных Дзяржаў, — Кыргызстан і Казахстан. У першым выпадкугэта было звязана з прымусам прэзідэнта Кыргызстана Бакіева выселіць амерыканскую ваенную базу. У другім выпадку гэта было звязана скаргай на СМІ, якое апублікавала заяву прэзідэнта Казахстана Назарбаева з крытыкай Расіі.

Другая скаардынаваная ваенная і DDoS-атака, у 32 разы большая за тую, што была праведзена на Грузію ў 2008 годзе, парушыла інтэрнэт-сувязь ва Украіне, калі расійскія паўваенныя фарміраванні захапілі Крым у сакавіку 2014 года. У маі таго ж года, незадоўга да прэзідэнцкіх выбараў ва Украіне, Расія ўзламала яе выбарчую камісію , хоць украінцы хутка вырашылі праблему з наступным арыштам хакераў.
камп'ютэрная сетка нямецкага Бундэстага была ўзламаная расійскімі хакерамі, якія спрабавалі атрымаць доступ да адміністрацыйных сетак нямецкіх палітыкаў і НАТА. Дадатковая заклапочанасць узнікла ў 2016 годзе, калі былі прадстаўлены доказы таго, што парламенцкія выбары ў Германіі ў наступным годзе стануць сведкамі кіберўмяшання Расіі ў спробе аслабіць дзеючую канцлерку Ангелу Меркель. Знешняя дзейнасць Расіі працягвалася: хакеры атрымалі доступ да камп'ютэрнай сеткі Дэмакратычнай партыі ЗША і электроннай пошты яе чыноўнікаў, якія затым былі распаўсюджаны па ўсім свеце праз WikiLeaks. Уварванне відавочна мела на мэце падарваць кандыдатуру Хілары Клінтан на пасаду прэзідэнта. У 2016 годзе Міністэрства замежных спраў Фінляндыі было паведамлена аб тым, што яно было ўзламана расійскімі хакерамі ў 2013 годзе і што ў той час яно было часткай больш шырокай кампаніі, у якой удзельнічалі больш за 50 краін.
Нядаўнія расійскія кібератакі выклікалі хаос у бальніцах Вялікабрытаніі, абаронных і аэракасмічных фірмах і палітычных дзеячах Германіі і Чэхіі, а таксама ў аб'ектах крытычна важнай інфраструктуры ў Швецыі, Літве, Польшчы і Славакіі. Значная частка актыўнасці была звязана з групай («Fancy Bear»), звязанай з Галоўным упраўленнем Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі (ГРУ) Крамля, або проста Галоўным упраўленнем разведкі расійскіх вайскоўцаў. Атакі працягваюць набіраць абароты ва ўсім свеце, асабліва на Захадзе, што суправаджаецца павышанай пільнасцю і адпаведнымі контрмерамі.
Уварванне расійскіх наймітаў у Афрыку
Ужо даўно Расія ўмешваецца ў справы афрыканскіх краін, будучы першай з шэрагу краін, якія імкнуцца да ўплыву, хоць яе агрэсіўныя метады і матывы аказаліся значна больш эгаістычнымі. Яе мэтай было здабыванне багаццяў і падрыў дэмакратый у падтрымку аўтарытарных рэжымаў, з якімі пагадненняў лягчэй дасягнуць праз прамыя транзакцыйныя адносіны, а не праз неадназначнасці парламенцкіх дэбатаў. Акрамя адкрытага ваеннага ўмяшання з разгортваннем звязаных з Крамлём наймітаў групы Вагнера для падтрымкі дзяржаўных пераваротаў, Расія ўкараняе дэзінфармацыйныя кампаніі, умешваецца ў нацыянальныя выбары, абменьваецца зброяй на доступ да рэсурсаў і захоплівае нацыянальныя службы бяспекі.

Расія была галоўным агентам дэзінфармацыі ў Афрыцы, спансуючы 80 кампаній у 22 краінах і прадстаўляючы амаль 40% усіх такіх кампаній. На яе долю, разам з Кітаем, Аб'яднанымі Арабскімі Эміратамі, Саудаўскай Аравіяй і Катарам, прыпадае амаль 60% дэзінфармацыйных кампаній на кантыненце. Транснацыянальныя кампаніі, 16 з якіх належаць Расіі, пачалі распаўсюджваць антызаходнія настроі, прычым два вядомыя дэзінфармацыйныя суб'екты, звязаныя з Расіяй, сабралі ў сацыяльных сетках больш за 28 мільёнаў падпісчыкаў. Група Вагнера выкарыстоўвала дэзінфармацыю, каб мэтанакіравана атакаваць Малі, Буркіна-Фасо і Нігер у Заходняй Афрыцы. Каб захаваць уладу, ваенныя хунты ў Малі і Буркіна-Фасо сталі залежаць ад падтрымкі Расіі. З моманту захопу ўлады ў 2020 годзе хунта ў Малі неаднаразова парушала свае абавязацельствы адносна пераходных тэрмінаў, дазваляючы бяспецы і эканамічнаму стану краіны трывожна пагоршыцца. Сепаратысцкая кааліцыя Таўрэг нядаўна атрымала буйную паразу сілам Малі і іх саюзнікам з Вагнера на алжырскай мяжы, што паказвае, што Расія сваімі дзеяннямі толькі стварыла большую нестабільнасць і панесла наступствы. Падобная сітуацыя склалася ў Нігеры пасля ваеннага перавароту ў ліпені 2023 года, калі пагоршыліся ўзровень бяспекі, эканомікі і сацыяльнага забеспячэння краіны. Усе поспехі, дасягнутыя пры папярэднім дэмакратычным кіраўніцтве, былі фактычна знішчаны, бо ісламісцкія групоўкі цяпер сеюць беспарадкі і прымушаюць хунту разгортваць расійскіх наймітаў у абмен на правы на здабычу карысных выкапняў у залатыя рэгіёны краіны.
Пасля забойства Пуціным Яўгена Прыгожына, лідара групы Вагнера, у 2023 годзе і ўключэння гэтай групы ў склад расійскай арміі, любое праўдападобнае адмаўленне рэжымам Пуціна сістэмных парушэнняў правоў чалавека (напрыклад, катаванняў, рабаванняў, пакаранняў смерцю без належнага абмеркавання, сэксуальнага гвалту), учыненых гэтай групай, больш не можа быць абгрунтавана. У рэшце рэшт, вербоўка гэтых расейцаў толькі пагоршыла гвалт і пакуты, ад якіх пакутуе народ. На жаль, некаторыя афрыканскія лідары разглядалі Расію як сродак умацавання сваёй улады, і Расія была толькі рада пайсці ім насустрач, не ўкладваючы ў гэты працэс асаблівых сродкаў. Яшчэ адзін добры прыклад апошняга дзейнічае з 2020 года ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы (ЦАР), дзе група Вагнера імкнулася эксплуатаваць свае залатыя, алмазныя, уранавыя і нафтавыя рэсурсы ў абмен на бяспеку, якую яна прапануе ў падтрымку рэжыму Фостэна-Аршань Туадэры.
Вынікам хваляванняў у Афрыцы, якія пагоршыліся з-за дзеянняў наймітаў «Вагнера», стала масавае перамяшчэнне насельніцтва ў розных зонах канфліктаў, асабліва ў Сахелі і Цэнтральнай Афрыцы. Толькі ў ЦАР да канца 2021 года 722 000 чалавек былі перамешчаныя ўнутры краіны. Упраўленне ААН па каардынацыі гуманітарных пытанняў падлічыла, што больш за 60% насельніцтва мела патрэбу ў тэрміновай дапамозе. Многія адправіліся ў міграцыю на поўнач, у Туніс і Лівію, каб выратавацца ад голаду і гвалту. Расія, у сваю чаргу, таксама стварыла дзве ваенныя базы ў Лівіі пад кантролем наймітаў «Вагнера», размясціла туды персанал ГРУ і спецназа, а таксама ўвяла сістэмы супрацьпаветранай абароны , быццам каб замацаваць свае стратэгічна блізкія да паўднёвай Еўропы. Персанал «Вагнера» далей ўдзельнічаў у садзейнічанні нелегальнай міграцыі ў Еўропу, вяўшы перамовы з кантрабандыстамі, якія пранізалі ўзбярэжжа. Гэтак жа, як і ў выпадку з міграцыяй на захад з Блізкага Усходу праз Беларусь, назіраўся значны рух мігрантаў да паўднёвага ўзбярэжжа Еўропы, асабліва да Італіі, праз Паўночную Афрыку, з мэтай, якія зноў адпавядаюць патрэбам Расіі, каб дэстабілізаваць грамадскія і ўрадавыя інстытуты ў ЕС.
Марш Расіі ў Венесуэлу
Жаданне Расіі ўкараніць аўтарытарызм у Венесуэле ажыццявілася з прыходам да ўлады марксісцкага лідара Уга Чавеса ў 1999 годзе на папулісцкай платформе, якая прыцягвала працоўны клас і бедных. Пуцін прыйшоў да ўлады неўзабаве пасля гэтага, у 2000 годзе, і распачаў намаганні па ўцягванні лацінаамерыканскіх краін у сферу ўплыву Расіі, гэтак жа, як яго былыя лідары Савецкага Саюза зрабілі з Кубай і Нікарагуа. Але цяпер намеры былі шырэйшымі, бо яго бачанне прыцягнення краін да новага сусветнага парадку , які б кінуў выклік таму, які ўзначальваюць ЗША. Чавес падзяляў моцныя антыамерыканскія настроі і неўзабаве падтрымаў адносіны з Расіяй, умацаваўшы іх шляхам закупкі ваеннай тэхнікі коштам больш за 4 мільярды долараў. дадатковыя пагадненні аб супрацоўніцтве ў галіне ядзернай энергетыкі, сістэмы касмічнай абароны і пастаўцы атамных падводных лодак да 2020 года.
Чавес памёр у 2013 годзе, і яго пераемнікам на пазачарговых прэзідэнцкіх выбарах стаў віцэ-прэзідэнт Нікалас Мадура. карупцыя ўкаранілася ў багатай на рэсурсы Венесуэле і стала значна большай праблемай пры Мадура, чыя дэмагогія прывяла да палітычнага і сацыяльна-эканамічнага пагаршэння з пастаянным павелічэннем разрыву ў багацці. Гэта выявілася ў гіперінфляцыі, крайняй беднасці, дэфіцыце прадуктаў харчавання, беспрацоўі, неэфектыўнай сістэме аховы здароўя, росце злачыннасці і смяротнасці, а таксама значнай эміграцыі. Апошняе стала асноўнай крыніцай цяжкасцей з-за наступстваў напружання, якое ўзнікла на паўднёвай мяжы ЗША, асабліва падчас адміністрацыі Байдэна.

Калі Мадура быў «пераабраны» ў 2018 годзе пры абставінах, якія суседнія краіны, ЕС, Канада і ЗША лічылі сфальсіфікаванымі, Расія хутка і бессаромна прызнала рэжым Мадура і разам з Кітаем наклала вета на рэзалюцыю Савета Бяспекі ААН, якая патрабавала правядзення новых прэзідэнцкіх выбараў. У тым жа годзе, у абмен на дапамогу Расіі ў выглядзе пазык і фінансавай дапамогі на працягу папярэдніх некалькіх гадоў, Расія атрымала права ўласнасці на значныя ўчасткі некалькіх венесуэльскіх нафтавых радовішчаў і кантроль над будучай здабычай двух карыбскіх радовішчаў прыроднага газу. Акрамя таго, яна атрымала 49,9% кантролю над CITGO, цалкам амерыканскай кампаніяй Венесуэлы, у тым ліку трыма нафтаперапрацоўчымі заводамі на ўзбярэжжы Мексіканскага заліва, у абмен на 1,5 мільярда долараў. Да канца 2018 года Расія інвеставала 1 мільярд долараў у золатаздабыўную прамысловасць Венесуэлы, і былі заключаны дадатковыя кантракты на пастаўку 600 000 тон пшаніцы, а таксама на мадэрнізацыю і падтрыманне ўзбраення ў Венесуэле.
На фоне ўнутрывенесуэльскіх канфліктаў, сумненняў ва ўладзе Мадура пасля сфальсіфікаваных выбараў 2018 года і занепакоенасці з нагоды расійскіх інвестыцый, найміты Пуціна з групы «Вагнер» пачалі ўваходзіць у Венесуэлу ў 2018 годзе нібыта для абароны Мадура. Акрамя падрыхтоўкі венесуэльскіх баявых падраздзяленняў і праўладных апалчэнняў, сілы «Вагнера» ўдзельнічалі ў абароне нафтаперапрацоўчых заводаў разам з шэрагам рэзідэнтных расійскіх камерцыйных структур. Здабыча торыю, радыеактыўнага металу, які можа выкарыстоўвацца ў аэракасмічнай прамысловасці, а таксама ў ядзерных рэакцыях і іншых сферах, стала яшчэ адным аб'ектам абароны «Вагнера» на ўсталяваных расійскіх здабыўных аперацыях. Акрамя таго, групоўка была замешана ў незаконнай здабычы золата, дзе парушаліся правы чалавека і наносілася шкода навакольнаму асяроддзю.

На спрэчных прэзідэнцкіх выбарах у Венесуэле ў ліпені 2024 года, якія відавочна былі сапсаваныя значным умяшаннем урада, сярод венесуэльскіх сіл бяспекі падчас рушыўшых услед пратэстаў былі найміты Вагнера . Нядаўняе прыбыццё і працяглая прысутнасць расійскіх ваенных караблёў у Венесуэле супала з выбарамі, быццам даючы зразумець, што ў выпадку неабходнасці даступна падмацаванне. Больш за тое, нядаўняя тэрытарыяльная спрэчка Мадура адносна рэгіёна Эсекіба ў суседняй Гаяне прывяла да мадэрнізацыі бліжэйшай ваеннай узлётна-пасадачнай паласы Венесуэлы, пашырэння ваенных аб'ектаў і будаўніцтва моста для палягчэння перасячэння тэрыторыі. Гэты эпізод, відаць, быў хутчэй адцягненнем увагі ад выбараў. Аднак, калі ЗША будуць вымушаныя дзейнічаць ваеннымі метадамі ў любой эскалацыі спрэчкі, расійская прысутнасць ускладніць сітуацыю.
Дзяржаўныя злачынныя дзеянні Пуціна
У ліпені 2024 года змова расійскіх агентаў з мэтай забойства Арміна Паппергера, генеральнага дырэктара і старшыні выканаўчага савета Rheinmetall AG, пятага па велічыні вытворцы зброі ў Еўропе. Гэта быў адзін з шэрагу расійскіх планаў па забойстве кіраўнікоў еўрапейскай абароннай прамысловасці, якія падтрымлівалі абарону Украіны ад расійскага ўварвання. У якасці яшчэ аднаго кампанента гібрыднай вайны ПуцінаРасія ўдзельнічала ў некалькіх праектах, якія ўключалі падпалы складоў, вандалізм і планы выбухаў, што з'яўляецца часткай шырокамаштабнай дыверсійнай аперацыі ў дзяржавах-членах НАТА, накіраванай на лініі паставак зброі і асоб, якія ўдзельнічалі ў яе вытворчасці. Большасць з іх, калі не ўсе, відаць, звязаны з расійскай разведвальнай службай ГРУ.
Планаванне і ажыццяўленне дыверсійных нападаў у гэтым годзе ўзмацнілася з мэтай павелічэння выдаткаў на падтрымку Украіны. Быў выкарыстаны метад праз праксі, пры якім Расія вербуе прыхільнікаў у інтэрнэце для назірання і збору інфармацыі, а затым магчымага знішчэння аб'екта, які цікавіць яе. Аперацыі, відаць, праводзяцца такім чынам, каб не выклікаць гнеўны ваенны адказ. Гэтыя ўмяшанні знаёмыя Пуціну з яго ведамі аб шпіёнскіх аперацыях савецкіх службаў бяспекі. У першыя дні халоднай вайны 1950-х гадоў у Саветаў былі схаваныя схованкі з выбухоўкай і зброяй па ўсёй Заходняй Еўропе і, магчыма, у ЗША з планамі актывацыі па загаду, але яны так і не рэалізаваны. Месцазнаходжанне гэтых запасаў у значнай ступені засталося невядомым Захаду, хоць Пуціну, безумоўна, вядома.
Пуцін зноў увёў забойствы, арганізаваныя расійскай дзяржавай, і яны адбываюцца з 2004 года, на пачатку яго прэзідэнцтва, калі віцэ-прэзідэнт Чачні Зелімхан Яндэрбіеў, нацыяналіст, які імкнуўся да незалежнасці Чачні, быў пакараны смерцю ў Катары двума расійскімі агентамі. серыя атручванняў расійскіх эмігрантаў і апазіцыйных дзеячаў на замежнай зямлі, некаторыя з якіх былі паспяховымі, іншыя — менш паспяховымі. Тыя, што адбываюцца ў Расіі, маюць больш жорсткі характар — стральба, выбухі, «падзенні» з вокнаў або з лесвіцы, павешанне. Веданне таго, што асобы, якіх прызначаюць для пакарання смерцю, з'яўляюцца грамадзянамі іншых краін, перагортвае старонку ў характары такіх злачынстваў. Варта задумацца, ці можна прымусіць нацыю, адказную за іх, сутыкнуцца з наступствамі такім чынам, каб яна прымусіла сябе ўстрымацца ад такіх дзеянняў, як гэта павінна было быць зроблена, калі яна ўпершыню ўварвалася ва Украіну ў 2014 годзе.
Пуцін, савецкі прэзідэнт
Здаецца, Пуцін пераканаў свой народ у неабходнасці Вялікай Расіі, якая абвяшчае сябе дамінуючай сярод іншых краін, якой трэба баяцца за яе веліч, каб яна магла весці іншых да новага сусветнага парадку, да якога іншыя аўтарытарныя рэжымы могуць адчуваць сябе абавязанымі належаць. Ён пацярпеў няўдачу, але іншыя ў яго рэжыме ўсё яшчэ будуць задавацца пытаннем, ці могуць яны пераасэнсаваць сябе і ўзяць на сябе падобную асобу дыктатара з падобнымі намерамі. Менталітэт савецкай эпохі застаецца з яго патрэбай удзельнічаць у гонцы за ваеннае паляпшэнне іншых любой цаной. Тэрытарыяльныя выгады і глабальная перавага значна пераўзыходзяць дабрабыт расійскага народа. Намаганні Пуціна ажыццявіць такія зламысныя дзеянні ва ўсім свеце ў рэшце рэшт будуць вельмі мізэрнымі, калі яго краіна будзе пераможана ваенна і разбурана эканамічна, бо ляжыць ніцма перад Кітаем. Прыклад, які ён падаў сваёй аўтарытарнай формай кіравання, гэтак жа, як гэта рабілі лідары Савецкай Расіі да яго, зноў вядзе яго краіну на мяжу катастрофы. Робячы гэта, Пуцін сапраўды выставіў Расію ў дрэнным святле сваімі злачыннымі дзеяннямі па ўсім свеце, дэманструючы сусветнай супольнасці гора, якое яны, у сваю чаргу, прычынілі. Шмат што застанецца непрабачаным і памятаным.
Еўропа павінна перастаць баяцца расійскай гегемоніі і думкі пра тое, каб зноў перажыць мінулае. Захад павінен убачыць канец паўтаральнага кашмару, выкліканага чарговым расійскім рэжымам, няздольным вучыцца на сваім мінулым і ўласным паўтаральным цыкле няўдач. Настаў час для іншага расійскага кіравання, якое клапоціцца пра патрэбы ўсёй нацыі, а не пра асобныя гарадскія цэнтры, і перастане ствараць ілжывыя ілюзіі прагрэсу, калі вакол яго так шмат церпіць няўдачы. Аўтарытарысты разглядаюць бессэнсоўныя аспекты дэмакратыі — судовую ўладу, якая часам не спраўляецца са сваёй місіяй, заканадаўчы орган, які становіцца настолькі палярызаваным, што прагрэс затрымліваецца, выканаўчую ўладу, якая хістаецца ў сваіх меркаваннях, — і вераць, што ёсць лепшы шлях, калі прыняцце рашэнняў проста застаецца ў руках аўтакрата і групы адданых падхалімаў. Аднак, рэтраспектыўна, яны могуць занадта позна выявіць, што выдаткі энергіі, затрачанай на спрэчкі ў межах дэмакратычных інстытутаў, сапраўды пракладаюць шлях наперад да трывалага нацыянальнага дабрабыту і бяспекі. Самі дэмакратыі церпяць няўдачу, калі гэтая энергія рассейваецца, і вузкалобыя папулісцкія ідэі зноў укараняюцца, каб вярнуць нацыю да аўтарытарнага кашмару.
Аўтарскае права @Kost Elisevich, MD, PhD 2024. Усе правы абаронены. Любое незаконнае распаўсюджванне гэтага кантэнту прывядзе да неадкладнага судовага пазову.
2 меркаванні пра «Глабальная расійская воспа»
Каментарыі закрытыя.